uchyłek Meckela
Wskazanie

Uchyłek Meckela to najczęstsza wrodzona anomalia przewodu pokarmowego, występująca u około 2% populacji. Stanowi pozostałość przewodu żółtkowo-jelitowego, który normalnie zanika w okresie płodowym. Najczęściej zlokalizowany jest w obrębie jelita krętego, około 60-100 cm od zastawki krętniczo-kątniczej. Charakterystyczną cechą jest obecność ektopowej tkanki żołądkowej lub trzustkowej w jego ścianie u około 50% pacjentów.

Większość uchyłków Meckela pozostaje bezobjawowa przez całe życie. Objawy kliniczne występują głównie u dzieci, najczęściej przed 2. rokiem życia. Najczęstsze powikłania to krwawienie z przewodu pokarmowego (wynikające z owrzodzenia spowodowanego wydzielaniem kwasu przez ektopową tkankę żołądkową), niedrożność jelita (związana z uwięźnięciem przepukliny, wgłobieniem jelita lub skrętem), zapalenie uchyłka przypominające ostre zapalenie wyrostka robaczkowego oraz perforacja.

Diagnostyka uchyłka Meckela obejmuje scyntygrafię z użyciem technetu-99m (w przypadku podejrzenia krwawienia z ektopowej tkanki żołądkowej), tomografię komputerową, rezonans magnetyczny oraz ultrasonografię. W przypadkach pilnych, szczególnie przy objawach ostrego brzucha, diagnostyka odbywa się w trakcie zabiegu operacyjnego.

Leczenie uchyłka Meckela jest wyłącznie chirurgiczne i obejmuje resekcję objawowego uchyłka wraz z przylegającym segmentem jelita. W Polsce stosuje się standardowe leki okołooperacyjne, takie jak antybiotyki (Tarcefoksym, Amoksiklav), leki przeciwbólowe (Paracetamol, Pyralgin) oraz środki przeciwwymiotne (Ondansetron, Metoclopramid). W przypadku krwawienia z przewodu pokarmowego mogą być stosowane inhibitory pompy protonowej (Controloc, Helicid, Nolpaza) oraz leki hemostatyczne (Exacyl).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z uchyłkiem Meckela jest prawidłowa i szybka diagnostyka, szczególnie u pacjentów z niespecyficznymi objawami brzusznymi. Często rozpoznanie stawiane jest dopiero podczas operacji wykonywanej z powodu podejrzenia innej patologii, np. ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego. Ponadto, ze względu na różnorodne powikłania, leczenie wymaga indywidualnego podejścia i doświadczenia w chirurgii dziecięcej. W przypadku bezobjawowych uchyłków wykrytych przypadkowo, decyzja o ewentualnej profilaktycznej resekcji pozostaje kontrowersyjna i musi być starannie rozważona w kontekście ryzyka zabiegu i potencjalnych powikłań.