Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Varilrix nie mniej niż 10^3,3 PFU wirusa ospy wietrznej, szczep Oka/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Wpływ szczepionki Varilrix na płodność, ciążę i laktację

Szczepionka Varilrix zawierająca żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej szczep Oka w ilości nie mniej niż 10³,³ PFU w dawce 0,5 ml wymaga szczególnego podejścia w kontekście stosowania u kobiet w ciąży, planujących ciążę lub karmiących piersią. Personel medyczny powinien dokładnie znać poniższe zalecenia i przeciwwskazania, aby właściwie informować pacjentki.¹

Ciąża i szczepienie przeciw ospie wietrznej

Stosowanie szczepionki Varilrix u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane. Należy bezwzględnie poinformować pacjentkę, że w okresie ciąży nie powinna być szczepiona tą szczepionką. Jest to istotne ze względu na fakt, że szczepionka zawiera żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej.²

Warto jednak podkreślić podczas konsultacji z pacjentką, że pomimo przeciwwskazania do stosowania, dotychczas nie udokumentowano przypadków uszkodzenia płodu po podaniu szczepionki przeciwko ospie wietrznej kobietom w okresie ciąży. Ta informacja może być istotna w przypadku pacjentek, które zostały zaszczepione nieświadomie będąc we wczesnej ciąży.³

Kobiety w wieku rozrodczym – zalecenia

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym, które otrzymały szczepionkę Varilrix, należy przekazać następujące informacje:⁴

• Należy unikać zajścia w ciążę przez okres co najmniej jednego miesiąca od momentu zaszczepienia.⁵
• Kobiety planujące ciążę powinny zostać poinformowane o konieczności odroczenia tych planów o wspomniany okres.⁶

Lekarz powinien wyjaśnić, że powyższe zalecenia wynikają z zasady ostrożności związanej z obecnością żywego, atenuowanego wirusa w szczepionce oraz potencjalnym ryzykiem dla rozwijającego się płodu w przypadku, gdyby do poczęcia doszło tuż po szczepieniu.

Karmienie piersią a szczepienie Varilrix

W odniesieniu do stosowania szczepionki Varilrix u kobiet karmiących piersią, lekarz powinien przekazać następujące informacje:⁷

• Brak jest danych dotyczących stosowania tej szczepionki u kobiet karmiących piersią.⁸
• Zasadniczo nie zaleca się stosowania szczepionki Varilrix u matek karmiących piersią.⁹
• Przeciwwskazanie to wynika z teoretycznego ryzyka przeniesienia szczepu wirusa zawartego w szczepionce z matki na niemowlę.¹⁰

Szczepienie kobiet narażonych na ospę wietrzną

Istnieją jednak pewne wyjątkowe sytuacje, w których można rozważyć podanie szczepionki Varilrix kobietom karmiącym piersią. Lekarz powinien ocenić indywidualnie możliwość zaszczepienia w przypadku:¹¹

• Kobiet narażonych na zakażenie ospą wietrzną
• Kobiet bez historii przebycia ospy wietrznej w wywiadzie
• Kobiet o potwierdzonej seronegatywności wobec wirusa ospy wietrznej

W takich przypadkach należy starannie rozważyć potencjalne korzyści wynikające ze szczepienia w stosunku do teoretycznego ryzyka dla karmionego piersią dziecka, uwzględniając indywidualną sytuację epidemiologiczną i ryzyko zachorowania.

Wpływ szczepionki na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentki, że aktualnie nie są dostępne dane dotyczące wpływu szczepionki Varilrix na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.¹² Dotychczasowe doświadczenie kliniczne ze szczepionkami zawierającymi żywe atenuowane wirusy nie wskazuje jednak na negatywny wpływ na zdolności rozrodcze.

Praktyczne wskazania dla lekarzy

Lekarz kwalifikujący pacjentkę do szczepienia szczepionką Varilrix powinien zawsze:

1. Wykluczyć ciążę przed podaniem szczepionki
2. Poinformować o konieczności unikania ciąży przez miesiąc po szczepieniu
3. Rozważyć indywidualnie ryzyko i korzyści w przypadku kobiet karmiących piersią
4. Udokumentować w dokumentacji medycznej przekazanie informacji o zaleceniach i przeciwwskazaniach

Należy pamiętać, że szczepionka zawiera również substancje pomocnicze, w tym 6 mg sorbitolu na dawkę oraz 331 mikrogramów fenyloalaniny na dawkę, co może mieć znaczenie dla niektórych pacjentek.¹³