Przeciwwskazania stosowania
Tiotropium

Przeciwwskazania stosowania tiotropium

Tiotropium jest substancją czynną stosowaną w leczeniu chorób obturacyjnych dróg oddechowych, dostępną w formie proszku do inhalacji w kapsułkach twardych lub roztworu do inhalacji. Przed zaordynowaniem preparatów zawierających tiotropium lekarz powinien uwzględnić wszystkie przeciwwskazania, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii.^{1 2}

Nadwrażliwość na tiotropium

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających tiotropium jest nadwrażliwość na substancję czynną. W zależności od produktu leczniczego, tiotropium występuje w postaci bromku tiotropiowego lub bromku tiotropiowego jednowodnego. Nadwrażliwość na jakąkolwiek z tych form stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do zastosowania leku.^{3 4 5}

W przypadku preparatu Spiriva, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na bromek tiotropiowy. W charakterystyce produktu leczniczego wyraźnie wskazano, że przeciwwskazaniem jest „nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą […] oraz nadwrażliwość na bromek tiotropiowy”.⁶

Nadwrażliwość na atropinę i jej pochodne

Tiotropium należy do grupy leków antycholinergicznych, które strukturalnie i funkcjonalnie są powiązane z atropiną. Z tego powodu, przeciwwskazaniem do stosowania wszystkich preparatów zawierających tiotropium jest nadwrażliwość na atropinę lub jej pochodne, takie jak ipratropium czy oksytropium.^{7 8}

Jest to istotne zwłaszcza u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne po zastosowaniu innych leków antycholinergicznych. Dla produktu leczniczego Spiolto Respimat (który zawiera tiotropium w połączeniu z olodaterolem), wyraźnie wskazano, że przeciwwskazaniem jest „występowanie w przeszłości nadwrażliwości na atropinę lub jej pochodne, np. ipratropium lub oksytropium”.⁹

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Istotnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w poszczególnych preparatach zawierających tiotropium. Wszystkie analizowane produkty lecznicze zawierają różne substancje pomocnicze, a nadwrażliwość na którąkolwiek z nich stanowi przeciwwskazanie do stosowania danego preparatu.^{10 11}

Szczególną uwagę należy zwrócić na laktozę jednowodną, która jest obecna w większości preparatów tiotropium w postaci kapsułek do inhalacji. Na przykład:

• Acopair zawiera 5,5 mg laktozy w każdej kapsułce¹²
• Braltus zawiera 18 mg laktozy jednowodnej w każdej kapsułce¹³
• Gartior zawiera około 5,2 mg laktozy (w postaci jednowodnej) w każdej kapsułce¹⁴

Szczególne przeciwwskazania dla konkretnych produktów

Należy zwrócić uwagę na szczególne przeciwwskazania charakterystyczne dla określonych preparatów zawierających tiotropium:

W przypadku preparatu Braltus oraz Spiriva, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na laktozę jednowodną, która zawiera białka mleka. Jest to istotne szczególnie u pacjentów z alergią na białka mleka krowiego.^{15 16}

Spiolto Respimat, który jest połączeniem tiotropium z olodaterolem, zawiera dodatkowo chlorek benzalkoniowy (0,0011 mg w każdym rozpyleniu). Nadwrażliwość na tę substancję konserwującą również stanowi przeciwwskazanie do stosowania tego preparatu.^{17 18}

Zestawienie przeciwwskazań dla preparatów zawierających tiotropium

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie przeciwwskazań dla poszczególnych preparatów zawierających tiotropium:

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie tiotropium

Lekarz powinien odradzić stosowanie tiotropium w następujących sytuacjach:

1. U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na tiotropium, bromek tiotropiowy lub inne formy tej substancji czynnej¹⁹
2. U pacjentów z nadwrażliwością na atropinę lub jej pochodne (ipratropium, oksytropium), szczególnie gdy w przeszłości wystąpiły objawy alergiczne po zastosowaniu leków antycholinergicznych²⁰
3. U pacjentów z nadwrażliwością na laktozę lub białka mleka w przypadku preparatów Braltus i Spiriva, które zawierają laktozę jednowodną z białkami mleka^{21 22}
4. U pacjentów z nadwrażliwością na chlorek benzalkoniowy w przypadku preparatu Spiolto Respimat²³

Przed przepisaniem tiotropium, lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem dotyczący wcześniejszych reakcji alergicznych na leki, zwłaszcza leki stosowane w leczeniu chorób układu oddechowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na mleko i jego składniki, którym planuje się przepisać preparaty zawierające laktozę pochodzącą z mleka.^{24 25}