Działania niepożądane
Xaleba 120 mg

Działania niepożądane leku Xaleba

Produkt leczniczy Xaleba zawiera substancję czynną etorykoksyb (Etoricoxibum) i jest dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg w postaci tabletek powlekanych. Podczas stosowania leku mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Profil bezpieczeństwa leku

Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu zostało określone na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 osób, w tym 6757 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej lub zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Około 600 pacjentów z ChZS lub RZS było leczonych przez okres roku lub dłużej, a profil działań niepożądanych w tych grupach był zbliżony.²

W badaniu klinicznym dotyczącym dny moczanowej o ostrym przebiegu, pacjenci przyjmowali dawkę 120 mg raz na dobę przez osiem dni, a obserwowane działania niepożądane były zbliżone do tych, które zaobserwowano w badaniach dotyczących ChZS, RZS i przewlekłego bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej.³

Program analizy wyników dotyczących bezpieczeństwa dla układu sercowo-naczyniowego, obejmujący trzy badania z grupą kontrolną przyjmującą aktywny komparator, zawierał dane 17 412 pacjentów z ChZS lub RZS leczonych etorykoksybem (60 mg lub 90 mg) przez średnio około 18 miesięcy.⁴

Również w badaniach dotyczących leczenia ostrego bólu pooperacyjnego związanego ze stomatologicznym zabiegiem chirurgicznym, które objęły 614 pacjentów przyjmujących etorykoksyb (90 mg lub 120 mg), profil działań niepożądanych był zbliżony do tego obserwowanego w badaniach dotyczących ChZS, RZS i przewlekłych bólów okolicy lędźwiowo-krzyżowej.⁵

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane etorykoksybu zostały odnotowane w badaniach programu MEDAL (trwających do 3,5 roku), w krótkoterminowych badaniach ostrego bólu (do 7 dni) oraz w obserwacjach po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Dotyczyły one pacjentów z ChZS, RZS, przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej lub zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa, leczonych etorykoksybem w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg.⁶

Szczegółowe działania niepożądane

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych leku Xaleba w podziale na układy i narządy, z uwzględnieniem częstości ich występowania.

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Stosowanie etorykoksybu może wiązać się z występowaniem poważnych działań niepożądanych związanych z układem sercowo-naczyniowym. Należą do nich nadciśnienie tętnicze (często), kołatanie serca i arytmia (często). Niezbyt często mogą wystąpić: migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, nieswoiste zmiany w zapisie EKG oraz dusznica bolesna.⁷

Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko występowania poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, włącznie z zawałem mięśnia sercowego i udarem mózgu, związane ze stosowaniem selektywnych inhibitorów COX-2. Na podstawie istniejących danych szacuje się, że bezwzględne zwiększenie ryzyka wystąpienia takich incydentów prawdopodobnie nie przekracza 1% rocznie.⁸

Do innych zaburzeń naczyniowych należą: uderzenia gorąca, incydenty w obrębie naczyń mózgowych, przemijające napady niedokrwienne, przełom nadciśnieniowy oraz zapalenie naczyń (wszystkie występują niezbyt często).⁹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Ból brzucha jest bardzo częstym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem etorykoksybu. Często występującymi działaniami niepożądanymi są: zaparcia, wzdęcia z oddawaniem gazów, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga/refluks żołądkowy, biegunka, niestrawność/dyskomfort w nadbrzuszu, nudności, wymioty, zapalenie przełyku oraz owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej.¹⁰

Niezbyt często mogą wystąpić: wzdęcia, zmiana pracy jelit, suchość błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka i (lub) dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy (w tym perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego), zespół jelita drażliwego oraz zapalenie trzustki.¹¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Podczas stosowania etorykoksybu często obserwuje się zwiększenie aktywności AlAT i AspAT. Rzadko mogą wystąpić: zapalenie wątroby, niewydolność wątroby oraz żółtaczka.¹²

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Niezbyt często podczas terapii etorykoksybem mogą występować: białkomocz, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy oraz niewydolność nerek/zaburzenia czynności nerek.¹³ Podczas stosowania leków z grupy NLPZ odnotowano również takie działania niepożądane jak uszkodzenie nerek, w tym śródmiąższowe zapalenie nerek i zespół nerczycowy, których nie można wykluczyć w terapii etorykoksybem.¹⁴

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często podczas stosowania etorykoksybu występują wybroczyny. Niezbyt często obserwuje się: obrzęk twarzy, świąd, wysypkę, rumień oraz pokrzywkę.¹⁵

Rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne jak: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz wykwity polekowe o stałej lokalizacji.¹⁶

Reakcje nadwrażliwości

Niezbyt często podczas stosowania etorykoksybu występują reakcje nadwrażliwości, do których zalicza się: uczulenie, uczulenie na produkt leczniczy, nadwrażliwość na produkt leczniczy, nadwrażliwość niesklasyfikowaną gdzie indziej, reakcję nadwrażliwości oraz uczulenie nieswoiste.¹⁷

Rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje uczuleniowe jak: obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne, w tym wstrząs.¹⁸

Inne zaburzenia

Często występują również: obrzęki, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, ból głowy, osłabienie/zmęczenie oraz objawy grypopodobne.¹⁹

Do niezbyt często występujących działań niepożądanych należą: zwiększony lub zmniejszony apetyt, zwiększenie masy ciała, lęk, depresja, zmniejszona sprawność umysłowa, zaburzenia smaku, bezsenność, parestezje lub niedoczulica, senność, niewyraźne widzenie, zapalenie spojówek, szumy uszne, zawroty głowy, kurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe lub sztywność, ból w klatce piersiowej oraz zmiany w wynikach badań laboratoryjnych, takie jak: zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej, hiperkaliemia i zwiększenie stężenia kwasu moczowego.²⁰

Rzadko występują: dezorientacja, niepokój oraz omamy, a także zmniejszenie stężenia sodu w surowicy krwi.²¹

Tabela działań niepożądanych

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Największe niebezpieczeństwo związane ze stosowaniem etorykoksybu dotyczy układu sercowo-naczyniowego. Stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2, do których należy etorykoksyb, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu. Szacuje się, że bezwzględne zwiększenie ryzyka prawdopodobnie nie przekracza 1% rocznie, jednak u pacjentów z już istniejącymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego ryzyko to może być wyższe.²²

Ryzyko żołądkowo-jelitowe

Kolejnym istotnym zagrożeniem jest ryzyko związane z działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnie niebezpieczne są powikłania takie jak perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić w przebiegu choroby wrzodowej żołądka i (lub) dwunastnicy. Choć etorykoksyb jako selektywny inhibitor COX-2 teoretycznie może powodować mniej powikłań żołądkowo-jelitowych niż nieselektywne NLPZ, ryzyko to nadal istnieje i wymaga monitorowania.²³

Ryzyko reakcji skórnych

Do potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych należą ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Choć występują rzadko, są niezwykle niebezpieczne i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania.²⁴

Ryzyko reakcji nadwrażliwości

Poważnym zagrożeniem są również reakcje nadwrażliwości, szczególnie obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne lub anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu. Te rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłania wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.²⁵

Ryzyko zaburzeń czynności nerek i wątroby

Stosowanie etorykoksybu wiąże się z ryzykiem uszkodzenia nerek i wątroby. Należy monitorować parametry funkcji nerek (stężenie kreatyniny, GFR) oraz wątroby (aktywność AlAT, AspAT) podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności tych narządów. Rzadko, ale z dużym niebezpieczeństwem dla pacjenta, może wystąpić niewydolność wątroby czy nerek.²⁶

Podczas stosowania leków z grupy NLPZ, do których należy etorykoksyb, odnotowano również takie działania niepożądane jak uszkodzenie nerek, w tym śródmiąższowe zapalenie nerek i zespół nerczycowy.²⁷

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Xaleba do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁸