Działania niepożądane
Metoprolol winian

Metoprolol winian, stosowany w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania, klasyfikowanych według MedDRA od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz nieznanych. Najpoważniejsze działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego i obejmują bradykardię (rytm <60/min), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń, a także przejściowe zaostrzenie niewydolności serca. U pacjentów z chorobami naczyń obwodowych może dojść do martwicy tkanek. Ponadto, metoprolol może wywołać skurcz oskrzeli u chorych na astmę lub POChP, co stanowi zagrożenie życia. W trakcie terapii obserwuje się także liczne działania niepożądane o nieznanej częstości, takie jak małopłytkowość, leukopenia, zaburzenia psychiczne (depresja, splątanie, omamy), zaburzenia widzenia, bóle głowy, nudności, zapalenie wątroby oraz reakcje skórne, w tym zaostrzenie łuszczycy.

Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, naczyń obwodowych, astmą, POChP, cukrzycą utajoną oraz łuszczycą, konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego oraz zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich instytucji nadzorujących bezpieczeństwo farmakoterapii. Personel medyczny powinien zwracać szczególną uwagę na objawy takie jak bradykardia, niedociśnienie ortostatyczne, zaostrzenie niewydolności serca, skurcz oskrzeli oraz zmiany skórne. Monitorowanie enzymów wątrobowych jest wskazane ze względu na ryzyko zapalenia wątroby. Kompleksowa ocena korzyści i ryzyka terapii metoprololem winianem jest kluczowa dla optymalizacji leczenia i minimalizacji działań niepożądanych.

  1. Działania niepożądane metoprololu winianu
    1. Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
    2. Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
  2. Szczegółowa lista działań niepożądanych metoprololu winianu
    1. Monitorowanie działań niepożądanych
    2. Szczególne grupy pacjentów zagrożone działaniami niepożądanymi
    3. Kolejne rozdziały

Działania niepożądane metoprololu winianu

Metoprolol winian jest substancją czynną stosowaną w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. W trakcie badań klinicznych oraz podczas zastosowania w lecznictwie zaobserwowano szereg działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tej substancji, choć w wielu przypadkach nie potwierdzono związku przyczynowego. Działania niepożądane obserwowane są w różnych układach i narządach, co wynika z ogólnoustrojowego działania leku. 1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Zgodnie z konwencją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych metoprololu winianu klasyfikuje się następująco:

  • Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
  • Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów
  • Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

2

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie metoprololu winianu może wiązać się z poważnymi zagrożeniami dla zdrowia pacjentów. Do najniebezpieczniejszych działań niepożądanych należą te związane z układem sercowo-naczyniowym, takie jak wyraźne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienie ortostatyczne, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do omdleń. U pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych metoprolol może doprowadzić do martwicy tkanek. 3

Szczególnie niebezpieczne mogą być działania niepożądane związane z układem sercowym, takie jak bradykardia (zwolnienie rytmu serca), zaburzenia równowagi (które mogą być połączone z omdleniem), a także przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca. Pacjenci z istniejącymi chorobami serca są szczególnie narażeni na te powikłania. 4

Osoby chorujące na astmę lub inne choroby obturacyjne płuc powinny zachować szczególną ostrożność, gdyż metoprolol może wywołać skurcz oskrzeli, co może zagrozić życiu pacjenta. 5

Istotne zagrożenie stanowią również zaburzenia funkcji wątroby, w tym zapalenie wątroby, które może wystąpić podczas terapii metoprololem. 6

Szczegółowa lista działań niepożądanych metoprololu winianu

Układ/narząd Działanie niepożądane Opis Częstość występowania
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień Nieznana
Leukopenia Zmniejszenie liczby białych krwinek, co może zwiększać podatność na infekcje Nieznana
Zaburzenia endokrynologiczne Zaostrzenie utajonej cukrzycy Ujawnienie się cukrzycy, która wcześniej przebiegała bezobjawowo Nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała Przyrost wagi ciała podczas terapii Nieznana
Zaburzenia psychiczne Depresja Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, poczucie beznadziejności Nieznana
Osłabienie koncentracji Trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach Nieznana
Senność lub bezsenność Zaburzenia snu – nadmierna senność w ciągu dnia lub problemy z zasypianiem Nieznana
Koszmarne sny Nieprzyjemne, przerażające sny Nieznana
Splątanie, omamy Dezorientacja, widzenie lub słyszenie rzeczy nieistniejących Nieznana
Zmiany osobowości Zmiany nastroju i zachowania Nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Uczucie wirowania lub niestabilności Nieznana
Bóle głowy Dolegliwości bólowe różnego nasilenia Nieznana
Parestezje Nieprawidłowe odczucia skórne, np. mrowienie, drętwienie Nieznana
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Nieostre widzenie, podwójne widzenie Nieznana
Suchość lub podrażnienie oczu Uczucie piasku pod powiekami, swędzenie Nieznana
Zapalenie spojówek Stan zapalny błony śluzowej pokrywającej oko Nieznana
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Dzwonienie, brzęczenie lub inne dźwięki słyszane przy braku zewnętrznego źródła dźwięku Nieznana
Zaburzenia słuchu Pogorszenie zdolności słyszenia Nieznana
Zaburzenia serca Bradykardia Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę Nieznana
Zaburzenia równowagi Mogą być połączone z omdleniem Nieznana
Kołatanie serca Subiektywne odczucie nieregularnego lub silnego bicia serca Nieznana
Przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca Nasilenie objawów niewydolności serca, takich jak duszność, obrzęki Nieznana
Blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia Zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych między przedsionkami a komorami serca Nieznana
Ból w okolicy przedsercowej Dolegliwości bólowe w klatce piersiowej Nieznana
Zaburzenia rytmu i przewodzenia Nieprawidłowości w rytmie serca i jego przewodnictwie elektrycznym Nieznana
Zaburzenia naczyniowe Wyraźne zmniejszenie ciśnienia tętniczego i niedociśnienie ortostatyczne Spadek ciśnienia krwi, szczególnie po zmianie pozycji ciała, bardzo rzadko z omdleniem Nieznana
Zimne dłonie i stopy Uczucie zimna w kończynach wynikające z zaburzeń krążenia Nieznana
Martwica u pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych Obumieranie tkanek u pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami naczyń obwodowych Nieznana
Pogorszenie chromania przestankowego lub zespołu Raynauda Nasilenie bólu nóg podczas chodzenia lub napadów blednięcia palców rąk i stóp Nieznana
Zaburzenia układu oddechowego Duszność wysiłkowa Uczucie braku tchu podczas aktywności fizycznej Nieznana
Skurcz oskrzeli Zwężenie dróg oddechowych powodujące trudności w oddychaniu Nieznana
Nieżyt nosa Stan zapalny błony śluzowej nosa Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Uczucie mdłości Nieznana
Bóle brzucha Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej Nieznana
Biegunka Zwiększona częstość wypróżnień o luźnej konsystencji Nieznana
Zaparcia Utrudnione lub rzadkie wypróżnienia Nieznana
Wymioty, suchość w ustach, zaburzenia smaku Wyrzucanie zawartości żołądka, uczucie suchości w jamie ustnej, zmienione odczuwanie smaku Nieznana
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych Nieznana
Zapalenie wątroby Stan zapalny tkanki wątrobowej Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Zmiany skórne typu pokrzywki, łuszczycopodobne i dystroficzne Nieznana
Zwiększona potliwość Nadmierne pocenie się Nieznana
Wypadanie włosów Utrata włosów Nieznana
Reakcje związane z nadwrażliwością na światło Nieprawidłowe reakcje skórne po ekspozycji na światło Nieznana
Zaostrzenie lub wystąpienie łuszczycy Pojawienie się lub nasilenie łuszczycowych zmian skórnych Nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Kurcze mięśni Mimowolne skurcze mięśni Nieznana
Ból stawów Dolegliwości bólowe w obrębie stawów Nieznana
Osłabienie mięśni Zmniejszona siła mięśniowa Nieznana
Zaburzenia układu rozrodczego Impotencja i inne zaburzenia seksualne Problemy z osiągnięciem lub utrzymaniem erekcji, osłabienie libido Nieznana
Plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego) Zwłóknienie tkanki łącznej w prąciu powodujące jego skrzywienie Nieznana
Zaburzenia ogólne Zmęczenie Uczucie wyczerpania, braku energii Nieznana
Obrzęk Nagromadzenie płynu w tkankach, powodujące ich puchnięcie Nieznana

7

Monitorowanie działań niepożądanych

Ze względu na potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem metoprololu winianu, niezwykle istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji, takich jak Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 8

Szczególne grupy pacjentów zagrożone działaniami niepożądanymi

Niektóre grupy pacjentów są szczególnie narażone na wystąpienie działań niepożądanych po zastosowaniu metoprololu winianu:

  • Pacjenci z chorobami serca – ryzyko zaostrzenia niewydolności serca, bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego
  • Pacjenci z chorobami naczyń obwodowych – ryzyko martwicy tkanek, pogorszenia chromania przestankowego
  • Pacjenci z łuszczycą – ryzyko zaostrzenia objawów skórnych
  • Pacjenci z astmą lub POChP – ryzyko skurczu oskrzeli
  • Pacjenci z cukrzycą utajoną – ryzyko ujawnienia choroby

9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl