Właściwości farmakokinetyczne
Voltaren Express Forte 25 mg

Właściwości farmakokinetyczne diklofenaku potasowego

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych diklofenaku potasowego zawartego w produkcie leczniczym Voltaren Express Forte w dawce 25 mg w postaci kapsułek miękkich. Dane farmakokinetyczne obejmują proces wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu.¹

Wchłanianie

Diklofenak po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem. Po przyjęciu na czczo jednej kapsułki zawierającej 25 mg diklofenaku potasowego, średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynoszące 1125 ng/ml osiągane jest już po 25 minutach (Tmax średnie).²

Przeprowadzone badania farmakokinetyczne wykazały, że stopień wchłaniania (AUC) produktu leczniczego w postaci kapsułek miękkich i tabletek jest równoważny. Istotną różnicą jest jednak szybkość wchłaniania – początek działania po podaniu kapsułek miękkich jest osiągany szybciej w porównaniu z tabletkami. Dodatkowo po podaniu kapsułki wartość Cmax jest wyższa, a Tmax jest osiągane w krótszym czasie.³

Warto zaznaczyć, że obecność pokarmu wpływa na szybkość wchłaniania diklofenaku. Przyjęcie leku po posiłku skutkuje mniejszym stężeniem maksymalnym (Cmax) oraz dłuższym czasem do osiągnięcia stężenia maksymalnego (Tmax) w porównaniu do przyjęcia na czczo.⁴

Istotną informacją jest to, że około połowa dawki diklofenaku jest szybko metabolizowana w wątrobie w wyniku efektu pierwszego przejścia. W konsekwencji pole powierzchni pod krzywą stężenia leku (AUC) po podaniu doustnym stanowi w przybliżeniu połowę wartości uzyskiwanej po podaniu dożylnym równoważnej dawki.⁵

Przy powtórnym podawaniu produktu farmakokinetyka substancji nie ulega zmianie. Jeżeli zachowane są zalecane odstępy czasowe pomiędzy kolejnymi dawkami, nie obserwuje się kumulacji diklofenaku w organizmie.⁶

Dystrybucja

Diklofenak charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – aż 99,7% substancji czynnej wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminami (99,4%). Względna objętość dystrybucji diklofenaku wynosi 0,12-0,17 l/kg masy ciała.⁷

Szczególnie istotnym aspektem dystrybucji diklofenaku jest jego zdolność do przenikania do płynu maziowego, gdzie osiąga maksymalne stężenie w czasie od 2 do 4 godzin od momentu osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu krwi. Okres półtrwania w fazie eliminacji z płynu maziowego wynosi od 3 do 6 godzin. Co ważne, po upływie dwóch godzin od osiągnięcia wartości maksymalnych w osoczu krwi, stężenie substancji czynnej w płynie maziowym staje się większe niż w osoczu i utrzymuje się na wyższym poziomie przez kolejne 12 godzin.⁸

Metabolizm

Diklofenak podlega złożonym procesom metabolicznym w organizmie. Metabolizm obejmuje częściowo glukuronidację niezmienionej cząsteczki, jednak główny szlak metaboliczny polega na pojedynczej lub wielokrotnej hydroksylacji i metoksylacji, w wyniku których powstaje kilka pochodnych fenolowych. Większość z tych metabolitów ulega następnie przekształceniu do glukuronidów.⁹

Warto podkreślić, że dwie spośród powstających pochodnych fenolowych wykazują aktywność biologiczną, jednak ich działanie jest znacznie słabsze niż aktywność macierzystej cząsteczki diklofenaku.¹⁰

Eliminacja

Całkowity ogólnoustrojowy klirens diklofenaku z osocza wynosi 263 ± 56 ml/minutę. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest stosunkowo krótki i wynosi od 1 do 2 godzin.¹¹

Również metabolity diklofenaku charakteryzują się krótkim okresem półtrwania. Cztery z nich, w tym dwa aktywne, mają okres półtrwania wynoszący od 1 do 3 godzin. Wyjątkiem jest piąty metabolit – 3′-hydroksy-4’metoksy-diklofenak, który ma znacznie dłuższy okres półtrwania w osoczu, jednak jest praktycznie nieaktywny farmakologicznie.¹²

Diklofenak jest wydalany z organizmu dwoma głównymi drogami:

• Około 60% podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci sprzężonej jako glukuronidy, w postaci niezmienionych cząsteczek oraz metabolitów, z których większość również ulega przekształceniu do glukuronidów. Mniej niż 1% substancji czynnej ulega wydaleniu przez nerki w postaci niezmienionej.¹³
• Pozostała część dawki ulega przekształceniu w metabolity, które są wydzielane z żółcią, a następnie wydalane z kałem.¹⁴

Liniowość lub nieliniowość

Stopień wchłaniania diklofenaku, mierzony jako pole pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC), wykazuje liniową zależność od wielkości podanej dawki.¹⁵

Dane dotyczące szczególnych grup pacjentów

Osoby w podeszłym wieku: Nie zaobserwowano istotnych różnic we wchłanianiu, metabolizmie lub wydalaniu diklofenaku, które byłyby zależne od wieku pacjenta.¹⁶

Pacjenci z niewydolnością nerek: U pacjentów z niewydolnością nerek, przy stosowaniu zalecanego schematu dawkowania, nie obserwuje się kumulacji niezmienionej substancji czynnej. Jednak gdy klirens kreatyniny spada poniżej 10 ml/minutę, stężenia hydroksypochodnych diklofenaku w osoczu w stanie równowagi dynamicznej mogą być około 4 razy większe niż u osób z prawidłową czynnością nerek. Mimo to, metabolity są ostatecznie wydalane z żółcią.¹⁷

Pacjenci z chorobami wątroby: U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby lub wyrównaną marskością wątroby kinetyka i metabolizm diklofenaku nie różnią się od parametrów obserwowanych u osób bez chorób wątroby.¹⁸