Przedawkowanie
Dorzolamid
Dorzolamid, inhibitor anhydrazy węglanowej stosowany w lecynie jaskry, dostępny jest w formie kropli do oczu w stężeniu 20 mg/ml, zarówno jako monoterapia, jak i w połączeniu z tymololem (5 mg/ml). Przedawkowanie dorzolamidu może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii, kwasicy metabolicznej oraz objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak zaburzenia świadomości, splątanie czy pobudzenie. Objawy różnią się w zależności od drogi podania: po doustnym spożyciu dominuje senność, natomiast po miejscowym zastosowaniu obserwuje się nudności, zawroty głowy, ból głowy, zmęczenie, zaburzenia snu i dysfagię. W przypadku preparatów łączonych z tymololem (Cosopt PF, Duokopt, Rozacom, Vizidor Duo) mogą wystąpić dodatkowo objawy charakterystyczne dla beta-blokerów, takie jak bradykardia, spłycenie oddechu, skurcz oskrzeli oraz w ciężkich przypadkach zatrzymanie akcji serca.
Przedawkowanie dorzolamidu
Dorzolamid jest inhibitorem anhydrazy węglanowej stosowanym w okulistyce w leczeniu jaskry. W praktyce klinicznej dostępny jest w formie kropli do oczu, zarówno jako monoterapia (np. Dorzolamid STADA, Dorzoma Mono, Nodom, Oftidor, Rozalin, Trusopt, Vizidor) w stężeniu 20 mg/ml, jak i w połączeniu z tymololem (np. Cosopt PF, Duokopt, Rozacom, Vizidor Duo) w stężeniu 20 mg/ml dorzolamidu i 5 mg/ml tymololu. Przedawkowanie tej substancji może wystąpić w wyniku przypadkowego lub zamierzonego spożycia.12
Objawy przedawkowania
Objawy przedawkowania dorzolamidu różnią się w zależności od drogi podania leku. Podczas analizy dostępnych danych klinicznych zidentyfikowano specyficzne symptomy związane z drogą ekspozycji na substancję.34
Do najczęściej występujących objawów przedmiotowych i podmiotowych, których należy spodziewać się w przypadku przedawkowania dorzolamidu należą zaburzenia elektrolitowe, rozwój kwasicy oraz objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego.56
Objawy po podaniu doustnym
Po doustnym zażyciu dorzolamidu obserwowano głównie:78
- Senność
910
Objawy po podaniu miejscowym
Po miejscowym zastosowaniu (przedawkowanie kropli do oczu) odnotowano następujące objawy:1112
- Nudności – dolegliwości żołądkowe często towarzyszące przedawkowaniu
- Zawroty głowy – uczucie niestabilności i zaburzenia równowagi
- Ból głowy – od łagodnego do umiarkowanego
- Zmęczenie – ogólne osłabienie i poczucie wyczerpania
- Zaburzenia snu – w tym nietypowe marzenia senne
- Dysfagia – trudności w połykaniu
13141516
Objawy przedawkowania w preparatach łączonych
W przypadku produktów zawierających kombinację dorzolamidu i tymololu (beta-bloker), jak Cosopt PF, Duokopt, Rozacom czy Vizidor Duo, przedawkowanie może prowadzić również do objawów charakterystycznych dla beta-blokerów.1718
Wśród objawów przedawkowania beta-blokera (składnik tymolol) znajdują się:19
- Bóle i zawroty głowy
- Spłycenie oddechu (skrócenie oddechu)
- Zwolnienie czynności serca (bradykardia)
- Skurcz oskrzeli
- Zatrzymanie akcji serca – w ciężkich przypadkach
20
Zaburzenia metaboliczne i układu nerwowego
Przedawkowanie dorzolamidu może wywołać istotne zaburzenia metaboliczne oraz objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego.2122 Do najważniejszych powikłań należą:
- Zaburzenia elektrolitowe – szczególnie dotyczące potasu (hiperkaliemia)
- Kwasica metaboliczna – związana z mechanizmem działania inhibitorów anhydrazy węglanowej
- Objawy ze strony OUN – mogą obejmować zaburzenia świadomości, splątanie lub pobudzenie
232425
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie przedawkowania dorzolamidu obejmuje głównie terapię objawową i podtrzymującą.2627 Kluczowe elementy postępowania w przypadku przedawkowania obejmują:2829
- Monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy – ze szczególnym uwzględnieniem potasu
- Kontrolę pH krwi – do oceny stopnia kwasicy
- Leczenie objawowe – ukierunkowane na eliminację objawów ze strony OUN i układu pokarmowego
- Leczenie podtrzymujące – zapewnienie stabilności pacjenta
3031323334
W przypadku przedawkowania preparatów zawierających kombinację dorzolamidu i tymololu, warto zaznaczyć, że tymolol nie może być łatwo usunięty z organizmu metodą dializy.3536
Tabela objawów przedawkowania dorzolamidu
| Rodzaj objawów | Objawy | Droga podania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Objawy kliniczne | Senność | Doustna | Główny objaw po spożyciu doustnym |
| Nudności | Miejscowa | Dolegliwości żołądkowe o różnym nasileniu | |
| Zawroty głowy | Miejscowa | Zaburzenia równowagi, uczucie niestabilności | |
| Ból głowy | Miejscowa | Od łagodnego do umiarkowanego nasilenia | |
| Zmęczenie | Miejscowa | Ogólne osłabienie, uczucie wyczerpania | |
| Zaburzenia snu, nietypowe marzenia senne | Miejscowa | Zaburzenia jakości i głębokości snu | |
| Dysfagia | Miejscowa | Trudności w połykaniu | |
| Zaburzenia metaboliczne | Zaburzenia elektrolitowe | Wszystkie | Szczególnie dotyczące potasu (hiperkaliemia) |
| Kwasica metaboliczna | Wszystkie | Związana z mechanizmem działania inhibitorów anhydrazy węglanowej | |
| Objawy ze strony OUN | Wszystkie | Zaburzenia świadomości, splątanie lub pobudzenie | |
| Dodatkowe objawy przy przedawkowaniu preparatów z tymololem* | Bóle i zawroty głowy | Miejscowa/doustna | Nasilone w porównaniu do monoterapii dorzolamidem |
| Spłycenie oddechu | Miejscowa/doustna | Może być znaczące klinicznie | |
| Zwolnienie czynności serca | Miejscowa/doustna | Bradykardia, potencjalnie groźna dla życia | |
| Skurcz oskrzeli | Miejscowa/doustna | Szczególnie niebezpieczny u pacjentów z chorobami płuc | |
| Zatrzymanie czynności serca | Miejscowa/doustna | W ciężkich przypadkach, zagrożenie życia |
* Dotyczy produktów: Cosopt PF, Duokopt, Rozacom, Vizidor Duo
Dane toksykologiczne
W badaniach na zwierzętach określono parametry toksyczności dorzolamidu. Wartość LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) po podaniu doustnym wynosi 1320 mg/kg (3960 mg/m²) u myszy oraz 1927 mg/kg (11 369 mg/m²) u samic szczura.37 Te dane toksykologiczne mają znaczenie w ocenie potencjalnego ryzyka zatrucia u ludzi, szczególnie w przypadkach zamierzonego przedawkowania.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania