Działania niepożądane
Pirfenidon

Pirfenidon, stosowany w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) w dawce 2403 mg/dobę, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 1650 pacjentów, w tym długoterminowe obserwacje do 10 lat. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to nudności (32,4%), wysypka (26,2%), biegunka (18,8%), zmęczenie (18,5%), niestrawność (16,1%), zmniejszenie apetytu (20,7%), ból głowy (10,1%) oraz reakcje nadwrażliwości na światło (9,3%). Działania niepożądane o częstości ≥1/10 obejmują m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych, bezsenność, bóle głowy, duszność, kaszel, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wysypkę, bóle stawów i zmęczenie. Rzadziej obserwuje się agranulocytozę, obrzęk naczynioruchowy, hiponatremię oraz polekowe uszkodzenie wątroby manifestujące się wzrostem bilirubiny całkowitej oraz aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, gamma-GT).

Działania niepożądane pirfenidonu

Pirfenidon jest substancją stosowaną w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF). Podczas stosowania substancji mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które w niektórych przypadkach mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis profilu bezpieczeństwa oraz występujących działań niepożądanych.1

Profil bezpieczeństwa pirfenidonu

Bezpieczeństwo stosowania pirfenidonu zostało ocenione w badaniach klinicznych z udziałem 1650 ochotników i pacjentów. W badaniach prowadzonych metodą otwartej próby oceniono ponad 170 pacjentów przez okres ponad pięciu lat, a niektórych nawet przez okres do 10 lat.2

Skorygowane o ekspozycję analizy zbiorczych badań klinicznych dotyczących IPF potwierdziły, że profil bezpieczeństwa i tolerancji pirfenidonu u pacjentów z IPF z zaawansowaną chorobą (n=366) jest zgodny z profilem ustalonym u pacjentów z IPF z chorobą niezaawansowaną (n=942).3

Najczęściej występujące działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas badań klinicznych, w czasie których pirfenidon stosowano w dawce 2403 mg/dobę w porównaniu z placebo, były:

4

Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych zgłaszanych z częstością ≥ 2% wśród 623 pacjentów otrzymujących pirfenidon w zalecanej dawce 2403 mg/dobę w trzech badaniach podstawowych fazy 3. Działania niepożądane są zestawione według klasyfikacji układów i narządów, wraz z częstością występowania oraz opisem.5

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenie górnych dróg oddechowych Bardzo często (≥1/10)
Zakażenie układu moczowego Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Agranulocytoza Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk naczynioruchowy Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Anafilaksja Częstość nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie masy ciała; zmniejszenie apetytu Bardzo często (≥1/10)
Hiponatremia Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy; zawroty głowy Bardzo często (≥1/10)
Senność; zaburzenia smaku, letarg Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia naczyniowe Uderzenia gorąca Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność; kaszel Bardzo często (≥1/10)
Kaszel z odkrztuszaniem Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia żołądka i jelit Niestrawność; nudności; biegunka; choroba refluksowa przełyku; wymioty; zaparcie Bardzo często (≥1/10)
Rozdęcie brzucha; dolegliwości brzuszne; bóle brzucha; bóle w nadbrzuszu; dolegliwości żołądkowe, zapalenie żołądka, wzdęcia Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności AlAT; zwiększenie aktywności AspAT, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy Często (≥1/100 do <1/10)
Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT; polekowe uszkodzenie wątroby Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Bardzo często (≥1/10)
Reakcja nadwrażliwości na światło; świąd; rumień; suchość skóry; wysypka rumieniowa; wysypka plamkowa; wysypka swędząca Często (≥1/100 do <1/10)
Zespół Stevensa-Johnsona; toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka; reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) Częstość nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle stawów Bardzo często (≥1/10)
Bóle mięśni Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie Bardzo często (≥1/10)
Osłabienie; niepochodzący od serca ból w klatce piersiowej Często (≥1/100 do <1/10)
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Oparzenie słoneczne Często (≥1/100 do <1/10)

6 7

Niebezpieczne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Hepatotoksyczność

Jednym z poważniejszych działań niepożądanych jest polekowe uszkodzenie wątroby. Podczas nadzoru po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano przypadki ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby, w tym zgłoszenia przypadków zakończonych zgonem. Może ono objawiać się zwiększeniem stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT.8 9

Ciężkie reakcje skórne

Do potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych należą ciężkie reakcje skórne, takie jak:

  • Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka, potencjalnie śmiertelna reakcja skórna objawiająca się pęcherzami i złuszczaniem naskórka
  • Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – rzadka, zagrażająca życiu reakcja skórna charakteryzująca się rozległym złuszczaniem naskórka
  • Zespół DRESS (reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi) – poważna reakcja nadwrażliwości na lek, mogąca prowadzić do niewydolności narządów

10

Reakcje nadwrażliwości

Zgłaszano również przypadki obrzęku naczynioruchowego oraz anafilaksji, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.11

Zaburzenia hematologiczne

Odnotowano przypadki agranulocytozy – poważnego zaburzenia hematologicznego charakteryzującego się drastycznym spadkiem liczby granulocytów we krwi, co prowadzi do zwiększonej podatności na infekcje.12

Opis wybranych działań niepożądanych

Zmniejszenie apetytu

W podstawowych badaniach klinicznych przypadki zmniejszonego apetytu były łatwe do opanowania i na ogół nie wiązały się z istotnymi następstwami. Niezbyt często zmniejszenie apetytu wiązało się ze znaczną utratą masy ciała i wymagało interwencji lekarskiej.13

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14

Al. Jerozolimskie 181C
PL-02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl15

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.16

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl