Działania niepożądane
Voltaren Express Forte 25 mg
Voltaren Express Forte, zawierający 25 mg diklofenaku potasowego w miękkich kapsułkach, może powodować liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo rzadkich (<1/10 000) do częstych (≥1/100 do <1/10). Szczególnie istotne jest ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca oraz ból w klatce piersiowej, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dawek do 150 mg/dobę. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego są najczęstsze i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, bóle brzucha oraz poważniejsze powikłania, takie jak choroba wrzodowa z krwawieniem i perforacją. Rzadko obserwuje się zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie trzustki oraz niedokrwienne zapalenie okrężnicy. W zakresie układu nerwowego dominują ból i zawroty głowy, a bardzo rzadko występują drgawki, zaburzenia pamięci i udar mózgu. Diklofenak może również powodować zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie i żółtaczkę, a także poważne reakcje skórne i zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna.
- Działania niepożądane leku Voltaren Express Forte
- Klasyfikacja i częstość występowania działań niepożądanych
- Szczegółowy opis działań niepożądanych
- Układ sercowo-naczyniowy
- Układ pokarmowy
- Układ nerwowy
- Wpływ na wątrobę
- Działania niepożądane skórne
- Układ moczowy
- Reakcje immunologiczne
- Inne istotne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych diklofenaku potasowego
- Przedawkowanie leku i związane z nim zagrożenia
Działania niepożądane leku Voltaren Express Forte
Voltaren Express Forte w postaci miękkich kapsułek zawierających 25 mg diklofenaku potasowego może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały udokumentowane zarówno w przypadku krótkotrwałego stosowania, jak i długotrwałego przyjmowania wysokich dawek diklofenaku. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwej opieki nad pacjentem i monitorowania bezpieczeństwa terapii.1
Klasyfikacja i częstość występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały skategoryzowane według częstości występowania, zgodnie z następującą konwencją:<sup data-drug="Voltaren Express Forte" data-section="Działania niepożądane" title="Następująca konwencja została wykorzystana do klasyfikacji działań niepożądanych: często (≥ 1/100, < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000, < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000); bardzo rzadko (2
- Często: występujące u ≥ 1/100 do < 1/10 pacjentów
- Niezbyt często: występujące u ≥ 1/1000 do < 1/100 pacjentów
- Rzadko: występujące u ≥ 1/10 000 do < 1/1000 pacjentów
- Bardzo rzadko: występujące u < 1/10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: gdy częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Należy zauważyć, że działania niepożądane raportowane po wprowadzeniu produktu do obrotu są zgłaszane dobrowolnie i pochodzą z populacji o nieokreślonej wielkości. Z tego powodu nie zawsze możliwe jest precyzyjne określenie ich częstości, ale najprawdopodobniej występują rzadko lub bardzo rzadko.3
Szczegółowy opis działań niepożądanych
Działania niepożądane związane ze stosowaniem diklofenaku potasowego dotyczą wielu układów i narządów organizmu. Poniżej omówiono najważniejsze z nich według układów:
Układ sercowo-naczyniowy
Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Badania kliniczne i epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepicy tętnic, w tym zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek diklofenaku (150 mg na dobę).4
Do udokumentowanych działań niepożądanych związanych z układem sercowo-naczyniowym należą: zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca oraz ból w klatce piersiowej. Z częstością nieznaną może wystąpić zespół Kounisa.5
Układ pokarmowy
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego należą do najczęściej występujących przy stosowaniu diklofenaku. Często obserwuje się: nudności, wymioty, biegunkę, niestrawność, bóle brzucha, wzdęcia oraz zmniejszenie apetytu.6
Rzadko mogą wystąpić poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, krwawe biegunki, smoliste stolce oraz choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy (z krwawieniem lub bez i perforacją).7
Bardzo rzadko mogą wystąpić: zapalenie jelita grubego (w tym krwotoczne zapalenie jelita grubego oraz nasilenie objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (uwzględniając wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), zapalenie języka, zaburzenia przełyku, zwężenie jelita oraz zapalenie trzustki.8
Z nieznaną częstością może wystąpić niedokrwienne zapalenie okrężnicy.9
Układ nerwowy
W zakresie układu nerwowego często obserwuje się ból głowy i zawroty głowy.10 Bardzo rzadko mogą wystąpić: senność, parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, niepokój, drżenie mięśniowe, jałowe zapalenie opon mózgowych, zaburzenia smaku oraz udar naczyniowy mózgu.11
Wpływ na wątrobę
Diklofenak może wpływać na funkcję wątroby. Rzadko obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferaz.12 Bardzo rzadko mogą wystąpić: zapalenie wątroby, żółtaczka i zaburzenia czynności wątroby.13 Z częstością nieznaną raportowano przypadki piorunującego zapalenia wątroby i martwicy wątroby.14
Działania niepożądane skórne
Rzadko obserwuje się wysypkę i pokrzywkę.15 Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak: pęcherzowe zapalenie skóry, wyprysk, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), złuszczające zapalenie skóry, łysienie, reakcje nadwrażliwości na światło, plamica, plamica Schonleina-Henocha oraz świąd.16
Układ moczowy
Stosowanie diklofenaku może bardzo rzadko prowadzić do poważnych zaburzeń funkcji nerek, w tym: ostrej niewydolności nerek, krwiomoczu, białkomoczu, zespołu nerczycowego, śródmiąższowo-kanalikowego zapalenia nerek oraz martwicy brodawek nerkowych.17
Reakcje immunologiczne
Bardzo rzadko występują reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne (niedociśnienie tętnicze i wstrząs).18 Z częstością nieznaną odnotowano obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy).19
Inne istotne działania niepożądane
Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne, takie jak: małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość (w tym niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna) oraz agranulocytoza.20
Bardzo rzadko raportowano także zaburzenia psychiczne, w tym: dezorientację, depresję, bezsenność, koszmary senne, drażliwość i zaburzenia psychotyczne.21
Tabela działań niepożądanych diklofenaku potasowego
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100, <1/10) | Rzadko (≥1/10 000, <1/1000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | – | – | Małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość (w tym niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | – | Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne (niedociśnienie tętnicze i wstrząs) | Obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy) |
| Zaburzenia psychiczne | – | – | Dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary senne, drażliwość, zaburzenia psychotyczne | – |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy, zawroty głowy | – | Senność, parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, niepokój, drżenie mięśniowe, jałowe zapalenie opon mózgowych, zaburzenia smaku, udar naczyniowy mózgu | – |
| Zaburzenia oka | – | – | Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, podwójne widzenie | – |
| Zaburzenia ucha i błędnika | – | Zawroty głowy | Szumy uszne, zaburzenia słuchu | – |
| Zaburzenia serca | – | – | Zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej* | Zespół Kounisa |
| Zaburzenia naczyniowe | – | – | Nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń | – |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | – | Astma (w tym duszność) | Zapalenie płuc | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, bóle brzucha, wzdęcia, zmniejszenie apetytu | Zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, krwawe biegunki, smoliste stolce, choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy (z krwawieniem lub bez i perforacją) | Zapalenie jelita grubego (w tym krwotoczne zapalenie jelita grubego oraz nasilenie objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (uwzględniając wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), zapalenie języka, zaburzenia przełyku, zwężenie jelita, zapalenie trzustki | Niedokrwienne zapalenie okrężnicy |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby | Piorunujące zapalenie wątroby, martwica wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | – | Wysypka, pokrzywka | Pęcherzowe zapalenie skóry, wyprysk, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), złuszczające zapalenie skóry, łysienie, reakcje nadwrażliwości na światło, plamica, plamica Schonleina-Henocha, świąd | – |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | – | Ostra niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz, zespół nerczycowy, śródmiąższowo-kanalikowe zapalenie nerek, martwica brodawek nerkowych | – |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | – | – | Obrzęki | – |
* Niezbyt często: Podana częstość odnosi się do danych dotyczących długotrwałego stosowania dużych dawek (150 mg na dobę).22
Przedawkowanie leku i związane z nim zagrożenia
Przedawkowanie diklofenaku potasowego stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. W przypadku przedawkowania nie występują specyficzne objawy kliniczne, ale mogą pojawić się następujące symptomy:23
- Wymioty
- Krwotok z przewodu pokarmowego
- Biegunka
- Zawroty głowy
- Szumy uszne
- Drgawki
W przypadku ostrego zatrucia może wystąpić uszkodzenie wątroby i ostra niewydolność nerek.24
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Leczenie ostrego zatrucia lekami z grupy NLPZ, do których należy diklofenak, polega na stosowaniu środków podtrzymujących czynność ważnych dla życia narządów oraz leczeniu objawowym. W przypadku takich powikłań jak znaczne zmniejszenie ciśnienia krwi, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia żołądka i jelit oraz zaburzenia oddychania należy zastosować odpowiednie leczenie podtrzymujące i objawowe.25
Należy zaznaczyć, że metody takie jak diureza wymuszona, dializa czy przetaczanie krwi nie są skuteczne w przypadku przedawkowania NLPZ ze względu na dużą zdolność tych leków do wiązania z białkami i intensywny metabolizm.26
W przypadku potencjalnie toksycznego przedawkowania zaleca się podanie węgla aktywnego, a w sytuacjach zagrażających życiu dodatkowo należy rozważyć opróżnienie żołądka (np. przez sprowokowanie wymiotów, płukanie żołądka).27
Jeżeli przedawkowanie jest potwierdzone lub podejrzewane, należy niezwłocznie skontaktować się z ośrodkiem leczenia zatruć lub udać się do najbliższego oddziału ratunkowego, nawet jeżeli objawy przedawkowania nie wystąpiły, ze względu na ryzyko opóźnionego uszkodzenia wątroby.28
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.29
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.30
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania