Właściwości farmakodynamiczne
Korzeń lukrecji

Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L. i/lub G. inflata Bat. i/lub G. uralensis Fisch, radix) jest składnikiem preparatu Iberogast Balance w stężeniu 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu, pozyskiwanym przy użyciu 30% etanolu. W badaniach in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych wykazano, że korzeń lukrecji reguluje motorykę przewodu pokarmowego poprzez rozkurcz mięśni gładkich trzonu i dna żołądka oraz stymulację kurczliwości mięśnia odźwiernika. Działa przeciwzapalnie, hamując cytokiny prozapalne, zwiększając ekspresję cytokin przeciwzapalnych oraz wykazując właściwości przeciwutleniające. Ponadto tłumi sygnalizację neuronalną unerwienia czuciowego przewodu pokarmowego, co redukuje trzewną nadwrażliwość, a także moduluje mikrobiom jelitowy, zwiększając stężenie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych. Preparat wykazuje powinowactwo do receptorów muskarynowych i serotoninowych, zwiększa stężenie prostaglandyn i mucyn oraz hamuje wydzielanie soku żołądkowego, co przeciwdziała objawom nadmiernego wydzielania kwasu, takim jak zgaga.

Właściwości farmakodynamiczne korzenia lukrecji

Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L. i/lub G. inflata Bat. i/lub G. uralensis Fisch, radix) stanowi ważny składnik preparatu Iberogast Balance, występując w stężeniu 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu. Wyciąg z korzenia lukrecji jest pozyskiwany przy użyciu etanolu 30% (V/V) jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. 1

Mechanizm działania

Korzeń lukrecji, jako jeden z sześciu składników ziołowych preparatu Iberogast Balance, uczestniczy w złożonym, wielokierunkowym mechanizmie działania preparatu na przewód pokarmowy. Działanie farmakodynamiczne korzenia lukrecji w składzie preparatu Iberogast Balance zostało zbadane w szeregu modeli in vitro na różnych wyizolowanych odcinkach przewodu pokarmowego, żołądka i jelita cienkiego (dwunastnicy, jelicie czczym, jelicie krętym) świnek morskich, myszy i (lub) szczurów oraz w modelach zwierzęcych na szczurach i świnkach morskich. 2

Działanie na motorykę przewodu pokarmowego

Korzeń lukrecji, jako składnik Iberogast Balance, przyczynia się do regulacji motoryki przewodu pokarmowego. W badaniach wykazano, że preparat Iberogast Balance, zawierający wyciąg z korzenia lukrecji, wykazuje istotne, zależne od stężenia działanie rozkurczające na mięśnie gładkie trzonu i dna żołądka. Jednocześnie preparat pobudza kurczliwość fazową mięśnia odźwiernika, co zostało potwierdzone w modelu in vivo na świnkach morskich. 3

Ta podwójna aktywność ma szczególne znaczenie w leczeniu zaburzeń funkcji motorycznych żołądka, które objawiają się najczęściej jako uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości oraz utrata apetytu. 4

Efekt przeciwzapalny

Korzeń lukrecji przyczynia się do przeciwzapalnego działania preparatu Iberogast Balance, co ma istotne znaczenie w hamowaniu subklinicznego stanu zapalnego, uznawanego za potencjalny czynnik etiologiczny dyspepsji czynnościowej. 5

W szeregu modeli in vitro i in vivo na szczurach wykazano, że mechanizmy działania przeciwzapalnego, do których przyczynia się korzeń lukrecji, obejmują:

6

Wpływ na nadwrażliwość trzewną

Korzeń lukrecji, jako składnik Iberogast Balance, uczestniczy w mechanizmach tłumienia sygnalizacji neuronalnej zewnętrznego unerwienia czuciowego przewodu pokarmowego. Ten efekt ma kluczowe znaczenie w redukcji nadwrażliwości czuciowej, uznawanej za podstawowy mechanizm patofizjologiczny dyspepsji czynnościowej. 7

Nadwrażliwość trzewna, wywołana sensytyzacją ośrodkową lub obwodową oraz dysregulacją miejscowego i zewnętrznego unerwienia przewodu pokarmowego, prowadzi do odczuwania bólu. W modelu in vivo u szczurów wykazano, że preparat Iberogast Balance, zawierający wyciąg z korzenia lukrecji, przeciwdziała nadwrażliwości (zarówno wywołanej stresem, jak i pozapalnej) poprzez zmianę aktywacji neuronalnej w rdzeniu kręgowym i korowo-limbicznych obszarach mózgu. 8

Wpływ na mikrobiom jelitowy

Korzeń lukrecji jako składnik Iberogast Balance przyczynia się do modulacji mikrobiomu jelitowego. W badaniu in vitro na próbkach kału ludzkiego wykazano, że preparat Iberogast Balance moduluje ludzki mikrobiom i zwiększa stężenie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które mają korzystny wpływ na funkcjonowanie przewodu pokarmowego. 9

Oddziaływanie na receptory i mechanizmy ochronne

Korzeń lukrecji, w ramach złożonego składu Iberogast Balance, przyczynia się do wielokierunkowego działania na receptory i mechanizmy ochronne przewodu pokarmowego. Preparat Iberogast Balance i jego składniki, w tym korzeń lukrecji, wykazują powinowactwo do receptorów muskarynowych i serotoninowych. Ponadto zwiększają stężenie chroniących błonę śluzową prostaglandyn i mucyn, obniżają stężenie uszkadzających błonę śluzową leukotrienów oraz hamują wydzielanie soku żołądkowego. 10

Te wielokierunkowe działania mogą skutecznie zapobiegać występowaniu objawów związanych z nadmiernym wydzielaniem soku żołądkowego, takich jak zgaga. 11

Oddziaływanie złożone (multi-target)

Szczególnie istotnym aspektem farmakodynamicznym korzenia lukrecji jest jego udział w złożonym mechanizmie działania preparatu Iberogast Balance, który oddziałuje na wiele szlaków uczestniczących w patogenezie dyspepsji czynnościowej. Badania in silico i in vitro wykazały indywidualny i zróżnicowany wpływ wszystkich sześciu ziół zawartych w produkcie Iberogast Balance, w tym korzenia lukrecji, na ogólną zdolność oddziaływania na różnorodne mechanizmy patofizjologiczne dyspepsji czynnościowej. 12

Ta wielokierunkowa aktywność farmakodynamiczna korzenia lukrecji, działającego synergistycznie z pozostałymi składnikami Iberogast Balance, odpowiada złożonej i wieloczynnikowej naturze mechanizmów patofizjologicznych dyspepsji czynnościowej. 13

Skuteczność kliniczna preparatów zawierających korzeń lukrecji

Choć nie przeprowadzono badań farmakodynamicznych u ludzi ukierunkowanych wyłącznie na działanie korzenia lukrecji 14, skuteczność kliniczna preparatu Iberogast Balance, zawierającego wyciąg z korzenia lukrecji, została potwierdzona w czterech badaniach klinicznych trwających 4–12 tygodni. Badania te dotyczyły stosowania Iberogast Balance we wskazaniu do leczenia dyspepsji czynnościowej i związanych z nią objawów. We wszystkich czterech badaniach klinicznych wykazano istotną poprawę w zakresie objawów dyspepsji czynnościowej po zastosowaniu preparatu. 15

Wyniki badań klinicznych

Poniżej przedstawiono wyniki kluczowych badań klinicznych, w których oceniano skuteczność preparatu Iberogast Balance zawierającego korzeń lukrecji:

Plan badania Rozpoznanie/kryteria włączenia Grupy terapeutyczne Dawka i czas trwania Pierwszorzędowy punkt końcowy Wyniki
Wieloośrodkowe, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo RCT Dyspepsja czynnościowa wg II klasyfikacji rzymskiej STW 5-II (n=139), Placebo (n=133) 3×20 kropli/dobę, 8 tygodni Poprawa (%) objawów w skali GIS Odpowiedź na leczenie: STW5-II vs placebo: 61,2% vs 45,1% (ITT, p=0,0079)
Wieloośrodkowe, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo RCT w układzie naprzemiennym Dyspepsja czynnościowa wg I kryteriów rzymskich STW 5-II (n=59/59/86), Placebo (n=59/59/26) 3×20 kropli/dobę, do 12 tygodni Zmiana wyniku w skali GIS STW 5-II vs placebo: 4 tygodnie: Δ 5,9 vs Δ 2,6 punktu (p<0,001), 8 tygodni: Δ 8,4 vs Δ 2,4 punktu (p<0,001)
Wieloośrodkowe, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo/aktywnym lekiem RCT Dyspepsja czynnościowa z zaburzeniami motoryki STW 5-II (n=79), Placebo (n=78) 3×20 kropli/dobę, 4 tygodnie Zmiana wyniku w skali GIS STW 5-II: 16,0 na 6,9 = Δ 9,1, placebo: 16,5 na 12,6 = Δ 3,9 (p<0,0001)
Wieloośrodkowe, podwójnie ślepe, podwójnie pozorowane, kontrolowane aktywnym lekiem RCT Dyspepsja czynnościowa typu zaburzeń perystaltyki STW 5-II (n=61), Cyzapryd (n=61) 3×20 kropli/dobę, 4 tygodnie Zmiana wyniku w skali GIS STW 5-II: Δ 11,6, Cyzapryd: Δ 10,9 – równoważność wobec cyzaprydu (p<0,001)

16

Metaanaliza badań klinicznych

Przeprowadzono również metaanalizę i analizę porównawczą różnych badań RCT z udziałem pacjentów z dyspepsją czynnościową, którzy spełnili kryteria rzymskie IV. Analiza ta wykazała istotną przewagę preparatu STW 5-II (Iberogast Balance) zawierającego korzeń lukrecji nad placebo w zakresie ogólnej poprawy objawów dyspepsji czynnościowej zarówno po 4 tygodniach (średnia różnica [MD] 1,74 [95% CI 0,90; 2,58], p<0,001), jak i po 8 tygodniach leczenia (MD 2,07 [1,09; 3,04], p<0,001). 17

Ocena bezpieczeństwa

Dla preparatu Iberogast Balance, zawierającego korzeń lukrecji, nie stwierdzono żadnych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa ani istotnych problemów związanych z bezpieczeństwem na podstawie danych z badań interwencyjnych. Częstość występowania zdarzeń niepożądanych (AE) i działań niepożądanych leku (ADR) była mniejsza lub podobna jak w grupie placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane były związane z zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, które mogą odzwierciedlać objawy choroby podstawowej. 18

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl