Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Metoprolol winian

Metoprolol winian, substancja czynna leku Metocard ZK dostępnego w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest beta-adrenolitykiem wymagającym szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych, lek powinien być stosowany w ciąży jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Metoprolol może zmniejszać perfuzję łożyska, co może prowadzić do opóźnienia rozwoju wewnątrzmacicznego, przedwczesnego porodu, a w skrajnych przypadkach do zgonu płodu. U noworodków obserwuje się ryzyko bradykardii, hipoglikemii, niedociśnienia, zwiększonej bilirubinemii oraz utrudnionej odpowiedzi na niedotlenienie. Zaleca się przerwanie terapii 48-72 godziny przed planowanym porodem, a w przypadku niemożności odstawienia – ścisłą obserwację noworodka pod kątem objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych.

  1. Wpływ metoprololu winianu na płodność, ciążę i laktację
    1. Stosowanie metoprololu w okresie ciąży
    2. Zalecenia dla kobiet w ciąży przyjmujących metoprolol
    3. Stosowanie metoprololu w okresie karmienia piersią
    4. Wskazówki praktyczne dla lekarzy
    5. Kolejne rozdziały

Wpływ metoprololu winianu na płodność, ciążę i laktację

Metoprolol winian, substancja czynna zawarta w leku Metocard ZK (występująca w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu), jako lek beta-adrenolityczny wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawione zostały kluczowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom będącym w ciąży lub karmiącym piersią.1

Stosowanie metoprololu w okresie ciąży

Należy podkreślić, że ze względu na brak odpowiednio kontrolowanych badań dotyczących stosowania metoprololu u kobiet w ciąży, lek ten (Metocard ZK) powinien być podawany pacjentkom ciężarnym wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyść zdrowotna dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla zarodka lub płodu.2

Potencjalne działania niepożądane u płodu

Beta-adrenolityki, w tym metoprolol winian (Metocard ZK), mogą wywierać niekorzystny wpływ na rozwój płodu poprzez zmniejszenie perfuzji łożyska, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu płodu oraz przedwczesnego porodu.3

W wyniku długotrwałego stosowania metoprololu u kobiet ciężarnych z łagodnym i umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym obserwowano opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego płodu.4

Dodatkowo, produkty beta-adrenolityczne mogą mieć wpływ na przebieg porodu oraz stan noworodka, powodując:5

  • Przedłużenie porodu
  • <a href="/tag/bradykardia/” title=”bradykardia” class=”to-tag” data-termid=”30320″>Bradykardię u płodu i noworodka
  • <a href="/tag/hipoglikemia/” title=”hipoglikemia” class=”to-tag” data-termid=”18017″>Hipoglikemię u noworodka
  • Niedociśnienie u noworodka
  • Zwiększoną bilirubinemię u noworodka
  • Utrudnioną odpowiedź na niedotlenienie tkanek u noworodka

6

Badania na modelach zwierzęcych

Warto zaznaczyć, że produkty beta-adrenolityczne nie wykazywały działania teratogennego w badaniach na zwierzętach. Jednakże obserwowano następujące niepożądane skutki:7

  • Zmniejszony przepływ krwi przez pępowinę
  • Opóźnienie rozwoju
  • Osłabione kostnienie
  • Zwiększoną częstość występowania zgonów w okresie przed- i poporodowym

8

Zalecenia dla kobiet w ciąży przyjmujących metoprolol

Stosowanie metoprololu winianu (Metocard ZK) należy przerwać na 48 do 72 godzin przed planowanym porodem. Jest to niezbędne do zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych u noworodka związanych z obecnością leku w jego organizmie.9

W przypadku, gdy odstawienie leku przed porodem nie jest możliwe ze względów medycznych, noworodka należy poddać ścisłej obserwacji przez 48 do 72 godzin po urodzeniu. Obserwacja powinna obejmować monitorowanie objawów podmiotowych i przedmiotowych zablokowania receptorów beta-adrenergicznych, ze szczególnym uwzględnieniem powikłań sercowych i płucnych.10

Stosowanie metoprololu w okresie karmienia piersią

Metoprolol winian (zawarty w preparacie Metocard ZK) przenika do mleka matki, osiągając stężenie około trzykrotnie wyższe niż w osoczu.11

Mimo że ryzyko szkodliwego działania na niemowlę karmione piersią jest zazwyczaj niewielkie po stosowaniu produktu w dawkach terapeutycznych, należy pamiętać o wyjątku dotyczącym osób o powolnym metabolizmie.12

Niemowlę karmione piersią przez matkę przyjmującą metoprolol winian powinno być obserwowane pod kątem możliwych objawów zablokowania receptorów beta-adrenergicznych. Do takich objawów mogą należeć:13

  • Bradykardia
  • Hipotonia
  • Hipoglikemia
  • Trudności oddechowe
  • Letarg

Wskazówki praktyczne dla lekarzy

Decyzja o stosowaniu metoprololu winianu (Metocard ZK) u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinna być zawsze poprzedzona dokładną analizą stosunku korzyści do ryzyka. Kluczowe kwestie, które lekarz powinien uwzględnić:

  1. Ocena konieczności terapeutycznej – czy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu/noworodka
  2. Dokładne monitorowanie rozwoju płodu podczas terapii metoprololem
  3. Planowanie odpowiedniego czasu odstawienia leku przed porodem (48-72 godz.)
  4. Przygotowanie do monitorowania noworodka po porodzie w przypadku ekspozycji na lek
  5. Edukacja matki karmiącej piersią odnośnie objawów niepożądanych u dziecka

W przypadku konieczności stosowania leku Metocard ZK w okresie ciąży należy wybierać najmniejszą skuteczną dawkę (23,75 mg, 47,5 mg lub 95 mg) oraz regularnie oceniać stan kliniczny matki i płodu podczas całej terapii.14

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl