Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pirfenidon

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania pirfenidonu

Pirfenidon, substancja aktywna stosowana w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc, wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane i zagrożenia z nim związane. Poniżej przedstawiono kluczowe ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić przed włączeniem leczenia oraz w trakcie terapii pirfenidonem.¹

Monitorowanie czynności wątroby

U pacjentów leczonych pirfenidonem często zgłaszano zwiększenie aktywności aminotransferaz. Z tego powodu konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów wątrobowych. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania oceniające czynność wątroby (AlAT, AspAT i stężenie bilirubiny), a następnie powtarzać je w określonych odstępach czasu:²

• przed rozpoczęciem leczenia
• raz w miesiącu przez pierwszych 6 miesięcy terapii
• następnie co 3 miesiące

³

Postępowanie w przypadku podwyższonych parametrów wątrobowych

W zależności od stopnia zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych zaleca się następujące postępowanie: ^{3 do 4}

W przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz > 3 do < 5 × górnej granicy normy (GGN) bez zwiększenia stężenia bilirubiny i bez objawów uszkodzenia wątroby:

• Wykluczyć inne przyczyny podwyższenia enzymów
• Ściśle monitorować stan pacjenta
• Rozważyć odstawienie innych leków działających toksycznie na wątrobę
• W razie potrzeby zmniejszyć dawkę pirfenidonu lub czasowo przerwać leczenie
• Po normalizacji parametrów wątrobowych można rozważyć powrót do zalecanej dawki, jeśli będzie ona tolerowana

^{3 do 5}

W przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz > 3 do < 5 × GGN z hiperbilirubinemią lub objawami uszkodzenia wątroby:

• Należy trwale przerwać stosowanie pirfenidonu i nie wprowadzać leku ponownie

^{3 do 6}

W przypadku zwiększenia aktywności aminotransferaz ≥ 5 × GGN:

• Należy trwale przerwać stosowanie pirfenidonu i nie wprowadzać leku ponownie

⁷

Polekowe uszkodzenie wątroby

Niezbyt często, zwiększenie aktywności AspAT i AlAT przebiegało z jednoczesnym zwiększeniem stężenia bilirubiny. Po wprowadzeniu pirfenidonu do obrotu zgłaszano przypadki ciężkiego, polekowego uszkodzenia wątroby, w tym pojedyncze przypadki zakończone zgonem.⁸

Oprócz regularnego monitorowania czynności wątroby, należy szybko ocenić stan kliniczny i wykonać testy wątrobowe u pacjentów z objawami wskazującymi na uszkodzenie wątroby, takimi jak:⁹

• uczucie zmęczenia
• jadłowstręt
• uczucie dyskomfortu w prawej górnej części brzucha
• ciemne zabarwienie moczu
• żółtaczka

¹⁰

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność:¹¹

• W przypadku pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B w klasyfikacji Childa-Pugha) ekspozycja na pirfenidon zwiększa się o 60%
• U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby (klasa A i B wg Childa-Pugha) należy prowadzić ścisłą obserwację pod kątem objawów toksyczności
• Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania znanych inhibitorów CYP1A2
• Pirfenidonu nie wolno stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha), ponieważ nie oceniano jego wpływu w tej grupie pacjentów

^{12 13}

Reakcje nadwrażliwości na światło i wysypka

W trakcie leczenia pirfenidonem należy stosować odpowiednie środki ostrożności związane z ekspozycją na światło słoneczne:¹⁴

• Unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne (w tym solarium) lub maksymalnie ją ograniczyć
• Stosować filtr przeciwsłoneczny
• Nosić odzież zabezpieczającą przed ekspozycją na słońce
• Unikać innych produktów leczniczych wywołujących nadwrażliwość na światło

¹⁵

Pacjenci powinni niezwłocznie zgłaszać objawy reakcji nadwrażliwości na światło lub wysypki lekarzowi prowadzącemu. Ciężkie reakcje nadwrażliwości na światło występują niezbyt często. W przypadku reakcji nadwrażliwości na światło o nasileniu od łagodnego do ciężkiego lub wysypki konieczne może być dostosowanie dawki lub czasowe przerwanie leczenia.¹⁶

Ciężkie reakcje skórne

Po wprowadzeniu pirfenidonu do obrotu zgłaszano występowanie poważnych reakcji skórnych, które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu, takich jak:¹⁷

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
• Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)

¹⁸

Jeśli wystąpią objawy sugerujące powyższe reakcje, należy natychmiast odstawić pirfenidon. Jeśli u pacjenta wystąpił zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka lub zespół DRESS podczas stosowania pirfenidonu, nie wolno ponownie rozpoczynać leczenia tym lekiem.¹⁹

Obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja

W okresie po dopuszczeniu pirfenidonu do obrotu zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego (niekiedy ciężkiego) oraz reakcje anafilaktyczne. Objawami obrzęku naczynioruchowego mogą być:²⁰

• obrzęk twarzy, warg i/lub języka
• trudności w oddychaniu
• świszczący oddech

²¹

Pacjenci, u których wystąpią objawy obrzęku naczynioruchowego lub ciężkich reakcji alergicznych po podaniu pirfenidonu, powinni natychmiast przerwać leczenie. Postępowanie w takich przypadkach powinno być zgodne z przyjętym standardem opieki medycznej.²²

Nie wolno stosować pirfenidonu u pacjentów, u których w wywiadzie wystąpił obrzęk naczynioruchowy lub nadwrażliwość w związku ze stosowaniem tego leku.²³

Zawroty głowy

U pacjentów leczonych pirfenidonem zgłaszano zawroty głowy. Pacjenci powinni wiedzieć, jak reagują na ten lek zanim rozpoczną działania wymagające czujności lub koordynacji ruchowej.²⁴

W badaniach klinicznych u większości pacjentów zgłaszających zawroty głowy doszło do jednego takiego zdarzenia i większość zdarzeń ustępowała po średnio 22 dniach. Jeśli zawroty głowy nie ustępują lub nasilają się, konieczne może być dostosowanie dawki lub nawet przerwanie leczenia pirfenidonem.²⁵

Zmęczenie

U pacjentów leczonych pirfenidonem obserwowano zmęczenie. Podobnie jak w przypadku zawrotów głowy, pacjenci powinni wiedzieć, jak reagują na ten lek zanim rozpoczną działania wymagające czujności lub koordynacji ruchowej.²⁶

Utrata masy ciała

U pacjentów leczonych pirfenidonem zgłaszano utratę masy ciała. Lekarze powinni regularnie kontrolować masę ciała pacjentów i w uzasadnionych przypadkach zachęcać do zwiększenia spożycia kalorii, gdy utrata masy ciała jest klinicznie istotna.²⁷

Hiponatremia

U pacjentów leczonych pirfenidonem zgłaszano hiponatremię. Ponieważ objawy hiponatremii mogą być subtelne i maskowane przez jednocześnie występujące choroby, zaleca się regularne monitorowanie odpowiednich parametrów laboratoryjnych, szczególnie w przypadku wystąpienia objawów takich jak:²⁸

• nudności
• ból głowy
• zawroty głowy

²⁹

Informacja dotycząca zawartości sodu

Produkty zawierające pirfenidon zawierają mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁰

Informacja dotycząca zawartości laktozy

Niektóre produkty z pirfenidonem zawierają laktozę. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tych leków.³¹

^{3 do 3 do 32}