Przedawkowanie Vitamin D3 Krka (30 000 j.m.)

Przedawkowanie witaminy D może prowadzić do stanu hiperkalcemii, szczególnie gdy dawki cholekalcyferolu znacząco przekraczają fizjologiczne zapotrzebowanie organizmu. Warto zaznaczyć, że organizm posiada naturalny mechanizm obronny w postaci fizjologicznego procesu hamowania zwrotnego, który przy prawidłowym funkcjonowaniu zapobiega nasilonemu wytwarzaniu aktywnego metabolitu witaminy D, jednak przy nadmiernej podaży ten mechanizm może być niewystarczający.¹

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania witaminy D są niespecyficzne i mogą obejmować szeroki zakres symptomów, które początkowo mogą być trudne do powiązania z hiperkalcemią. Stężenie wapnia w surowicy może wahać się od bezobjawowego podwyższenia do zagrażającego życiu zespołu hiperkalcemii.²

Do najczęstszych objawów klinicznych przedawkowania witaminy D należą:

• Objawy ogólne: zmęczenie, osłabienie mięśni, senność, zawroty głowy
• Objawy gastroenterologiczne: jadłowstręt, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka
• Objawy nefrologiczne: wielomocz, nokturia
• Inne objawy: nadmierne pocenie się, ból głowy, wzmożone pragnienie

W badaniach laboratoryjnych charakterystyczne są: hiperkalcemia, hiperkalciuria oraz podwyższone stężenie 25-hydroksywitaminy D.³

Powikłania przedawkowania witaminy D

W ciężkich przypadkach hiperkalcemii mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak:

• Zaburzenia rytmu serca – potencjalnie zagrażające życiu
• Śpiączka hiperkalcemiczna – w przypadkach bardzo silnej hiperkalcemii
• Zgon – w skrajnych przypadkach

Długotrwale utrzymujące się wysokie stężenie wapnia może prowadzić do przewlekłych powikłań, takich jak:

• Kamica nerkowa
• Wapnica nerek (nefrocalcinosis)
• Pogorszenie czynności nerek
• Wapnienie tkanek miękkich (calcinosis)

Należy podkreślić, że osobnicza tolerancja na witaminę D różni się znacząco między pacjentami, przy czym niemowlęta i dzieci wykazują na ogół większą wrażliwość na jej toksyczne działanie.⁴

W przypadku długotrwałego leczenia dużymi dawkami cholekalcyferolu (jak w przypadku Vitamin D3 Krka 30 000 j.m.) konieczne jest informowanie pacjentów o możliwych objawach przedawkowania i konieczności natychmiastowego zgłoszenia ich lekarzowi.⁵

Postępowanie w przedawkowaniu

Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie witaminy D. Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:

1. Przerwanie przyjmowania wszystkich produktów zawierających witaminę D
2. Odpowiednie nawodnienie pacjenta
3. Wdrożenie diety z niską zawartością wapnia i fosforanów
4. Rozważenie farmakoterapii obejmującej:
   • Glikokortykosteroidy – zmniejszające wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego
   • Diuretyki pętlowe – zwiększające wydalanie wapnia z moczem
   • Kalcytoninę – hamującą resorpcję kości
   • Bisfosfoniany – zarówno doustne jak i dożylne, których skuteczność w leczeniu zatrucia witaminą D została udowodniona

Wybór odpowiedniej terapii powinien być dostosowany do indywidualnego pacjenta i nasilenia hiperkalcemii.⁶

Istotnym aspektem postępowania w przypadku przedawkowania witaminy D jest fakt, że hiperkalcemia będąca jego skutkiem może utrzymywać się przez długi okres. Z tego powodu konieczne jest długoterminowe monitorowanie stanu pacjenta ze względu na ryzyko nawrotu.⁷

Tabela objawów przedawkowania witaminy D3

Należy pamiętać, że objawy przedawkowania witaminy D są niespecyficzne i mogą różnić się znacząco u poszczególnych pacjentów, co może utrudniać szybkie rozpoznanie przyczyny dolegliwości. Kliniczne rozpoznanie powinno być zawsze potwierdzone odpowiednimi badaniami laboratoryjnymi, w szczególności oznaczeniem stężenia wapnia w surowicy oraz stężenia 25-hydroksywitaminy D.⁸