Działania niepożądane
Pirfenidon
Pirfenidon, stosowany w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) w dawce 2403 mg/dobę, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 1650 pacjentów, w tym długoterminowe obserwacje do 10 lat. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to nudności (32,4%), wysypka (26,2%), biegunka (18,8%), zmęczenie (18,5%), niestrawność (16,1%), zmniejszenie apetytu (20,7%), ból głowy (10,1%) oraz reakcje nadwrażliwości na światło (9,3%). Działania niepożądane o częstości ≥1/10 obejmują m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych, bezsenność, bóle głowy, duszność, kaszel, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wysypkę, bóle stawów i zmęczenie. Rzadziej obserwuje się agranulocytozę, obrzęk naczynioruchowy, hiponatremię oraz polekowe uszkodzenie wątroby manifestujące się wzrostem bilirubiny całkowitej oraz aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, gamma-GT).
- Działania niepożądane pirfenidonu
- Profil bezpieczeństwa pirfenidonu
- Najczęściej występujące działania niepożądane
- Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
- Niebezpieczne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
- Opis wybranych działań niepożądanych
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane pirfenidonu
Pirfenidon jest substancją stosowaną w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF). Podczas stosowania substancji mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które w niektórych przypadkach mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis profilu bezpieczeństwa oraz występujących działań niepożądanych.1
Profil bezpieczeństwa pirfenidonu
Bezpieczeństwo stosowania pirfenidonu zostało ocenione w badaniach klinicznych z udziałem 1650 ochotników i pacjentów. W badaniach prowadzonych metodą otwartej próby oceniono ponad 170 pacjentów przez okres ponad pięciu lat, a niektórych nawet przez okres do 10 lat.2
Skorygowane o ekspozycję analizy zbiorczych badań klinicznych dotyczących IPF potwierdziły, że profil bezpieczeństwa i tolerancji pirfenidonu u pacjentów z IPF z zaawansowaną chorobą (n=366) jest zgodny z profilem ustalonym u pacjentów z IPF z chorobą niezaawansowaną (n=942).3
Najczęściej występujące działania niepożądane
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas badań klinicznych, w czasie których pirfenidon stosowano w dawce 2403 mg/dobę w porównaniu z placebo, były:
- nudności (32,4% w porównaniu z 12,2%)
- wysypka (26,2% w porównaniu z 7,7%)
- biegunka (18,8% w porównaniu z 14,4%)
- zmęczenie (18,5% w porównaniu z 10,4%)
- niestrawność (16,1% w porównaniu z 5,0%)
- zmniejszenie apetytu (20,7% w porównaniu z 8,0%)
- ból głowy (10,1% w porównaniu z 7,7%)
- reakcja nadwrażliwości na światło (9,3% w porównaniu z 1,1%)
4
Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych zgłaszanych z częstością ≥ 2% wśród 623 pacjentów otrzymujących pirfenidon w zalecanej dawce 2403 mg/dobę w trzech badaniach podstawowych fazy 3. Działania niepożądane są zestawione według klasyfikacji układów i narządów, wraz z częstością występowania oraz opisem.5
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie górnych dróg oddechowych | Bardzo często (≥1/10) |
| Zakażenie układu moczowego | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Agranulocytoza | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Obrzęk naczynioruchowy | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
| Anafilaksja | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie masy ciała; zmniejszenie apetytu | Bardzo często (≥1/10) |
| Hiponatremia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo często (≥1/10) |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy; zawroty głowy | Bardzo często (≥1/10) |
| Senność; zaburzenia smaku, letarg | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność; kaszel | Bardzo często (≥1/10) |
| Kaszel z odkrztuszaniem | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niestrawność; nudności; biegunka; choroba refluksowa przełyku; wymioty; zaparcie | Bardzo często (≥1/10) |
| Rozdęcie brzucha; dolegliwości brzuszne; bóle brzucha; bóle w nadbrzuszu; dolegliwości żołądkowe, zapalenie żołądka, wzdęcia | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności AlAT; zwiększenie aktywności AspAT, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy | Często (≥1/100 do <1/10) |
| Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT; polekowe uszkodzenie wątroby | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Bardzo często (≥1/10) |
| Reakcja nadwrażliwości na światło; świąd; rumień; suchość skóry; wysypka rumieniowa; wysypka plamkowa; wysypka swędząca | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zespół Stevensa-Johnsona; toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka; reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów | Bardzo często (≥1/10) |
| Bóle mięśni | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | Bardzo często (≥1/10) |
| Osłabienie; niepochodzący od serca ból w klatce piersiowej | Często (≥1/100 do <1/10) | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Oparzenie słoneczne | Często (≥1/100 do <1/10) |
6 7
Niebezpieczne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Hepatotoksyczność
Jednym z poważniejszych działań niepożądanych jest polekowe uszkodzenie wątroby. Podczas nadzoru po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby, w tym zgłoszenia przypadków zakończonych zgonem. Może ono objawiać się zwiększeniem stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT.8 9
Ciężkie reakcje skórne
Do potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych należą ciężkie reakcje skórne, takie jak:
- Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka, potencjalnie śmiertelna reakcja skórna objawiająca się pęcherzami i złuszczaniem naskórka
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – rzadka, zagrażająca życiu reakcja skórna charakteryzująca się rozległym złuszczaniem naskórka
- Zespół DRESS (reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi) – poważna reakcja nadwrażliwości na lek, mogąca prowadzić do niewydolności narządów
10
Reakcje nadwrażliwości
Zgłaszano również przypadki obrzęku naczynioruchowego oraz anafilaksji, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.11
Zaburzenia hematologiczne
Odnotowano przypadki agranulocytozy – poważnego zaburzenia hematologicznego charakteryzującego się drastycznym spadkiem liczby granulocytów we krwi, co prowadzi do zwiększonej podatności na infekcje.12
Opis wybranych działań niepożądanych
Zmniejszenie apetytu
W podstawowych badaniach klinicznych przypadki zmniejszonego apetytu były łatwe do opanowania i na ogół nie wiązały się z istotnymi następstwami. Niezbyt często zmniejszenie apetytu wiązało się ze znaczną utratą masy ciała i wymagało interwencji lekarskiej.13
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl15
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania