Działania niepożądane
Leszczyna

Leszczyna (Corylus spp.) jest jednym z trzech głównych alergenów pyłku drzew stosowanych w preparacie Pollinex Tree, gdzie alergeny są modyfikowane aldehydem glutarowym do postaci alergoidów i adsorbowane na L-tyrozynie. Produkt podawany jest w formie zawiesiny do iniekcji w stężeniach standaryzowanych: 600 SU/ml, 1600 SU/ml, 4000 SU/ml (terapia podstawowa) oraz 4000 SU/ml (leczenie podtrzymujące). W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane, które dzieli się na miejscowe (zaczerwienienie, obrzęk >5 cm, świąd, rzadko stwardnienie podskórne) oraz ogólnoustrojowe o różnym nasileniu – od łagodnych objawów alergicznych (świąd oczu, kichanie, kaszel, pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli, zaostrzenie egzemy atopowej, uczucie zmęczenia) po umiarkowane i ciężkie reakcje (nasilony świszczący oddech, duszność, obrzęk Quinckego) oraz rzadkie, ale zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne. Reakcje późne, takie jak objawy choroby posurowiczej (gorączka, bóle stawów, pokrzywka, obrzęk węzłów chłonnych), występują niezwykle rzadko.

Działania niepożądane substancji leszczyna

Leszczyna (Corylus spp.) stanowi jeden z trzech głównych składników mieszanki <a href="/tag/alergoidy-pylku-drzew/” title=”alergoidy pyłku drzew” class=”to-tag” data-termid=”148254″>alergoidów pyłku drzew zawartych w produkcie leczniczym Pollinex Tree. Alergeny leszczyny, podobnie jak pozostałe komponenty (olcha i brzoza), są poddawane procesowi modyfikacji za pomocą aldehydu glutarowego, przekształcając je w alergoidy, które następnie zostają adsorbowane na L-tyrozynie. Substancja jest podawana w formie zawiesiny do wstrzykiwań w różnych stężeniach, wyrażonych w jednostkach standaryzowanych (SU), które dla terapii podstawowej wynoszą: 600 SU/ml, 1600 SU/ml oraz 4000 SU/ml, a dla leczenia podtrzymującego: 4000 SU/ml.1

Spektrum działań niepożądanych

Podczas stosowania preparatów zawierających alergeny leszczyny mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej w przypadku ich pojawienia się. Skutki uboczne można sklasyfikować w zależności od lokalizacji (miejscowe bądź ogólnoustrojowe) oraz nasilenia (łagodne, umiarkowane i ciężkie).2

Reakcje miejscowe

W miejscu wstrzyknięcia preparatu zawierającego ekstrakty alergoidów leszczyny mogą pojawić się następujące objawy niepożądane:3

  • Zaczerwienienie – rumień w miejscu iniekcji
  • Obrzęk – opuchlizna o średnicy przekraczającej 5 cm
  • Świąd – uczucie pieczenia i potrzeba drapania w miejscu podania preparatu

4

W rzadkich przypadkach, zwłaszcza gdy wstrzyknięcie zostało wykonane zbyt powierzchownie, może wystąpić przejściowe stwardnienie podskórne manifestujące się w postaci guzków w miejscu iniekcji.5

Reakcje ogólnoustrojowe

Reakcje ogólnoustrojowe można podzielić według nasilenia na trzy główne kategorie:6

Łagodne reakcje ogólnoustrojowe

Obejmują one nawrót lub nasilenie się typowych dla pacjenta objawów alergicznych, takich jak:7

  • Świąd oczu – uczucie pieczenia i swędzenia gałek ocznych
  • Kichanie – nasilone odruchy kichania
  • Kaszel – zwiększona częstotliwość kaszlu
  • Uogólniona pokrzywka – wysypka skórna z typowymi bąblami pokrzywkowymi
  • Łagodny skurcz oskrzeli – łagodne zwężenie dróg oddechowych
  • Nasilenie egzemy atopowej – zaostrzenie istniejących zmian skórnych
  • Uczucie zmęczenia – występujące sporadycznie po iniekcji preparatu

8

Umiarkowane i ciężkie reakcje ogólnoustrojowe

Te reakcje charakteryzują się bardziej nasilonymi objawami i mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Należą do nich:9

  • Nasilony świszczący oddech – znaczne utrudnienie przepływu powietrza przez drogi oddechowe z charakterystycznym świstem
  • Duszność – subiektywne uczucie braku powietrza lub trudności w oddychaniu
  • Obrzęk Quinckegoobrzęk naczynioruchowy, mogący dotyczyć twarzy, warg, języka oraz gardła

10

Wstrząs anafilaktyczny

Wstrząs anafilaktyczny/anafilaksja to najpoważniejszy rodzaj reakcji alergicznej, który występuje rzadko, ale stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Może rozwinąć się już w ciągu kilku minut po wstrzyknięciu preparatu, często zanim pojawi się lokalny odczyn w miejscu podania. Wczesne rozpoznanie objawów ostrzegawczych anafilaksji ma kluczowe znaczenie dla wprowadzenia szybkiego i skutecznego leczenia ratunkowego.11

Poważne, późne reakcje

Niezwykle rzadko mogą wystąpić objawy choroby posurowiczej, które pojawiają się z opóźnieniem, zazwyczaj po kilku dniach od podania preparatu. Manifestują się one następującymi objawami:12

  • Gorączka – podwyższona temperatura ciała
  • Bóle stawów – dolegliwości bólowe dotyczące pojedynczych lub wielu stawów
  • Pokrzywka – uogólniona wysypka skórna
  • Obrzęk węzłów chłonnych – powiększenie i bolesność węzłów limfatycznych

13

Tabela działań niepożądanych związanych z leszczyną

Kategoria reakcji Działanie niepożądane Objawy Częstość występowania
Reakcje miejscowe Zaczerwienienie Rumień w miejscu iniekcji Często
Obrzęk Opuchlizna o średnicy >5 cm Często
Stwardnienie podskórne Guzki w miejscu wstrzyknięcia Rzadko
Reakcje ogólnoustrojowe łagodne Świąd oczu Pieczenie i swędzenie gałek ocznych Często
Kichanie Nasilone odruchy kichania Często
Kaszel Zwiększona częstotliwość kaszlu Często
Uogólniona pokrzywka Wysypka z bąblami pokrzywkowymi Często
Łagodny skurcz oskrzeli Łagodne zwężenie dróg oddechowych Często
Nasilenie egzemy atopowej Zaostrzenie istniejących zmian skórnych Często
Uczucie zmęczenia Ogólne osłabienie po iniekcji Sporadycznie
Reakcje ogólnoustrojowe umiarkowane i ciężkie Nasilony świszczący oddech Znaczne utrudnienie przepływu powietrza Niezbyt często
Duszność Uczucie braku powietrza lub trudności w oddychaniu Niezbyt często
Obrzęk Quinckego Obrzęk naczynioruchowy (twarz, wargi, język, gardło) Niezbyt często
Reakcje zagrażające życiu Wstrząs anafilaktyczny/anafilaksja Wielonarządowa reakcja zagrażająca życiu Rzadko
Reakcje późne Gorączka Podwyższona temperatura ciała Niezwykle rzadko
Bóle stawów Dolegliwości bólowe dotyczące stawów Niezwykle rzadko
Pokrzywka Uogólniona wysypka skórna Niezwykle rzadko
Obrzęk węzłów chłonnych Powiększenie i bolesność węzłów limfatycznych Niezwykle rzadko

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Kluczowym elementem bezpiecznej terapii preparatami zawierającymi alergeny leszczyny jest właściwe monitorowanie pacjenta po podaniu leku oraz szybkie reagowanie w przypadku wystąpienia objawów niepożądanych. Przy pojawieniu się jakichkolwiek działań niepożądanych, pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym terapię.14

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego alergeny leszczyny do obrotu, bardzo istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego typu preparatów. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.15

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl