Dawkowanie i sposób podawania
Hydroksykarbamid

Dawkowanie i sposób podawania hydroksykarbamidu

Hydroksykarbamid to substancja czynna stosowana w leczeniu różnych chorób hematologicznych i onkologicznych. Dawkowanie tej substancji musi być ściśle kontrolowane przez specjalistę z doświadczeniem w dziedzinie hematologii lub onkologii, ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz konieczność indywidualnego dostosowania dawki w zależności od parametrów hematologicznych pacjenta.¹

Dawkowanie w poszczególnych jednostkach chorobowych

Przewlekła białaczka szpikowa

W przewlekłej białaczce szpikowej (CML) stosuje się następujący schemat dawkowania:

• Dawka początkowa: 40 mg/kg masy ciała (mc.) na dobę, dostosowana w zależności od liczby białych krwinek^{2 3}
• Redukcja dawki o 50% (do 20 mg/kg mc. na dobę), gdy liczba białych krwinek spadnie poniżej 20 x 10⁹/L⁴
• Dawkę należy dostosować indywidualnie, aby utrzymać liczbę białych krwinek w zakresie 5-10 x 10⁹/L⁵
• Zwiększenie dawki, gdy liczba białych krwinek przekracza 10 x 10⁹/L⁶

Przerwanie leczenia jest konieczne, gdy liczba białych krwinek spadnie poniżej 2,5 x 10⁹/L lub liczba płytek krwi poniżej 100 x 10⁹/L. Leczenie można wznowić po powrocie parametrów do wartości bliskich prawidłowym.^{7 8}

Minimalny okres oceny skuteczności przeciwnowotworowej hydroksykarbamidu wynosi 6 tygodni. W przypadku znaczącego postępu choroby, leczenie hydroksykarbamidem należy przerwać, natomiast przy istotnej odpowiedzi klinicznej można je kontynuować bezterminowo.^{9 10}

Nadpłytkowość samoistna

W leczeniu nadpłytkowości samoistnej stosuje się następujący schemat:

• Dawka początkowa: 15 mg/kg mc. na dobę^{11 12}
• Dawkę należy dostosować tak, aby utrzymać:
  • Liczbę płytek krwi poniżej 600 x 10⁹/L
  • Liczbę białych krwinek powyżej 4 x 10⁹/L

Czerwienica prawdziwa

W leczeniu czerwienicy prawdziwej obowiązuje następujący schemat dawkowania:

• Dawka początkowa: 15-20 mg/kg mc. na dobę^{13 14}
• Dawkę należy dostosować indywidualnie, aby utrzymać:
  • Wartość hematokrytu poniżej 45%
  • Liczbę płytek krwi poniżej 400 x 10⁹/L
• U większości pacjentów można to osiągnąć stosując dawkę podtrzymującą 500-1000 mg na dobę^{15 16}

Przy prawidłowej kontroli parametrów hematologicznych leczenie można kontynuować bezterminowo.^{17 18}

Osteomielofibroza

W leczeniu osteomielofibrizy stosuje się następujący schemat:

• Dawka początkowa: 5-20 mg/kg mc. na dobę
• Dawka podtrzymująca: 10 mg/kg mc. na dobę¹⁹

Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa

Leczenie niedokrwistości sierpowatokrwinkowej powinien wdrożyć lekarz posiadający doświadczenie w leczeniu tego schorzenia.²⁰

Dawkowanie dla dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 2 lat:

• Dawka początkowa: 15 mg/kg mc. na dobę
• Standardowa dawka: 15-30 mg/kg mc. na dobę²¹

Dawkę należy utrzymać tak długo, jak pacjent wykazuje odpowiedź kliniczną lub hematologiczną (np. zwiększenie stężenia hemoglobiny płodowej [HbF], średniej objętości krwinki czerwonej [MCV], liczby neutrofili).²²

W przypadku braku odpowiedzi (ponowne wystąpienie przełomów lub niezmniejszenie się ich częstości) dawkę dobową można zwiększać stopniowo o 2,5-5 mg/kg mc. W wyjątkowych okolicznościach może być uzasadnione stosowanie maksymalnej dawki 35 mg/kg mc. na dobę, przy zapewnieniu ścisłej kontroli hematologicznej.²³

Jeżeli w ciągu 3-6 miesięcy pacjent nie odpowiada na leczenie maksymalną dawką hydroksykarbamidu (35 mg/kg mc. na dobę), należy rozważyć trwałe odstawienie leku.²⁴

Dostosowanie dawki w przypadku toksyczności hematologicznej

W niedokrwistości sierpowatokrwinkowej zakres toksyczności hematologicznej, który wymaga przerwania leczenia, charakteryzują następujące parametry:²⁵

W przypadku toksyczności hematologicznej hydroksykarbamid należy przejściowo odstawić do czasu normalizacji parametrów krwi, co zwykle następuje w ciągu dwóch tygodni. Następnie leczenie można wznowić, stosując mniejszą dawkę. Dawkę można później stopniowo zwiększać przy ścisłej kontroli hematologicznej. Nie należy podejmować prób stosowania dawki wywołującej toksyczność hematologiczną więcej niż dwukrotnie.²⁶

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

W przypadku chorób hematologicznych (przewlekła białaczka szpikowa, nadpłytkowość samoistna, czerwienica prawdziwa, osteomielofibroza) ze względu na rzadkie występowanie tych stanów u dzieci, nie ustalono schematu dawkowania dla tej grupy wiekowej.^{27 28}

W niedokrwistości sierpowatokrwinkowej hydroksykarbamid może być stosowany u dzieci powyżej 2 lat zgodnie z przedstawionym schematem dawkowania. U dzieci poniżej 2 lat, z uwagi na niewielką ilość danych długoterminowych, nie ustalono schematów dawkowania i nie zaleca się stosowania hydroksykarbamidu w tej populacji.²⁹

U pacjentów pediatrycznych o masie ciała poniżej 33 kg z niedokrwistością sierpowatokrwinkową, którzy nie są w stanie połykać kapsułek, zaleca się rozpoczęcie leczenia jednym z dostępnych produktów leczniczych o mniejszej mocy lub w innej postaci farmaceutycznej.³⁰

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku mogą wykazywać większą wrażliwość na działanie hydroksykarbamidu i wymagać mniejszych dawek początkowych.^{31 32}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wydalanie przez nerki stanowi główną drogę eliminacji hydroksykarbamidu, dlatego należy rozważyć modyfikację dawkowania:³³

• U pacjentów z klirensem kreatyniny ≤60 ml/min początkową dawkę należy zmniejszyć o 50%³⁴
• W tej grupie pacjentów zaleca się ścisłą kontrolę parametrów krwi³⁵
• Hydroksykarbamid nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)<sup data-drug="Hydroxycarbamid Teva" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Produktu leczniczego Hydroxycarbamid Teva nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 36

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Dla pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie ma specyficznych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki, jednak zaleca się ścisłą kontrolę parametrów hematologicznych.^{37 38}

Ze względów bezpieczeństwa hydroksykarbamid jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.³⁹

Sposób podawania

Hydroksykarbamid przeznaczony jest do podawania doustnego. Dawkowanie uzależnione jest od rodzaju choroby będącej wskazaniem do stosowania leku. Dawkę ustala się na podstawie aktualnej masy ciała albo masy należnej, jeżeli aktualna masa jest mniejsza.^{40 41}

Kapsułki należy połykać w całości, nie dopuszczając do ich rozpadu w jamie ustnej.^{42 43}

W przypadku dorosłych pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową, którzy nie mają problemów z przełykaniem, stałe doustne postacie farmaceutyczne mogą być bardziej odpowiednie i dogodniejsze.⁴⁴

Długość terapii

W leczeniu chorób hematologicznych (przewlekła białaczka szpikowa, nadpłytkowość samoistna, czerwienica prawdziwa) przy dobrej odpowiedzi klinicznej terapia może być kontynuowana bezterminowo.

W przypadku niedokrwistości sierpowatokrwinkowej dostępne są dane dotyczące długotrwałego stosowania hydroksykarbamidu u dzieci i młodzieży (obserwacja przez 12 lat) oraz u dorosłych (ponad 13 lat). Nie ustalono jednoznacznie, jak długo należy leczyć pacjentów hydroksykarbamidem; długość terapii ustala lekarz prowadzący na podstawie oceny stanu klinicznego i hematologicznego konkretnego pacjenta.⁴⁵