Przedawkowanie
Tiotropium

Przedawkowanie tiotropium – mechanizm i zagrożenia

Tiotropium jest długo działającym antagonistą receptorów muskarynowych (LAMA), stosowanym głównie w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Substancja ta dostępna jest w formie bromku tiotropiowego w wielu preparatach inhalacyjnych. Przedawkowanie tej substancji może stanowić zagrożenie dla pacjentów ze względu na nasilenie działania przeciwcholinergicznego.^{1 2}

Badania kliniczne nad bezpieczeństwem wysokich dawek tiotropium

Przeprowadzono szereg badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo tiotropium podawanego w dawkach przekraczających dawki terapeutyczne. U zdrowych ochotników, którym podano pojedynczą dawkę bromku tiotropiowego dochodzącą do 340 mikrogramów drogą wziewną, nie zaobserwowano działań niepożądanych związanych z ogólnoustrojowym działaniem przeciwcholinergicznym.^{3 4}

W badaniu z zastosowaniem dawki do 170 mikrogramów bromku tiotropiowego na dobę przez okres 7 dni u zdrowych ochotników, jedynym obserwowanym działaniem niepożądanym była suchość błony śluzowej jamy ustnej.^{5 6}

W badaniach klinicznych z zastosowaniem wielokrotnych dawek u pacjentów z POChP, przy maksymalnej dawce dobowej wynoszącej 43 mikrogramy bromku tiotropiowego, stosowanej przez cztery tygodnie, również nie zanotowano znaczących działań niepożądanych.^{7 8}

Ryzyko zatrucia po podaniu doustnym

Ostre zatrucie po nieumyślnym spożyciu doustnym bromku tiotropiowego w kapsułkach lub proszku jest mało prawdopodobne ze względu na małą biodostępność substancji po podaniu doustnym.^{9 10}

Przedawkowanie produktu złożonego zawierającego tiotropium

W przypadku produktu Spiolto Respimat, który zawiera tiotropium w połączeniu z olodaterolem (beta2-agonista), przedawkowanie może prowadzić do nasilenia działania przeciwcholinergicznego tiotropium oraz działań typowych dla agonistów receptorów beta2-adrenergicznych związanych z olodaterolem.¹¹

Produkt Spiolto Respimat badano w dawce do 5 mikrogramów/10 mikrogramów (tiotropium/olodaterol) u pacjentów z POChP oraz do 10 mikrogramów/40 mikrogramów (tiotropium/olodaterol) u zdrowych ochotników, nie stwierdzając żadnych klinicznie istotnych objawów.¹²

W próbach klinicznych z zastosowaniem tiotropium w postaci roztworu do inhalacji u zdrowych ochotników w dawce do 40 mikrogramów na dobę przez 14 dni, poza suchością błony śluzowej jamy ustnej i gardła, suchością błony śluzowej nosa oraz znacznie zmniejszonym wydzielaniem śliny (począwszy od 7 dnia), nie odnotowano istotnych działań niepożądanych.¹³

Objawy przedawkowania tiotropium

Przedawkowanie bromku tiotropiowego może powodować różne objawy o charakterze działania przeciwcholinergicznego. Ich występowanie i nasilenie jest związane z wielkością przyjętej dawki oraz drogą podania.¹⁴

^{15 16}

* Objawy związane głównie z przedawkowaniem składnika olodaterolu w produktach złożonych, mogą jednak wystąpić w ciężkim przedawkowaniu tiotropium.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania tiotropium należy wdrożyć odpowiednie działania terapeutyczne:¹⁷

• Natychmiastowe przerwanie podawania leku
• Wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego
• W ciężkich przypadkach – hospitalizacja pacjenta

¹⁸

W przypadku przedawkowania produktu złożonego zawierającego tiotropium i olodaterol (np. Spiolto Respimat), można rozważyć zastosowanie kardioselektywnych beta-blokerów. Należy jednak zachować przy tym najwyższą ostrożność, ponieważ stosowanie blokerów beta-adrenergicznych może powodować skurcz oskrzeli, co może być szczególnie niebezpieczne u pacjentów z POChP.¹⁹

Szczególne uwagi dotyczące przedawkowania

Na podstawie danych klinicznych i charakterystyk produktów leczniczych zawierających tiotropium można stwierdzić, że ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych w przypadku przedawkowania tiotropium jest stosunkowo niskie. Jest to związane z ograniczoną biodostępnością systemową substancji po podaniu wziewnym oraz jej znikomą biodostępnością po podaniu doustnym.²⁰

Należy jednak pamiętać, że pacjenci z współistniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi mogą być bardziej narażeni na wystąpienie objawów niepożądanych, szczególnie w przypadku przedawkowania preparatów złożonych zawierających dodatkowo beta2-agonistę.²¹