Właściwości farmakodynamiczne
Ursocam 250 mg

Właściwości farmakodynamiczne kwasu ursodeoksycholowego

Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) należy do grupy farmakoterapeutycznej preparatów kwasów żółciowych, oznaczonej kodem ATC: A05AA02. Substancja ta naturalnie występuje w żółci ludzkiej, jednak w niewielkich ilościach, stanowiąc jedynie niewielki procent całkowitej puli kwasów żółciowych organizmu. ¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania kwasu ursodeoksycholowego jest wielokierunkowy i obejmuje kilka istotnych procesów farmakodynamicznych. W aktualnym stanie wiedzy wyróżnia się następujące główne mechanizmy działania:

• Zastępowanie toksycznych kwasów żółciowych – UDCA wypiera i zastępuje lipofilne, detergentopodobne, toksyczne kwasy żółciowe swoją hydrofilną, nietoksyczną formą, wykazującą właściwości cytoprotekcyjne ²
• Poprawa funkcji wydzielniczej hepatocytów – UDCA wpływa korzystnie na czynność wydzielniczą komórek wątrobowych ³
• Regulacja procesów immunologicznych – UDCA oddziałuje na układy immunologiczne zaangażowane w procesy chorób wątroby i dróg żółciowych ⁴

Wpływ na metabolizm cholesterolu

Po doustnym podaniu kwasu ursodeoksycholowego obserwuje się znaczące zmiany w metabolizmie cholesterolu, co przekłada się na jego działanie terapeutyczne. UDCA wpływa na kilka etapów gospodarki cholesterolowej:

• Zmniejszenie wysycenia żółci cholesterolem – efekt ten osiągany jest poprzez dwa główne mechanizmy:⁵
  • Zahamowanie wchłaniania cholesterolu w jelicie
  • Zmniejszenie wydzielania cholesterolu do żółci
• Rozpuszczanie złogów cholesterolowych – pod wpływem UDCA następuje stopniowe rozpuszczanie istniejących złogów cholesterolowych
• Mechanizm rozpuszczania złogów – proces ten zachodzi prawdopodobnie na skutek dwóch zjawisk:⁶
  • Rozpraszanie się cholesterolu w środowisku żółci
  • Tworzenie ciekłych kryształków, które ułatwiają eliminację cholesterolu

Działanie hepatoprotekcyjne

Kwas ursodeoksycholowy wykazuje działanie ochronne na komórki wątroby (hepatocyty) poprzez zastępowanie toksycznych kwasów żółciowych swoją hydrofilną formą. Ta właściwość cytoprotekcyjna ma kluczowe znaczenie w terapii różnych chorób wątroby, gdzie toksyczne działanie endogennych kwasów żółciowych może prowadzić do uszkodzenia komórek wątrobowych.⁷

Poprawa czynności wydzielniczej hepatocytów pod wpływem kwasu ursodeoksycholowego przyczynia się do usprawnienia procesów detoksykacyjnych wątroby oraz normalizacji przepływu żółci, co ma istotne znaczenie w chorobach cholestatycznych.⁸

Działanie immunomodulujące

W patogenezie wielu chorób wątroby i dróg żółciowych uczestniczą procesy immunologiczne. Kwas ursodeoksycholowy wykazuje właściwości regulujące te procesy, co przyczynia się do ograniczenia autoimmunologicznego uszkodzenia hepatocytów oraz przebudowy tkanki wątrobowej. Ma to szczególne znaczenie w terapii chorób o podłożu autoimmunologicznym.⁹