długo trwająca dializa
Wskazanie

Długo trwająca dializa to metoda leczenia nerkozastępczego, która polega na przedłużonej filtracji krwi pacjenta w celu usunięcia toksyn, nadmiaru wody i wyrównania zaburzeń elektrolitowych. Stosowana jest głównie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (PNN), gdy funkcja nerek spada poniżej 15% normy (stadium 5 PNN). Wskazaniem do rozpoczęcia długotrwałej dializy są też ostre stany, w których funkcja nerek nie może być przywrócona w krótkim czasie.

W Polsce dostępne są dwie główne metody dializoterapii: hemodializa i dializa otrzewnowa. W hemodializie stosuje się aparaty dializacyjne firm takich jak Fresenius (modele 5008, 6008) czy Baxter (AK-98). W przypadku dializy otrzewnowej używa się płynów dializacyjnych producentów jak Baxter (Dianeal, Physioneal) czy Fresenius Medical Care (Balance, Bicavera). Dobór metody zależy od stanu klinicznego pacjenta, jego preferencji i możliwości technicznych.

Leczenie wspomagające podczas długotrwałej dializy obejmuje stosowanie leków niwelujących powikłania mocznicy. Należą do nich: leki wiążące fosforany (węglan wapnia, sewelamer – Renvela, Renagel), preparaty witaminy D (alfakalcydol – Alfadiol, parikalcytol – Zemplar), leki stymulujące erytropoezę (darbepoetyna alfa – Aranesp, epoetyna alfa – Eprex, epoetyna beta – NeoRecormon) oraz preparaty żelaza (żelazo karboksymaltoza – Ferinject, kompleks wodorotlenku żelaza z sacharozą – Venofer).

Największą trudnością w prowadzeniu pacjenta na długotrwałej dializie jest utrzymanie adekwatnego dostępu naczyniowego. Przetoki tętniczo-żylne ulegają zwężeniom i zakrzepicy, a cewniki dializacyjne są narażone na zakażenia i dysfunkcje mechaniczne. Poważnym wyzwaniem jest także zapewnienie odpowiedniej jakości życia pacjenta – ograniczenia dietetyczne, konieczność regularnych wizyt w stacji dializ (3-4 razy w tygodniu po 4-5 godzin) znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie. Częstym problemem jest również niedożywienie białkowo-kaloryczne oraz zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej prowadzące do powikłań sercowo-naczyniowych.

Dodatkowym wyzwaniem jest kontrola chorób współistniejących, szczególnie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych, które wymagają modyfikacji standardowych schematów leczenia farmakologicznego ze względu na zmiany farmakokinetyki leków u pacjentów dializowanych. Optymalnym rozwiązaniem dla większości pacjentów na długotrwałej dializie pozostaje przeszczepienie nerki, które jednak nie zawsze jest możliwe z przyczyn klinicznych lub organizacyjnych.