Wprowadzenie do farmakokinetyki winpocetyny

Winpocetyna, substancja czynna preparatu Vicebrol Forte 10 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym obejmującym proces wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania z organizmu. Poniższy opis szczegółowo przedstawia właściwości farmakokinetyczne tego związku w oparciu o dostępne dane badawcze.¹

Procesy wchłaniania

Winpocetyna po podaniu doustnym ulega szybkiemu wchłanianiu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu krwi już po 1 godzinie od przyjęcia. Proces absorpcji zachodzi głównie w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Istotną cechą farmakokinetyczną tej substancji jest stosunkowo niska całkowita dostępność biologiczna, która po podaniu doustnym wynosi jedynie 7%.²

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu do krwiobiegu winpocetyna wiąże się z białkami osocza w około 66%. Objętość dystrybucji wynosi 246,7 ± 88,5 l, co wskazuje na znaczne wiązanie substancji czynnej z tkankami organizmu. Badania z wykorzystaniem winpocetyny znakowanej radioaktywnie, przeprowadzone na szczurach, wskazują, że najwyższe stężenia substancji występują w wątrobie i przewodzie pokarmowym. Maksymalne stężenie w tkankach odnotowano po 2-4 godzinach od podania. Warto podkreślić, że stężenie substancji radioaktywnej w tkance mózgowej nie przekraczało wartości oznaczanych we krwi.³

Metabolizm winpocetyny

Głównym metabolitem winpocetyny jest kwas apowinkaminowy (AVA), który u ludzi stanowi 25-30% wszystkich metabolitów. Po podaniu doustnym pole pod krzywą stężenia AVA jest dwukrotnie większe niż po podaniu dożylnym, co świadczy o powstawaniu tego metabolitu podczas efektu pierwszego przejścia. Oprócz AVA, winpocetyna metabolizowana jest również do innych związków, takich jak:⁴

• Hydroksywinpocetyna
• Hydroksy-AVA
• Dihydroksy-AVA-glicynian
• Połączenia powyższych metabolitów z glukuronianami i/lub siarczanami

Klirens winpocetyny wynosi 66,7 l/godz., przekraczając wartość klirensu wątrobowego (50 l/godz.), co wskazuje na obecność pozawątrobowych szlaków metabolicznych tej substancji. Badania na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że ilość winpocetyny wydalanej w postaci niezmienionej stanowi zaledwie kilka procent podanej dawki.⁵

Parametry farmakokinetyczne

Przy wielokrotnym podawaniu doustnym winpocetyny w dawkach 5 mg i 10 mg, stężenia w osoczu w stanie równowagi dynamicznej wynoszą odpowiednio 1,2 ± 0,27 ng/ml oraz 2,1 ± 0,33 ng/ml. Dane te wskazują na liniową farmakokinetykę substancji czynnej. Okres półtrwania winpocetyny u ludzi wynosi 4,83 ± 1,29 godz.⁶

Procesy wydalania

W badaniach z wykorzystaniem związku znakowanego radioaktywnie stwierdzono, że winpocetyna wydalana jest głównie z moczem (60%) oraz z kałem (40%). U szczurów i psów większość znakowanej radioaktywnie dawki wydzielana była drogami żółciowymi, jednakże nie potwierdzono znaczącego udziału krążenia jelitowo-wątrobowego. Kwas apowinkaminowy jest wydalany przez nerki poprzez mechanizm prostego przesączania kłębkowego, a jego okres półtrwania zmienia się w zależności od dawki i drogi podania winpocetyny.⁷

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

Biorąc pod uwagę, że winpocetyna jest wskazana do stosowania głównie u osób starszych, przeprowadzono szczegółowe badania nad farmakokinetyką preparatu w tej grupie wiekowej. Jest to szczególnie istotne ze względu na fizjologiczne zmiany związane z wiekiem, które mogą wpływać na parametry farmakokinetyczne, takie jak:⁸

• Zmniejszone wchłanianie substancji czynnych
• Zmiany w dystrybucji leków w organizmie
• Modyfikacje procesów metabolicznych
• Zmniejszone wydalanie preparatów

Wyniki badań wykazały jednak, że właściwości farmakokinetyczne winpocetyny u osób w podeszłym wieku nie różnią się w sposób istotny od analogicznych parametrów u młodszych pacjentów. Co więcej, nie zaobserwowano zjawiska kumulacji preparatu przy długotrwałym stosowaniu.⁹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania winpocetyny. Nawet u tych grup pacjentów preparat nie ulega kumulacji, również podczas długotrwałego stosowania, co stanowi istotną zaletę terapeutyczną.¹⁰