Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu XALEBA (etorykoksyb)

Wpływ na przewód pokarmowy

Stosowanie etorykoksybu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, takich jak perforacje, owrzodzenia i krwawienia (PUBs), które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu.¹

Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia następujących grup pacjentów, u których występuje podwyższone ryzyko powikłań w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego:

• Pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na fizjologiczne zmiany w przewodzie pokarmowym związane z wiekiem
• Pacjenci jednocześnie stosujący inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub kwas acetylosalicylowy – z powodu synergistycznego działania drażniącego na błonę śluzową
• Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie, takimi jak owrzodzenia lub krwawienia – ze względu na zwiększone ryzyko nawrotu

²

Jednoczesne stosowanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym, nawet w małych dawkach, znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenia lub inne zaburzenia żołądka i jelit. Warto zaznaczyć, że długotrwałe badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic w bezpieczeństwie stosowania dla układu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 podawanymi z kwasem acetylosalicylowym a tradycyjnymi NLPZ stosowanymi łącznie z kwasem acetylosalicylowym.³

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Dane kliniczne wskazują, że leki z grupy selektywnych inhibitorów COX-2, w tym etorykoksyb, mogą zwiększać ryzyko występowania niepożądanych zdarzeń zakrzepowych, szczególnie zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, w porównaniu do placebo i niektórych NLPZ. Ryzyko sercowo-naczyniowe związane ze stosowaniem etorykoksybu może wzrastać wraz z dawką i czasem trwania terapii.⁴

Z tego powodu zaleca się:

• Stosowanie najmniejszej skutecznej dawki dobowej
• Skrócenie czasu leczenia do niezbędnego minimum
• Okresową ocenę potrzeby kontynuowania leczenia objawowego i reakcji pacjenta na terapię, szczególnie u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów

⁵

Etorykoksyb powinien być stosowany po dokładnym rozważeniu celowości terapii u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, takimi jak:

• Nadciśnienie tętnicze
• Hiperlipidemia
• Cukrzyca
• Palenie tytoniu

⁶

Należy podkreślić, że selektywne inhibitory COX-2, w tym etorykoksyb, nie mają działania przeciwpłytkowego i nie mogą zastępować kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego. Z tego względu nie należy przerywać leczenia przeciwpłytkowego u pacjentów przyjmujących te leki.⁷

Wpływ na nerki

Prostaglandyny nerkowe pełnią istotną rolę kompensacyjną w utrzymywaniu prawidłowego przepływu krwi przez nerki. W warunkach upośledzenia krążenia nerkowego, stosowanie etorykoksybu może hamować syntezę prostaglandyn, co prowadzi do zmniejszenia przepływu krwi przez nerki i zaburzenia czynności nerek.⁸

Szczególnie zagrożeni nefrotoksycznym działaniem etorykoksybu są pacjenci z:

• Wcześniej istniejącymi znacznymi zaburzeniami czynności nerek
• Niewyrównaną niewydolnością serca
• Marskością wątroby

U tych pacjentów należy rozważyć monitorowanie czynności nerek w trakcie leczenia.⁹

Zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie

Podobnie jak w przypadku innych leków hamujących syntezę prostaglandyn, u pacjentów przyjmujących etorykoksyb obserwowano:

• Zatrzymanie płynów w organizmie
• Obrzęki
• Nadciśnienie tętnicze

¹⁰

Stosowanie wszystkich NLPZ, w tym etorykoksybu, może wiązać się z wystąpieniem lub zaostrzeniem zastoinowej niewydolności serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• Niewydolnością serca w wywiadzie
• Zaburzeniami czynności lewej komory serca
• Nadciśnieniem tętniczym
• Istniejącymi obrzękami niezależnie od ich przyczyny

W przypadku pogorszenia stanu tych pacjentów należy podjąć odpowiednie działania, włącznie z przerwaniem stosowania etorykoksybu.¹¹

Etorykoksyb może powodować ciężkie nadciśnienie tętnicze częściej niż inne NLPZ i selektywne inhibitory COX-2, szczególnie po zastosowaniu dużych dawek. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem należy skutecznie kontrolować ciśnienie tętnicze krwi oraz monitorować je podczas terapii. Ciśnienie tętnicze krwi powinno być kontrolowane w ciągu dwóch tygodni od rozpoczęcia leczenia, a następnie okresowo. Znaczący wzrost ciśnienia tętniczego powinien skłonić do rozważenia alternatywnej metody leczenia.¹²

Wpływ na wątrobę

W badaniach klinicznych u około 1% pacjentów leczonych etorykoksybem w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg na dobę przez okres do roku obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT i/lub AspAT) do wartości około trzykrotnie lub więcej przekraczających górną granicę normy.¹³

U pacjentów przyjmujących etorykoksyb wymagane jest monitorowanie czynności wątroby w następujących przypadkach:

• Wystąpienie podmiotowych objawów uszkodzenia wątroby (np. nudności, zmęczenie, żółtaczka)
• Wystąpienie przedmiotowych objawów uszkodzenia wątroby (np. żółte zabarwienie powłok, powiększenie wątroby)
• Nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby

Leczenie etorykoksybem należy przerwać w przypadku wystąpienia objawów niewydolności wątroby lub utrzymywania się nieprawidłowych wyników prób wątrobowych (ponad trzykrotne przekroczenie górnej granicy wartości prawidłowych).¹⁴

Ogólne środki ostrożności

Jeżeli podczas leczenia etorykoksybem wystąpi pogorszenie czynności któregokolwiek z omówionych wcześniej układów lub narządów, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie lecznicze i rozważyć przerwanie terapii. Szczególnej uwagi wymagają:

• Pacjenci w podeszłym wieku
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjenci z zaburzeniami czynności serca

¹⁵

Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów odwodnionych i zaleca się ich nawodnienie przed rozpoczęciem terapii etorykoksybem.¹⁶

Ciężkie reakcje skórne

Po wprowadzeniu do obrotu NLPZ i niektórych selektywnych inhibitorów COX-2, w tym etorykoksybu, odnotowano bardzo rzadkie przypadki ciężkich reakcji skórnych, czasami kończących się zgonem, takich jak:

• Złuszczające zapalenie skóry – ciężkie zaburzenie, w którym dochodzi do złuszczania dużych obszarów naskórka
• Zespół Stevensa-Johnsona – zagrażająca życiu reakcja skórna charakteryzująca się pęcherzami i nadżerkami na skórze i błonach śluzowych
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – najcięższa postać reakcji skórnej, prowadząca do martwicy i oddzielania się dużych powierzchni naskórka

¹⁷

Ryzyko wystąpienia tych poważnych działań niepożądanych jest największe na początku terapii, przy czym większość przypadków notowano w pierwszym miesiącu leczenia. U pacjentów przyjmujących etorykoksyb obserwowano również ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy.¹⁸

Zwiększone ryzyko reakcji skórnych podczas stosowania selektywnych inhibitorów COX-2 dotyczy szczególnie pacjentów z alergią na niektóre leki w wywiadzie. W przypadku pojawienia się pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie etorykoksybu.¹⁹

Maskowanie objawów zakażenia

Etorykoksyb może maskować gorączkę i inne objawy stanu zapalnego lub infekcji, co może utrudniać rozpoznanie choroby zakaźnej i opóźniać wdrożenie odpowiedniego leczenia.²⁰

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Należy zachować szczególną ostrożność stosując etorykoksyb jednocześnie z warfaryną lub innymi doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka krwawień.²¹

Ciąża i planowanie ciąży

Stosowanie etorykoksybu, podobnie jak innych inhibitorów cyklooksygenazy/syntezy prostaglandyn, nie jest zalecane u kobiet planujących ciążę ze względu na potencjalny negatywny wpływ na rozwój płodu.²²

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Laktoza: Tabletki produktu XALEBA zawierają laktozę w następujących ilościach:

• Tabletka 30 mg: 1,2 mg laktozy (w postaci jednowodnej)
• Tabletka 60 mg: 2,5 mg laktozy (w postaci jednowodnej)
• Tabletka 90 mg: 3,7 mg laktozy (w postaci jednowodnej)
• Tabletka 120 mg: 4,9 mg laktozy (w postaci jednowodnej)

Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²³

Sód: Preparat XALEBA zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę powlekaną, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”, co jest istotną informacją dla pacjentów na diecie niskosodowej.²⁴