Właściwości farmakodynamiczne leku Xanconalon

Xanconalon, zawierający oksykodonu chlorowodorek i naloksonu chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest klasyfikowany jako lek przeciwbólowy należący do opioidów, a dokładniej do naturalnych alkaloidów opium. Zgodnie z klasyfikacją ATC przypisano mu kod N02AA55. ¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania preparatu Xanconalon opiera się na skoordynowanym działaniu dwóch substancji czynnych. Zarówno oksykodon jak i nalokson wykazują powinowactwo do trzech typów receptorów opioidowych: kappa, mi i delta, zlokalizowanych w różnych strukturach organizmu – mózgu, rdzeniu kręgowym oraz narządach obwodowych, wśród których szczególne znaczenie mają jelita. ²

Substancje te różnią się jednak charakterem oddziaływania na wymienione receptory:

• Oksykodon – działa jako agonista receptorów opioidowych, wiążąc się z endogennymi receptorami opioidowymi zlokalizowanymi w ośrodkowym układzie nerwowym
• Nalokson – funkcjonuje jako czysty antagonista, oddziałujący na wszystkie rodzaje receptorów opioidowych

³

Działania farmakodynamiczne

Istotną cechą naloksonu jest jego znaczący metabolizm pierwszego przejścia, który skutkuje niewielką biodostępnością po podaniu doustnym (poniżej 3%). W konsekwencji, prawdopodobieństwo wystąpienia istotnego klinicznie działania ogólnoustrojowego jest znikome. ⁴

Kluczowym aspektem działania naloksonu w preparacie Xanconalon jest miejscowy antagonizm kompetycyjny w stosunku do oksykodonu na poziomie receptorów opioidowych w jelitach. Dzięki temu mechanizmowi nalokson efektywnie zmniejsza zaburzenia czynności jelit, które są charakterystyczne dla terapii opioidowej. ⁵

Inne działania farmakodynamiczne

W odniesieniu do wpływu opioidów na układ wewnątrzwydzielniczy, szczegółowe informacje znajdują się w punkcie 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego. ⁶

Badania niekliniczne dostarczyły danych wskazujących na różnorodne oddziaływania naturalnych opioidów na komponenty układu odpornościowego. Jednakże kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone. Nadal brakuje także jednoznacznych danych, czy oksykodon jako półsyntetyczny opioid wywiera podobny wpływ na układ immunologiczny jak opioidy naturalne. ⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna produktu Xanconalon w redukcji zaparć wywołanych opioidami została potwierdzona w badaniach klinicznych. W 12-tygodniowym badaniu z podwójnie ślepą próbą, przeprowadzonym w grupach równoległych, uczestniczyło 322 pacjentów z zaparciem wywołanym opioidami. Wyniki wykazały, że u osób przyjmujących oksykodon chlorowodorek z naloksonu chlorowodorkiem w ostatnim tygodniu leczenia wystąpiło średnio o jedno dodatkowe, pełne, spontaniczne wypróżnienie więcej (bez konieczności stosowania leków przeczyszczających) w porównaniu z pacjentami kontynuującymi leczenie podobnymi dawkami oksykodonu chlorowodorku w monoterapii (p<0,0001). ⁸

Ponadto, zastosowanie leków przeczyszczających w pierwszych 4 tygodniach badania było znacząco mniejsze w grupie pacjentów stosujących terapię skojarzoną oksykodonem z naloksonem w porównaniu z grupą otrzymującą monoterapię oksykodonem (odpowiednio 31% vs. 55%, p<0,0001). ⁹

Analogiczne rezultaty uzyskano w badaniu z udziałem 265 pacjentów cierpiących z powodu bólu nienowotworowego. W tym badaniu porównywano różne dawki dobowe oksykodonu chlorowodorku z naloksonu chlorowodorkiem (od 60 mg + 30 mg do 80 mg + 40 mg) z monoterapią oksykodonem chlorowodorkiem stosowanym w tym samym zakresie dawek. ¹⁰

Skład i postać farmaceutyczna

Produkt Xanconalon występuje w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, zawierających dwie substancje czynne: 20 mg oksykodonu chlorowodorku (co odpowiada 18 mg oksykodonu) oraz 10 mg naloksonu chlorowodorku w postaci 10,9 mg naloksonu chlorowodorku dwuwodnego (co odpowiada 9 mg naloksonu). ¹¹

Tabletki mają charakterystyczny wygląd: są białe, podłużne, obustronnie wypukłe, z liniami podziału na obu stronach. Ich wymiary to: długość 11,2 mm, szerokość 5,2 mm oraz wysokość 3,3-4,3 mm. Konstrukcja tabletki umożliwia jej podział na równe dawki. ¹²