chłoniak z komórek płaszcza
Wskazanie

Chłoniak z komórek płaszcza (ang. Mantle Cell Lymphoma, MCL) to rzadki i agresywny typ nowotworu złośliwego układu chłonnego, stanowiący około 6-8% wszystkich chłoniaków nieziarniczych. Wywodzi się z dojrzałych limfocytów B strefy płaszcza grudek chłonnych. Charakteryzuje się obecnością translokacji chromosomowej t(11;14), prowadzącej do nadekspresji cykliny D1, co skutkuje zaburzeniami regulacji cyklu komórkowego.

Chłoniak z komórek płaszcza najczęściej występuje u osób starszych, z medianą wieku w momencie diagnozy wynoszącą około 65 lat, ze znaczną przewagą mężczyzn (stosunek mężczyzn do kobiet wynosi około 3:1). Pacjenci zazwyczaj zgłaszają się w zaawansowanym stadium choroby (III lub IV) z zajęciem węzłów chłonnych, szpiku kostnego, śledziony i przewodu pokarmowego. Charakterystyczne są również objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, nocne poty i utrata masy ciała.

W leczeniu chłoniaka z komórek płaszcza stosuje się kilka strategii terapeutycznych. U młodszych pacjentów standardem jest intensywna immunochemioterapia (np. R-CHOP – Rituxan z cyklofosfamidem, doksorubicyną, winkrystyną i prednizonem, lub R-DHAP – Rituxan z cisplatyną, cytarabiną i deksametazonem) z następczym autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych. W Polsce dostępne są również leki takie jak Imbruvica (ibrutynib), Revlimid (lenalidomid), Velcade (bortezomib), Torisel (temsirolimus) oraz Brukinsa (zanubrutynib).

Jednym z największych wyzwań w leczeniu chłoniaka z komórek płaszcza jest jego nawrotowy charakter. Mimo początkowej odpowiedzi na leczenie, większość pacjentów doświadcza nawrotu choroby. Mediana przeżycia wynosi około 4-5 lat, choć obserwuje się znaczną heterogenność przebiegu klinicznego. Ponadto, pacjenci często są starsi i mogą mieć choroby współistniejące, które ograniczają możliwości intensywnej terapii. Oporność na standardowe schematy chemioterapii oraz toksyczność związana z leczeniem stanowią dodatkowe trudności.

W ostatnich latach nastąpił znaczący postęp w leczeniu MCL dzięki wprowadzeniu inhibitorów szlaku receptora komórki B (ibrutynib, zanubrutynib), inhibitorów BCL-2 (wenetoklaks) oraz immunoterapii (przeciwciała monoklonalne i CAR-T). Personalizacja terapii w oparciu o czynniki prognostyczne i molekularne markery staje się coraz ważniejszym elementem skutecznego leczenia pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 01.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl