Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ultra-Technekow FM generator radionuklidu (99Mo/99mTc) o aktywności macierzystego radionuklidu (99Mo): 2,15; 4,30; 6,45; 8,60; 10,75; 12,90; 17,20; 21,50; 25,80; 30,10; 34,40; 43,00 GBq

Stosowanie radiofarmaceutyku Ultra-Technekow FM, zawierającego radionuklid 99mTc, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Przed podaniem sodu nadtechnecjanu (99mTc) u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży poprzez dokładny wywiad dotyczący cyklu menstruacyjnego, zwłaszcza w przypadku braku regularnej miesiączki lub nieregularnego cyklu, gdzie wskazane jest wykonanie testu ciążowego. U kobiet ciężarnych podanie radiofarmaceutyku jest dopuszczalne wyłącznie, gdy korzyści diagnostyczne przewyższają ryzyko ekspozycji płodu na promieniowanie jonizujące, ponieważ technet-99m przenika przez barierę łożyskową. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody diagnostyczne nie wykorzystujące promieniowania jonizującego.

Wpływ sodu nadtechnecjanu (99mTc) na płodność, ciążę i laktację

Zastosowanie diagnostyczne produktu leczniczego Ultra-Technekow FM, generatora radionuklidu (99Mo/99mTc), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom oraz uwzględnić podczas podejmowania decyzji klinicznych związanych z zastosowaniem tego radiofarmaceutyku.1

Kobiety w wieku rozrodczym

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym, przed zastosowaniem sodu nadtechnecjanu (99mTc) należy bezwzględnie wykluczyć możliwość ciąży. Lekarz jest zobowiązany do przeprowadzenia dokładnego wywiadu dotyczącego cyklu menstruacyjnego pacjentki. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące sytuacje:

  • Brak regularnej miesiączki – każdą pacjentkę, u której nie wystąpiła spodziewana miesiączka, należy traktować jako potencjalnie ciężarną do czasu wykluczenia ciąży.2
  • Nieregularny cykl menstruacyjny – w przypadku pacjentek z bardzo nieregularnymi miesiączkami wskazane jest rozważenie przeprowadzenia testu ciążowego przed podaniem radiofarmaceutyku.3

W sytuacjach budzących wątpliwości co do statusu ciążowego pacjentki, lekarz powinien rozważyć zastosowanie alternatywnych metod diagnostycznych, które nie wykorzystują promieniowania jonizującego, o ile takie metody są dostępne i mogą dostarczyć porównywalnych informacji diagnostycznych.4

Ciąża

Technet-99m w postaci wolnego nadtechnecjanu przenika przez barierę łożyskową, co stwarza potencjalne ryzyko ekspozycji płodu na promieniowanie jonizujące. Dlatego podanie sodu nadtechnecjanu (99mTc) kobiecie ciężarnej wymaga szczególnej ostrożności i powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnie koniecznych.5

Lekarz podejmując decyzję o zastosowaniu tego radiofarmaceutyku u kobiety ciężarnej musi uwzględnić:

  • Stosunek korzyści do ryzyka – podanie radiofarmaceutyku jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści diagnostyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i płodu.6
  • Możliwość zastosowania alternatywnych metod diagnostycznych bez użycia promieniowania jonizującego.7

Kobietom ciężarnym należy przekazać pełną informację o potencjalnym ryzyku związanym z ekspozycją płodu na promieniowanie jonizujące oraz o spodziewanych korzyściach diagnostycznych, które mogą wpłynąć na proces leczenia i dalszy przebieg ciąży.8

Karmienie piersią

Przed podaniem sodu nadtechnecjanu (99mTc) kobiecie karmiącej piersią, lekarz powinien rozważyć możliwość odroczenia badania diagnostycznego do momentu zakończenia karmienia piersią. Jeżeli jednak przeprowadzenie badania jest klinicznie uzasadnione i nie może być odroczone, należy poinformować pacjentkę o konieczności czasowego przerwania karmienia piersią.9

W przypadku konieczności przeprowadzenia badania z użyciem sodu nadtechnecjanu (99mTc) u kobiety karmiącej piersią, należy:

  1. Poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia piersią na okres 12 godzin od momentu podania radiofarmaceutyku.10
  2. Poinstruować pacjentkę, aby mleko odciągnięte w tym okresie zostało usunięte i nie było podawane dziecku.11
  3. Zalecić, aby w okresie 12 godzin po podaniu radiofarmaceutyku unikać bliskiego kontaktu z dzieckiem, co zmniejszy ekspozycję dziecka na promieniowanie.12

Lekarz powinien wybierać radiofarmaceutyk najbardziej korzystny pod względem aktywności wydzielania do mleka matki, jeżeli istnieje taka możliwość wyboru. Decyzja o zastosowaniu sodu nadtechnecjanu (99mTc) powinna uwzględniać bilans korzyści diagnostycznych dla matki i potencjalnego ryzyka dla dziecka.13

Szczegółowa informacja dla pacjentki

Przekazując informacje pacjentkom odnośnie wpływu sodu nadtechnecjanu (99mTc) na płodność, ciążę i laktację, lekarz powinien:

  • Wyjaśnić powody, dla których konieczne jest wykluczenie ciąży przed podaniem radiofarmaceutyku
  • Omówić potencjalne ryzyko związane z ekspozycją płodu na promieniowanie jonizujące
  • W przypadku kobiet karmiących piersią – przedstawić dokładne zalecenia dotyczące przerwania karmienia oraz postępowania z odciągniętym pokarmem
  • Poinformować o konieczności ograniczenia bliskiego kontaktu z dzieckiem w określonym czasie po badaniu
  • Odpowiedzieć na wszystkie pytania pacjentki i rozwiać ewentualne wątpliwości

Wszystkie te informacje powinny być przekazane w sposób jasny, zrozumiały i dostosowany do poziomu wiedzy pacjentki, z jednoczesnym zachowaniem profesjonalnego, medycznego charakteru komunikacji.14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl