Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lansoprazol

Lansoprazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie lansoprazolu wymaga uwzględnienia szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Właściwe postępowanie kliniczne wymaga znajomości potencjalnych zagrożeń związanych z tą substancją i odpowiedniego monitorowania pacjentów.¹

Wykluczenie choroby nowotworowej

Przed rozpoczęciem leczenia choroby wrzodowej żołądka lansoprazolem konieczne jest wykluczenie obecności nowotworu złośliwego żołądka. Jest to istotne, ponieważ lansoprazol może maskować objawy i prowadzić do opóźnienia rozpoznania choroby nowotworowej.²

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania lansoprazolu. W tych przypadkach konieczne może być dostosowanie dawkowania i monitorowanie pacjenta.³

Ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego

Zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego podczas terapii lansoprazolem może prowadzić do zwiększenia ilości fizjologicznej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. Kuracja tym lekiem może nieznacznie zwiększać ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego wywołanych przez bakterie takie jak Salmonella i Campylobacter.⁴

Zakażenie Helicobacter pylori

U pacjentów z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy należy rozważyć możliwość zakażenia Helicobacter pylori jako czynnika etiologicznego. Podczas eradykacji H. pylori lansoprazolem w skojarzeniu z antybiotykami istotne jest ścisłe przestrzeganie instrukcji dotyczących stosowania wybranych antybiotyków.⁵

Długotrwałe leczenie lansoprazolem

Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego stosowania lansoprazolu (powyżej 1 roku), zaleca się regularną ocenę korzyści i ryzyka kontynuacji terapii. Każdy pacjent powinien być indywidualnie oceniany pod kątem zasadności przedłużonego leczenia.⁶

Ryzyko zapalenia okrężnicy

U pacjentów leczonych lansoprazolem bardzo rzadko raportowano przypadki zapalenia okrężnicy. W przypadku wystąpienia ciężkiej i/lub uporczywej biegunki należy rozważyć przerwanie leczenia lansoprazolem. Objawy te mogą wskazywać na rozwój zapalenia okrężnicy, wymagającego natychmiastowej interwencji.⁷

Zapobieganie owrzodzeniom związanym z NLPZ

Stosowanie lansoprazolu w celu zapobiegania owrzodzeniom trawiennym u pacjentów wymagających długotrwałej terapii niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) powinno być ograniczone do grup wysokiego ryzyka, takich jak:⁸

• Pacjenci z krwawieniem z przewodu pokarmowego, perforacją lub owrzodzeniem w wywiadzie
• Pacjenci w zaawansowanym wieku
• Osoby stosujące równocześnie leki zwiększające ryzyko powikłań ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego (np. kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe)
• Pacjenci ze współistniejącymi ciężkimi chorobami
• Pacjenci długotrwale przyjmujący NLPZ w maksymalnych zalecanych dawkach

⁹

Ryzyko złamań kości

Inhibitory pompy protonowej, w tym lansoprazol, stosowane w dużych dawkach oraz w terapii długotrwałej (powyżej 1 roku), mogą nieznacznie zwiększać ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa, szczególnie u osób w podeszłym wieku lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka osteoporozy. Wyniki badań wskazują, że inhibitory pompy protonowej mogą zwiększać ogólne ryzyko złamań na poziomie 10-40%. Pacjenci z ryzykiem osteoporozy powinni otrzymywać opiekę zgodną z aktualnymi wytycznymi klinicznymi oraz odpowiednią suplementację witaminy D i wapnia.¹⁰

Hipomagnezemia

U pacjentów leczonych inhibitorami pompy protonowej, takimi jak lansoprazol, przez co najmniej trzy miesiące, a zwłaszcza u przyjmujących te leki przez rok, odnotowano przypadki ciężkiej hipomagnezemii. Zaburzenie to może manifestować się różnorodnymi objawami, w tym:¹¹

• Zmęczenie
• Tężyczka
• Majaczenie
• Zawroty głowy
• Arytmie komorowe

¹²

Objawy hipomagnezemii mogą rozpocząć się niepostrzeżenie i pozostać niezauważone. U pacjentów najbardziej dotkniętych chorobą hipomagnezemia ustępowała po uzupełnieniu niedoborów magnezu i odstawieniu inhibitorów pompy protonowej. U pacjentów, u których przewiduje się długotrwałe leczenie lub stosujących inhibitory pompy protonowej jednocześnie z digoksyną lub innymi lekami mogącymi powodować hipomagnezemię (np. diuretyki), należy rozważyć pomiar stężenia magnezu we krwi przed rozpoczęciem leczenia i okresowo w trakcie terapii.¹³

Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego (SCLE)

Stosowanie inhibitorów pompy protonowej, w tym lansoprazolu, wiąże się ze sporadycznym występowaniem podostrej postaci skórnej tocznia rumieniowatego (SCLE). W przypadku pojawienia się zmian skórnych, zwłaszcza w miejscach narażonych na działanie promieni słonecznych, z towarzyszącym bólem stawów, pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się po pomoc medyczną. Lekarz powinien rozważyć przerwanie stosowania produktu Zalanzo. Wcześniejsze wystąpienie SCLE po zastosowaniu inhibitora pompy protonowej może zwiększać ryzyko wystąpienia tego powikłania w wyniku leczenia innymi inhibitorami pompy protonowej.¹⁴

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie lansoprazolu (Zalanzo) może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, szczególnie w diagnostyce guzów neuroendokrynnych. Leczenie inhibitorami pompy protonowej może prowadzić do zwiększenia stężenia chromograniny A (CgA), co może zakłócać badania wykrywające obecność guzów neuroendokrynnych. Aby uniknąć tej interferencji, należy:¹⁵

• Przerwać leczenie lansoprazolem na co najmniej 5 dni przed pomiarem stężenia CgA
• Jeżeli po pomiarze wstępnym wartości stężenia CgA i gastryny nadal wykraczają poza zakres referencyjny, pomiar należy powtórzyć po 14 dniach od zaprzestania leczenia inhibitorami pompy protonowej

¹⁶

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Preparat Zalanzo zawiera sacharozę, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedoborem sacharazy-izomaltazy. Dodatkowo, ze względu na zawartość barwnika azowego, produkt Zalanzo 15 mg może powodować reakcje alergiczne u pacjentów wrażliwych na ten składnik.¹⁷