Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z liści rozmarynu

Wyciąg z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum), stosowany m.in. w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K, wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą. W badaniach przedklinicznych podanie jednorazowej dawki 2 g/kg m.c. śródnaskórkowo u gryzoni nie wywołało efektu letalnego ani anomalii morfologicznych. Profil genotoksyczny i kancerogenny ekstraktu jest korzystny – nie stwierdzono działania mutagennego ani kancerogennego, a dodatkowo wykazano działanie przeciwmutagenne. Jednakże, istnieją wstępne doniesienia o potencjalnym działaniu poronnym, co wymaga dalszych, bardziej rygorystycznych badań przedklinicznych, zwłaszcza w zakresie wpływu na płodność, rozwój płodu i przebieg ciąży.

Bezpieczeństwo przedkliniczne wyciągu z liści rozmarynu

W produktach leczniczych zawierających wyciąg z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum), jak w przypadku preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, istotnym aspektem jest ocena bezpieczeństwa stosowania tej substancji na podstawie dostępnych danych przedklinicznych. Wyciąg z liści rozmarynu, będący jedną z substancji czynnych w wymienionej formule, charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, który został częściowo zbadany w różnych modelach przedklinicznych.1

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej wyciągu z liści rozmarynu wykazały stosunkowo wysoki poziom bezpieczeństwa. Ekstrakt liści rozmarynu na bazie 15% etanolu podawany w jednorazowej dawce 2 g/kg masy ciała nie wykazywał efektu letalnego po podaniu śródnaskórkowym u gryzoni doświadczalnych. Co istotne, nawet przy zastosowaniu tak wysokiej dawki nie zaobserwowano żadnych anomalii zarówno u szczurów, jak i myszy laboratoryjnych.2

Potencjał mutagenny i kancerogenny

W zakresie potencjału genotoksycznego i kancerogennego, dane przedkliniczne wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa wyciągu z liści rozmarynu. Badania nie wykazały działania genotoksycznego ani kancerogennego tej substancji, co stanowi istotną informację z punktu widzenia długoterminowego bezpieczeństwa stosowania. Co więcej, wyciąg z rozmarynu wykazuje udokumentowane działanie przeciwmutagenne, co sugeruje jego potencjalnie ochronne działanie na materiał genetyczny.3

Wpływ na reprodukcję

Istotnym aspektem bezpieczeństwa przedklinicznego jest potencjalny wpływ wyciągu z liści rozmarynu na reprodukcję. W literaturze naukowej pojawiają się doniesienia z badań na modelach zwierzęcych sugerujące, że liście rozmarynu mogą wykazywać działanie poronne. Należy jednak podkreślić, że dane te mają charakter wstępny i wymagają dalszego potwierdzenia w bardziej rygorystycznych badaniach przedklinicznych. Nie dysponujemy kompleksowymi danymi dotyczącymi potencjalnego wpływu tej substancji na płodność, rozwój płodu czy przebieg ciąży.4

Porównanie z innymi składnikami preparatu

W kontekście całościowej oceny bezpieczeństwa preparatu Doppelherz Energovital Tonik K warto odnieść profil bezpieczeństwa wyciągu z liści rozmarynu do innych substancji czynnych zawartych w tym produkcie leczniczym:

  • Korzeń kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) – zarówno olejki eteryczne, jak i ekstrakty etanolowe z korzenia kozłka lekarskiego wykazują niską toksyczność w testach toksyczności ostrej u gryzoni. Podobnie niską toksyczność odnotowano w badaniach toksyczności przewlekłej po podawaniu przez okres 4-8 tygodni.5
  • Liście melisy (Melissae folii extractum fluidum) – nalewka z liści melisy (1:5, etanol 70%) nie wykazuje działania mutagennego w teście Ames’a przy zastosowaniu szczepu Salmonella typhimurium. Dodatkowo nie stwierdzono efektu genotoksycznego w teście segregacji somatycznej przy użyciu Aspergillus nidulans.6
  • Owoce głogu (Crataegi fructus extractum fluidum) – choć brak specyficznych danych dotyczących samych owoców głogu, wysokie dawki (3 g/kg m.c.) wodno-etanolowych ekstraktów z kwiatostanów głogu nie powodowały efektu letalnego ani objawów toksyczności. LD50 po podaniu śródnaskórkowym szacuje się na 1170 mg/kg u myszy i 750 mg/kg u szczurów. Toksyczność przewlekła jest bardzo niska, a badania nie wykazały efektu teratogennego ani istotnego biologicznie efektu mutagennego.7

Ograniczenia dostępnych danych przedklinicznych

Istotnym ograniczeniem w pełnej ocenie bezpieczeństwa wyciągu z liści rozmarynu jest brak kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących produktu jako całości. Dostępne informacje odnoszą się głównie do poszczególnych składników, przy czym zakres przeprowadzonych badań jest różny dla poszczególnych substancji. W przypadku wyciągu z liści rozmarynu badania koncentrowały się głównie na toksyczności ostrej i potencjale genotoksycznym, natomiast brakuje danych z długoterminowych badań toksykologicznych.8

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że wyciąg z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum) charakteryzuje się relatywnie niską toksycznością ostrą oraz brakiem potencjału genotoksycznego i kancerogennego. Należy jednak zachować ostrożność w interpretacji tych danych, szczególnie w kontekście potencjalnego wpływu na reprodukcję. Dostępne doniesienia o możliwym działaniu poronnym wymagają dalszych badań potwierdzających. Całościowa ocena bezpieczeństwa przedklinicznego wyciągu z liści rozmarynu powinna uwzględniać zarówno jego korzystny profil w zakresie toksyczności ostrej i potencjału genotoksycznego, jak i obszary wymagające dalszych badań, w tym wpływ na reprodukcję oraz toksyczność przewlekłą.9

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl