Przeciwwskazania stosowania
Dorzolamid

Przeciwwskazania stosowania dorzolamidu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Dorzolamid jest inhibitorem anhydrazy węglanowej stosowanym w postaci kropli do oczu w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego. Występuje zarówno w preparatach zawierających wyłącznie dorzolamid (preparaty jednoskładnikowe) jak i w preparatach złożonych, najczęściej w połączeniu z tymololem. Przy stosowaniu tej substancji leczniczej należy bezwzględnie przestrzegać przeciwwskazań, aby zapewnić pacjentom bezpieczeństwo terapii.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania dorzolamidu, występującym we wszystkich preparatach zawierających tę substancję, jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Jest to standardowe przeciwwskazanie, które dotyczy każdego produktu leczniczego zawierającego dorzolamid.^{3 4 5}

W przypadku preparatów złożonych, zawierających dorzolamid i tymolol, przeciwwskazanie to dotyczy nadwrażliwości na jedną lub obie substancje czynne lub którykolwiek składnik pomocniczy preparatu.^{6 7}

Zaburzenia czynności nerek

Drugim kluczowym przeciwwskazaniem do stosowania dorzolamidu są ciężkie zaburzenia czynności nerek. Dorzolamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lub z kwasicą hiperchloremiczną stosowanie dorzolamidu jest przeciwwskazane.<sup data-drug="Dorzolamid STADA" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 8 <sup data-drug="Nodom" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 9

Należy zwrócić uwagę, że nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lub z kwasicą hiperchloremiczną. Ze względu na to, że dorzolamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, stosowanie tej substancji u takich pacjentów jest przeciwwskazane lub nie jest zalecane, w zależności od konkretnego preparatu.^{10 11}

W przypadku preparatu Rozalin, który również zawiera dorzolamid, również wyraźnie wskazano, że z uwagi na to, że dorzolamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, stosowanie dorzolamidu u tych pacjentów nie jest zalecane.¹²

Przeciwwskazania dla preparatów złożonych zawierających dorzolamid i tymolol

W przypadku preparatów złożonych zawierających dorzolamid i tymolol (np. Cosopt PF, Duokopt, Rozacom, Vizidor Duo), przeciwwskazania wynikają z przeciwwskazań dotyczących stosowania każdej z substancji czynnych wchodzących w skład produktu i nie są charakterystyczne dla produktu złożonego.^{13 14 15 16}

Oprócz przeciwwskazań związanych z nadwrażliwością na składniki i niewydolnością nerek, które dotyczą dorzolamidu, preparaty złożone zawierające tymolol mają dodatkowe przeciwwskazania wynikające z obecności beta-adrenolityku. Należą do nich:

• nadreaktywność dróg oddechowych, w tym astma oskrzelowa występująca aktualnie lub w wywiadzie oraz ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc^{17 18}
• bradykardia zatokowa, zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego lub trzeciego stopnia niekontrolowany przy użyciu rozrusznika^{19 20}
• jawna niewydolność krążenia^{21 22}
• wstrząs kardiogenny^{23 24}

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania dorzolamidu

Po analizie dokumentacji produktów leczniczych zawierających dorzolamid można przedstawić pełną listę przeciwwskazań do stosowania tej substancji:

Dla preparatów zawierających wyłącznie dorzolamid:

• Nadwrażliwość na substancję czynną (dorzolamid) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie preparatu^{25 26}
• Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)<sup data-drug="Dorzolamid STADA" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 27 <sup data-drug="Nodom" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 28
• Kwasica hiperchloremiczna<sup data-drug="Dorzolamid STADA" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 29 ³⁰

Dla preparatów złożonych zawierających dorzolamid i tymolol:

• Nadwrażliwość na jedną lub obie substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą^{31 32}
• Nadreaktywność dróg oddechowych, w tym astma oskrzelowa występująca aktualnie lub w wywiadzie oraz ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc^{33 34}
• Bradykardia zatokowa, zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego lub trzeciego stopnia niekontrolowany przy użyciu rozrusznika^{35 36}
• Jawna niewydolność krążenia^{37 38}
• Wstrząs kardiogenny^{39 40}
• Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)<sup data-drug="Cosopt PF" data-section="Przeciwwskazania" title="ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 41 <sup data-drug="Duokopt" data-section="Przeciwwskazania" title="ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 42
• Kwasica hiperchloremiczna<sup data-drug="Cosopt PF" data-section="Przeciwwskazania" title="ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 43 <sup data-drug="Vizidor Duo" data-section="Przeciwwskazania" title="ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 44

Kiedy należy odroczyć stosowanie dorzolamidu u pacjentów

Na podstawie przeciwwskazań do stosowania dorzolamidu, lekarz powinien odradzić stosowanie tej substancji w następujących przypadkach:

Nadwrażliwość na składniki

Pacjentowi, u którego w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne na dorzolamid lub inne składniki preparatu, należy odradzić stosowanie tej substancji. W przypadku preparatów złożonych, również wcześniejsze reakcje alergiczne na tymolol są przeciwwskazaniem do stosowania leku.^{45 46}

Zaburzenia funkcji nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lub kwasicą hiperchloremiczną należy odradzić stosowanie dorzolamidu. Dorzolamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki, dlatego u tych pacjentów mogą kumulować się w organizmie, zwiększając ryzyko działań niepożądanych.<sup data-drug="Dorzolamid STADA" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 47 <sup data-drug="Nodom" data-section="Przeciwwskazania" title="Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania dorzolamidu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 48

Choroby układu oddechowego

W przypadku preparatów złożonych zawierających dorzolamid i tymolol, pacjentom z nadreaktywnością dróg oddechowych, w tym astmą oskrzelową (aktualną lub w wywiadzie) oraz ciężką przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, należy odradzić stosowanie tych preparatów. Beta-adrenolityki, takie jak tymolol, mogą nasilać objawy chorób układu oddechowego.^{49 50}

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Preparaty złożone zawierające dorzolamid i tymolol są przeciwwskazane u pacjentów z bradykardią zatokową, zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym, blokiem przedsionkowo-komorowym drugiego lub trzeciego stopnia niekontrolowanym przy użyciu rozrusznika, jawną niewydolnością krążenia oraz wstrząsem kardiogennym. U tych pacjentów beta-adrenolityki mogą prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji układu sercowo-naczyniowego.^{51 52}