Wskazania do stosowania
Sorbitol

Wskazania do stosowania substancji czynnej sorbitol

Sorbitol jest substancją czynną o szerokim zastosowaniu w farmakologii, wykorzystywaną w różnych produktach leczniczych ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne i farmakologiczne. Stosowanie sorbitolu jest uzasadnione w kilku głównych obszarach terapeutycznych, w zależności od jego stężenia i postaci farmaceutycznej produktu.

Zastosowanie w diagnostyce radiologicznej

Sorbitol jest używany jako substancja pomocnicza w preparatach diagnostycznych stosowanych w radiologii, np. w preparacie Barium sulfuricum Medana. W tej zawiesinie doustnej i doodbytniczej sorbitol występuje w stężeniu 33 mg/ml. Produkt ten jest wskazany do badań radiologicznych przewodu pokarmowego, w tym przełyku, żołądka, jelita cienkiego i jelita grubego.^{1 2}

Zastosowanie w leczeniu zaparć

Sorbitol jest główną substancją czynną w preparatach przeczyszczających, takich jak Microlax. W tym produkcie sorbitol występuje w stężeniu 4,465 g/5 ml roztworu doodbytniczego. Microlax jest wskazany do stosowania u osób dorosłych w objawowym leczeniu okresowych zaparć.^{3 4}

Mechanizm działania sorbitolu jako środka przeczyszczającego polega na jego słabej absorpcji z przewodu pokarmowego, co powoduje efekt osmotyczny, zatrzymywanie wody w świetle jelita i tym samym zmiękczenie stolca oraz pobudzenie perystaltyki jelit.

Zastosowanie w szczepionkach

Sorbitol jest substancją pomocniczą w szczepionkach, gdzie odgrywa rolę stabilizatora. Jest obecny w kilku szczepionkach żywych atenuowanych:

Priorix – szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce zawiera 9 mg sorbitolu w każdej dawce (0,5 ml). Szczepionka jest wskazana do czynnego uodparniania przeciwko odrze, śwince i różyczce dzieci po ukończeniu 9. miesiąca życia, młodzieży oraz osób dorosłych.^{5 6}

Priorix-Tetra – szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej zawiera 14 mg sorbitolu w każdej dawce (0,5 ml). Jest wskazana do czynnego uodparniania osób w wieku od 11 miesięcy przeciwko odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej. W szczególnych okolicznościach można rozważyć zastosowanie szczepionki u niemowląt w wieku 9-10 miesięcy.^{7 8}

Varilrix – szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera 6 mg sorbitolu na dawkę (0,5 ml). Jest wskazana do czynnego uodparniania przeciw ospie wietrznej osób zdrowych w wieku od ukończenia 9. miesiąca życia, a także w ramach profilaktyki poekspozycyjnej osób zdrowych, podatnych na ospę wietrzną, stosowanej w ciągu 72 godzin od kontaktu z osobą zakażoną oraz osób zagrożonych ciężkim przebiegiem ospy wietrznej.^{9 10}

Substancja pomocnicza w lekach onkologicznych

Sorbitol jest także używany jako substancja pomocnicza w preparatach onkologicznych. Przykładem jest Vinorelbine Zentiva, kapsułki miękkie zawierające winorelbinę, stosowane w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuc oraz zaawansowanego raka piersi. Zawartość sorbitolu zależy od dawki winorelbiny:

• Kapsułki zawierające 20 mg winorelbiny zawierają 38,4 mg sorbitolu¹¹
• Kapsułki zawierające 30 mg winorelbiny zawierają 59,9 mg sorbitolu¹²
• Kapsułki zawierające 80 mg winorelbiny zawierają 99,9 mg sorbitolu¹³

Vinorelbine Zentiva jest wskazany do stosowania u dorosłych w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuc jako monoterapia lub w skojarzeniu z inną chemioterapią, jako leczenie uzupełniające niedrobnokomórkowego raka płuc w skojarzeniu z chemioterapią bazującą na platynie oraz w leczeniu zaawansowanego raka piersi jako monoterapia lub w skojarzeniu z innymi czynnikami.¹⁴

Wytyczne dotyczące zalecania sorbitolu pacjentom

Przy zalecaniu produktów zawierających sorbitol należy uwzględnić kilka ważnych czynników:

W preparatach przeczyszczających (Microlax) sorbitol jest podstawową substancją czynną, której działanie jest celowo wykorzystywane. Należy polecać takie produkty pacjentom cierpiącym na okresowe zaparcia, przy czym trzeba pamiętać, że produkt ten jest wskazany wyłącznie do stosowania u osób dorosłych.¹⁵

W przypadku szczepionek (Priorix, Priorix-Tetra, Varilrix) sorbitol pełni rolę substancji pomocniczej, a decyzja o zastosowaniu konkretnej szczepionki powinna opierać się na oficjalnych zaleceniach oraz indywidualnych wskazaniach dotyczących uodpornienia przeciwko konkretnym chorobom zakaźnym. Wiek pacjenta jest tu kluczowym czynnikiem – różne szczepionki są zalecane od różnych miesięcy życia.^{16 17 18}

W środkach cieniujących do badań radiologicznych (Barium sulfuricum Medana), sorbitol również występuje jako substancja pomocnicza. Głównym wskazaniem do zastosowania tego produktu jest potrzeba przeprowadzenia diagnostyki obrazowej przewodu pokarmowego.¹⁹

W przypadku leków onkologicznych (Vinorelbine Zentiva) sorbitol jest substancją pomocniczą, a wskazania do stosowania leku wynikają z jego właściwości przeciwnowotworowych, nie zaś z obecności sorbitolu. Lek ten jest stosowany w określonych schematach terapeutycznych u pacjentów z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuc oraz rakiem piersi.²⁰

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że sorbitol może powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, zwłaszcza u pacjentów z nietolerancją fruktozy. Dlatego podczas zalecania produktów zawierających sorbitol należy zawsze brać pod uwagę całościowy stan zdrowia pacjenta i potencjalne przeciwwskazania.