Działania niepożądane
Ultra-Technekow FM generator radionuklidu (99Mo/99mTc) o aktywności macierzystego radionuklidu (99Mo): 2,15; 4,30; 6,45; 8,60; 10,75; 12,90; 17,20; 21,50; 25,80; 30,10; 34,40; 43,00 GBq

Ultra-Technekow FM to generator radionuklidu 99Mo/99mTc, dostarczający sodu nadtechnecjan (99mTc) w postaci jałowego roztworu do wstrzykiwań, stosowany w diagnostyce obrazowej. Profil bezpieczeństwa tego radiofarmaceutyku opiera się głównie na spontanicznych zgłoszeniach działań niepożądanych, które są rzadkie i często związane z wyznakowanymi związkami, a nie samym technetem-99m. Działania niepożądane można podzielić na trzy kategorie: reakcje anafilaktoidalne (np. duszność, pokrzywka, obrzęk twarzy), reakcje wegetatywne (omdlenie, zaburzenia rytmu serca, nudności, wymioty, biegunka) oraz reakcje miejscowe (zapalenie tkanki łącznej, ból, rumień, obrzęk, wynaczynienie). Częstość występowania tych zdarzeń jest nieznana. Dawka skuteczna przy maksymalnej zalecanej aktywności 400 MBq wynosi 5,2 mSv, co wiąże się z bardzo niskim ryzykiem indukcji nowotworów lub wad wrodzonych.

Działania niepożądane leku Ultra-Technekow FM

Ultra-Technekow FM to generator radionuklidu (99Mo/99mTc), który dostarcza sodu nadtechnecjan (99mTc) w postaci jałowego roztworu do wstrzykiwań. Działania niepożądane związane z tym produktem są istotnym aspektem oceny bezpieczeństwa jego stosowania w praktyce klinicznej. W niniejszym artykule szczegółowo przedstawiono profil bezpieczeństwa tego radiofarmaceutyku.1

Profil bezpieczeństwa produktu

Informacje dotyczące działań niepożądanych Ultra-Technekow FM pochodzą głównie ze spontanicznych zgłoszeń. Należy podkreślić, że sam sodu nadtechnecjan (99mTc) rzadziej wywołuje działania niepożądane niż związki, do znakowania których jest wykorzystywany. W praktyce klinicznej odnotowane działania niepożądane często są związane z zastosowaniem wyznakowanych tym izotopem substancji, a nie samego technetu-99m. Rodzaje interakcji występujących po dożylnym podaniu produktu leczniczego wyznakowanego roztworem nadtechnecjanu (99mTc) sodu mogą się różnić w zależności od użytej substancji.2

Główne kategorie działań niepożądanych

Działania niepożądane związane z Ultra-Technekow FM można podzielić na trzy główne kategorie:

  • Reakcje anafilaktoidalne – obejmujące różnorodne objawy ze strony układu immunologicznego
  • Reakcje wegetatywne – dotyczące układu nerwowego i żołądkowo-jelitowego
  • Reakcje w miejscu podania – związane z miejscowym działaniem preparatu

Częstość występowania działań niepożądanych określana jest jako nieznana, ponieważ nie może być precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych.3

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Reakcje anafilaktoidalne

Po podaniu dożylnym sodu nadtechnecjanu (99mTc) obserwowano reakcje anafilaktoidalne, które mogą manifestować się jako duszność, śpiączka, zmiany skórne (pokrzywka, rumień, wysypka, świąd) oraz obrzęki różnych części ciała, w tym obrzęk twarzy. Reakcje te stanowią poważne zagrożenie dla pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.4

Reakcje wegetatywne

Reakcje wegetatywne obejmują zarówno zaburzenia układu nerwowego, jak i żołądkowo-jelitowe. Odnotowano przypadki reakcji wazowagalnych, takich jak omdlenie, zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz, rzadkoskurcz), zawroty i bóle głowy, niewyraźne widzenie czy zaczerwienienie. Ze strony przewodu pokarmowego najczęściej występują nudności, wymioty i biegunka. Większość z tych reakcji ma charakter łagodny i przemijający.5

Co istotne, wiele z tych reakcji wegetatywnych może być związanych bardziej z lękiem pacjenta przed badaniem niż z samym działaniem farmakologicznym technetu-99m. Zjawisko to szczególnie dotyczy pacjentów przejawiających wysoki poziom lęku przed procedurą diagnostyczną.6

Reakcje w miejscu podania

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia są bezpośrednio związane z techniką podania i mogą obejmować zapalenie tkanki łącznej, ból, rumień i obrzęk. Szczególnie istotne są przypadki wynaczynienia roztworu radiofarmaceutyku. W zależności od podanej aktywności i znakowanego związku, rozległe wynaczynienie może prowadzić do poważnych konsekwencji, niekiedy wymagających interwencji chirurgicznej.7

Ryzyko związane z promieniowaniem jonizującym

Należy pamiętać, że narażenie na promieniowanie jonizujące wiąże się z potencjalnym ryzykiem indukcji nowotworów oraz możliwością rozwoju wad wrodzonych. Jednak przy dawce skutecznej wynoszącej 5,2 mSv, związanej z podaniem maksymalnej zalecanej dawki aktywności (400 MBq), prawdopodobieństwo wystąpienia tych poważnych działań niepożądanych jest bardzo małe.8

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działania niepożądane Częstotliwość występowania Opis objawów
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktoidalne Nieznana Duszność, śpiączka, pokrzywka, rumień, wysypka, świąd, obrzęk różnych miejsc ciała (np. obrzęk twarzy)
Zaburzenia układu nerwowego Reakcje wazowagalne Nieznana Omdlenie, częstoskurcz, rzadkoskurcz, zawroty głowy, bóle głowy, niewyraźne widzenie, zaczerwienienie
Zaburzenia żołądka i jelit Reakcje żołądkowo-jelitowe Nieznana Wymioty, nudności, biegunka
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia Nieznana Zapalenie tkanki łącznej, ból, rumień, obrzęk, możliwość wynaczynienia

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania Ultra-Technekow FM. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9

Znaczenie kliniczne obserwowanych działań niepożądanych

Mimo że działania niepożądane związane z produktem Ultra-Technekow FM występują stosunkowo rzadko, świadomość ich potencjalnego wystąpienia jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego radiofarmaceutyku. Lekarze stosujący ten preparat powinni być przygotowani na rozpoznanie i odpowiednie leczenie możliwych reakcji, szczególnie tych o charakterze anafilaktoidalnym, które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta.

Szczególną uwagę należy zwrócić na technikę podania preparatu, aby zminimalizować ryzyko wynaczynienia, które może prowadzić do miejscowych powikłań. W przypadku stosowania technetu-99m do znakowania innych związków, należy zawsze zapoznać się z charakterystyką produktu leczniczego dołączoną do zestawu do sporządzania radiofarmaceutyku, aby uzyskać informacje o potencjalnych interakcjach i działaniach niepożądanych.10

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl