Przedawkowanie
Hydroksykarbamid
Przedawkowanie hydroksykarbamidu, szczególnie w dawkach przekraczających maksymalną zalecaną dawkę 35 mg/kg masy ciała na dobę nawet 1,43 do 8,57 razy, prowadzi do toksycznych objawów śluzówkowo-skórnych, takich jak bolesność skóry dłoni i stóp, sinoczerwony rumień, obrzęk, łuszczenie się skóry oraz uogólnione przebarwienia. Występuje także zapalenie błony śluzowej jamy ustnej z owrzodzeniami i bolesnością. U pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową obserwowano neutropenię, co wskazuje na zwiększone ryzyko powikłań hematologicznych. Mechanizm toksyczności wiąże się z hamowaniem czynności szpiku kostnego, co wymaga ścisłej i długotrwałej kontroli morfologii krwi przez kilka tygodni po incydencie przedawkowania.
Przedawkowanie hydroksykarbamidu
Przedawkowanie substancji hydroksykarbamid stanowi poważne zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. W praktyce klinicznej obserwowano przypadki przyjmowania przez pacjentów dawek znacznie przekraczających zalecane dawkowanie terapeutyczne, co prowadziło do rozwoju charakterystycznych objawów toksyczności. 1 2
Objawy przedawkowania
Przedawkowanie hydroksykarbamidu manifestuje się przede wszystkim poprzez ostre objawy śluzówkowo-skórne, które są wynikiem toksycznego działania leku na szybko dzielące się komórki nabłonkowe. Do najczęstszych objawów należą zmiany skórne i błon śluzowych o charakterze toksycznym. 3 4
Szczególnie niepokojący jest fakt, że u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową zgłaszano występowanie neutropenii w pojedynczych przypadkach przedawkowania hydroksykarbamidu. Zarejestrowano przypadki, gdy dawki przekraczały zalecaną maksymalną dawkę 35 mg/kg masy ciała na dobę nawet o 1,43 do 8,57 razy. 5
Diagnostyka i monitoring po przedawkowaniu
Ze względu na mechanizm działania hydroksykarbamidu, który wpływa hamująco na szpik kostny, po przedawkowaniu konieczna jest ścisła kontrola parametrów morfologii krwi. Normalizacja parametrów hematologicznych może być opóźniona, dlatego zaleca się kontrolowanie parametrów krwi przez kilka tygodni po incydencie przedawkowania. 6
Postępowanie po przedawkowaniu
Leczenie przedawkowania hydroksykarbamidu powinno być wdrożone niezwłocznie po rozpoznaniu zatrucia. Obejmuje ono następujące działania:
- Płukanie żołądka – jako pierwszy krok w celu eliminacji niewchłoniętej substancji
- Wdrożenie leczenia podtrzymującego funkcje życiowe
- Monitorowanie czynności układu krwiotwórczego
7 8
Tabela objawów przedawkowania hydroksykarbamidu
| Objaw | Opis | Dawka wywołująca (jeśli dostępna) |
|---|---|---|
| Bolesność skóry | Dotkliwa bolesność, szczególnie w obrębie dłoni i stóp | Kilkakrotne przekroczenie dawki dobowej |
| Sinoczerwony rumień / fioletowe grudki | Charakterystyczne zmiany rumieniowe o zabarwieniu sinoczerwonym lub fioletowe zmiany grudkowe | Kilkakrotne przekroczenie dawki dobowej |
| Obrzęk dłoni i podeszew stóp | Wyraźny obrzęk powierzchni dłoniowej rąk oraz podeszwowej stóp | Kilkakrotne przekroczenie dawki dobowej |
| Łuszczenie się skóry | Następujące po obrzęku złuszczanie się naskórka w obrębie rąk i stóp | Kilkakrotne przekroczenie dawki dobowej |
| Uogólnione przebarwienia skóry | Nasilone, rozległe hiperpigmentacje skóry | Kilkakrotne przekroczenie dawki dobowej |
| Zapalenie jamy ustnej | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenia, bolesność | Kilkakrotne przekroczenie dawki dobowej |
| Neutropenia | Obniżenie liczby neutrofili we krwi obwodowej, zwiększone ryzyko infekcji | 1,43 – 8,57 razy powyżej maksymalnej zalecanej dawki 35 mg/kg mc./dobę (raportowane u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową) |
Specjalne grupy pacjentów
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową, u których po przedawkowaniu hydroksykarbamidu (zawartego w preparatach Hydroxycarbamid Teva oraz Hydroxyurea medac) odnotowano przypadki neutropenii. U tych pacjentów ryzyko powikłań hematologicznych może być szczególnie wysokie ze względu na podstawowe schorzenie hematologiczne. 9
Potencjalne powikłania przedawkowania
Najpoważniejszym potencjalnym powikłaniem przedawkowania hydroksykarbamidu jest mielosupresja, która może manifestować się jako neutropenia, małopłytkowość lub niedokrwistość. Powikłania te mogą wystąpić z opóźnieniem, dlatego konieczne jest długoterminowe monitorowanie parametrów hematologicznych po przedawkowaniu. 10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania