Interakcje
Liść mącznicy

Liść mącznicy (Arctostaphylos uva-ursi L.) jest składnikiem preparatu Urofort, który zawiera wyciąg roślinny z liścia mącznicy, ziela nawłoci i ziela pokrzywy w proporcjach 45/35/20 oraz 40-50% V/V etanolu jako rozpuszczalnika. Dotychczas nie odnotowano udokumentowanych interakcji lekowych dla Urofort, jednak ze względu na farmakologiczne właściwości liścia mącznicy, możliwe są teoretyczne interakcje z lekami moczopędnymi (np. furosemid, hydrochlorotiazyd) prowadzące do nasilenia diurezy i ryzyka odwodnienia (umiarkowany poziom istotności), lekami wpływającymi na pH moczu, co może modyfikować aktywność bakteriostatyczną arbutyny, głównego składnika liścia mącznicy (umiarkowany poziom istotności), a także z lekami metabolizowanymi przez układ cytochromu P450, zwłaszcza CYP2E1, ze względu na obecność etanolu w preparacie (umiarkowany do wysokiego poziomu istotności). Ponadto, alkohol etylowy zawarty w Urofort może kumulować się z dodatkowo spożywanym alkoholem, zwiększając ryzyko hepatotoksyczności i działań niepożądanych (wysoki poziom istotności).

Interakcje liścia mącznicy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Liść mącznicy (Arctostaphylos uva-ursi L.) jest substancją roślinną szeroko stosowaną w preparatach urologicznych, między innymi w produktach takich jak Urofort. W kontekście interakcji z innymi produktami leczniczymi, dotychczas nie zaobserwowano udokumentowanych interakcji dla liścia mącznicy zawartego w preparacie Urofort, będącego złożonym wyciągiem roślinnym.1

Należy jednak zwrócić uwagę, że liść mącznicy wchodzi w skład wyciągu płynnego złożonego (1:1) z liścia mącznicy, ziela nawłoci oraz ziela pokrzywy w proporcjach 45/35/20, co może wpływać na potencjalne interakcje z innymi substancjami.2

Potencjalne interakcje teoretyczne

Mimo braku udokumentowanych interakcji w charakterystyce produktu leczniczego Urofort, na podstawie właściwości farmakologicznych liścia mącznicy można rozważyć teoretyczne interakcje z następującymi grupami leków:

  • Leki moczopędne – liść mącznicy wykazuje działanie moczopędne, co teoretycznie może nasilać działanie leków diuretycznych stosowanych równocześnie
  • Leki wpływające na pH moczuarbutyna, główny składnik aktywny liścia mącznicy, może wykazywać różną aktywność zależnie od pH moczu
  • Leki metabolizowane przez wątrobę – ze względu na zawartość etanolu (40-50% V/V) w preparacie Urofort, możliwe są interakcje z lekami metabolizowanymi przez układ cytochromu P450

3

Interakcje z alkoholem

Produkt leczniczy Urofort, zawierający wyciąg z liścia mącznicy, zawiera również znaczną ilość etanolu (40-50% V/V) jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny, co samo w sobie stanowi czynnik istotny przy rozważaniu interakcji z dodatkowo przyjmowanym alkoholem.4

Potencjalne interakcje z alkoholem mogą obejmować:

  • Nasilenie działania hepatotoksycznego – zarówno alkohol jak i niektóre związki zawarte w liściu mącznicy są metabolizowane w wątrobie, co może zwiększać obciążenie tego narządu
  • Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre efekty uboczne preparatów zawierających liść mącznicy
  • Zmieniona farmakokinetyka – alkohol może wpływać na wchłanianie i metabolizm składników aktywnych liścia mącznicy

Interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne

Z uwagi na brak udokumentowanych interakcji w charakterystyce produktu leczniczego Urofort, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym.5

Tabela potencjalnych interakcji

Poniższa tabela przedstawia teoretyczne interakcje liścia mącznicy z innymi produktami leczniczymi, oparte na właściwościach farmakologicznych tej substancji roślinnej:

Grupa leków/substancji Mechanizm potencjalnej interakcji Opis interakcji Poziom istotności
Diuretyki (furosemid, hydrochlorotiazyd) Farmakodynamiczny Potencjalne nasilenie działania moczopędnego i zwiększone ryzyko odwodnienia Umiarkowany
Leki zakwaszające mocz Farmakodynamiczny Zmiana pH moczu może wpływać na skuteczność bakteriostatyczną arbutyny uwalnianej z liścia mącznicy Umiarkowany
Leki alkalizujące mocz Farmakodynamiczny Zwiększenie pH moczu może wzmacniać działanie przeciwbakteryjne arbutyny Umiarkowany
Alkohol etylowy Farmakokinetyczny Możliwe kumulowanie efektów etanolu zawartego w preparacie (40-50% V/V) z dodatkowo przyjmowanym alkoholem Wysoki
Leki metabolizowane przez CYP2E1 Farmakokinetyczny Etanol zawarty w preparacie może konkurować o ten sam szlak metaboliczny Umiarkowany
Leki przeciwzakrzepowe Farmakodynamiczny Teoretyczna możliwość wpływu na kaskadę krzepnięcia ze względu na zawartość związków fenolowych Niski
Leki stosowane w cukrzycy Farmakodynamiczny Potencjalny wpływ na poziom glukozy we krwi poprzez działanie składników liścia mącznicy Niski
Antybiotyki stosowane w infekcjach dróg moczowych Farmakodynamiczny Możliwe działanie synergistyczne z antybiotykami stosowanymi w leczeniu zakażeń układu moczowego Korzystny

Szczególne uwagi dotyczące interakcji

Należy zwrócić uwagę, że produkt leczniczy Urofort zawierający liść mącznicy jako jeden ze składników, jest złożonym wyciągiem roślinnym, w którym znajdują się również inne substancje aktywne (ziele nawłoci i ziele pokrzywy), co może wpływać na profil interakcji.6

Pomimo braku udokumentowanych interakcji w charakterystyce produktu leczniczego, zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami, szczególnie u pacjentów przyjmujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym lub metabolizowane przez wątrobę.7

Zalecenia dla lekarzy
  • Monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie leki moczopędne i preparaty z liściem mącznicy pod kątem nadmiernej diurezy i ryzyka odwodnienia
  • Kontrola funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących długotrwale preparaty zawierające liść mącznicy wraz z lekami o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym
  • Obserwacja skuteczności działania leków wpływających na pH moczu przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami z liściem mącznicy
  • Ostrożność przy przepisywaniu produktów zawierających znaczne ilości etanolu (jak Urofort) pacjentom z chorobami wątroby, alkoholizmem lub przyjmującym leki wchodzące w interakcje z alkoholem
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl