Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Urokinaza (Urokinase medac, 500 000 j.m.) jako preparat trombolityczny posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które muszą być bezwzględnie przestrzegane przez personel medyczny. Stosowanie tego leku jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych związanych ze zwiększonym ryzykiem powikłań krwotocznych lub gdy potencjalne szkody przewyższają możliwe korzyści terapeutyczne.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek nie może być stosowany u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na urokinazę (substancję czynną) lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Ze względu na pochodzenie urokinazy (ekstrakcja z ludzkiego moczu), u niektórych pacjentów mogą wystąpić reakcje alergiczne.²

Stany z aktywnym krwawieniem

Przeciwwskazaniem bezwzględnym do stosowania urokinazy jest aktywne istotne klinicznie krwawienie z jakiegokolwiek źródła. Ze względu na fibrynolityczne działanie leku, podanie urokinazy u pacjentów z aktywnym krwawieniem może prowadzić do jego nasilenia i zagrożenia życia.³

Zmiany naczyniowe z ryzykiem krwotoku

Urokinazy nie należy stosować u pacjentów z tętniakami oraz malformacjami tętniczo-żylnymi. Podanie leku fibrynolitycznego w tych przypadkach wiąże się z wysokim ryzykiem krwawienia z nieprawidłowo uformowanych naczyń, co może prowadzić do poważnych powikłań.⁴

Nowotwory z ryzykiem krwotoku

Przeciwwskazaniem do terapii urokinazą jest obecność nowotworu wewnątrzczaszkowego lub innego nowotworu obarczonego wysokim ryzykiem krwotoku. Guzy te często charakteryzują się zwiększoną kruchością naczyń i patologiczną neowaskularyzacją, co w połączeniu z działaniem fibrynolitycznym urokinazy stwarza niebezpieczeństwo krwawienia śródguzowego.⁵

Zaburzenia hemostazy

Urokinaza jest przeciwwskazana u pacjentów z obniżoną krzepliwością krwi, skłonnością do krwotoków oraz u osób leczonych jednocześnie lekami przeciwzakrzepowymi. Samoistna fibrynoliza oraz ciężka trombocytopenia również stanowią przeciwwskazania do podania leku. W tych przypadkach dodatkowe działanie fibrynolityczne urokinazy może spowodować niekontrolowane krwawienie.⁶

Ciężkie niekontrolowane nadciśnienie tętnicze

Pacjenci z ciężkim niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym nie powinni otrzymywać urokinazy. Dotyczy to wartości skurczowego ciśnienia tętniczego powyżej 200 mmHg, rozkurczowego powyżej 100 mmHg oraz przypadków retinopatii nadciśnieniowej III lub IV stopnia. Wysokie wartości ciśnienia tętniczego znacząco zwiększają ryzyko krwawienia, szczególnie w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. ^{200 mmHg, rozkurczowe > 100 mmHg; retinopatia nadciśnieniowa III lub IV stopnia)”>7}

Ostre stany zapalne

Przeciwwskazaniem do stosowania urokinazy są następujące ostre stany zapalne:

• Ostre zapalenie trzustki – ze względu na ryzyko krwawienia w obrębie już uszkodzonego narządu
• Zapalenie osierdzia – z uwagi na możliwość tamponady osierdzia w przypadku krwawienia
• Bakteryjne zapalenie wsierdzia – ze względu na ryzyko embolizacji fragmentami wegetacji oraz krwawienia
• Sepsa – stan uogólnionego zakażenia często wiąże się z zaburzeniami hemostazy

⁸

Niedawne epizody naczyniowo-mózgowe

Pacjenci, którzy przebyli niedawno (w ciągu ostatnich 2 miesięcy) epizod mózgowo-naczyniowy, nie powinni otrzymywać urokinazy. Ryzyko wtórnego krwawienia śródmózgowego po zastosowaniu leku fibrynolitycznego jest w tych przypadkach znacząco podwyższone.⁹

Niedawne urazy i zabiegi operacyjne

Urokinaza jest przeciwwskazana u pacjentów, którzy w ostatnim czasie przebyli:

• Uraz, w tym resuscytację sercowo-płucną (w ciągu 2 miesięcy)
• Operację w obrębie klatki piersiowej (w ciągu 2 miesięcy)
• Operację neurochirurgiczną (w ciągu 2 miesięcy)

¹⁰

Niedawne procedury inwazyjne

Leku nie należy stosować u pacjentów po:

• Niedawno przebytej poważnej operacji – do czasu pierwotnego zagojenia ran
• Niedawno przebytej biopsji narządu (w ciągu 10 dni)
• Nakłuciu lędźwiowym (w ciągu 10 dni)
• Aortografii przezlędźwiowej (w ciągu 10 dni)

We wszystkich tych przypadkach podanie urokinazy może spowodować krwawienie z miejsc nakłucia lub rany operacyjnej, która nie jest jeszcze w pełni wygojona.¹¹