Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu traneksamowego

Stosowanie kwasu traneksamowego wymaga przestrzegania szczegółowych wytycznych dotyczących bezpieczeństwa i zachowania ostrożności. Właściwe podawanie oraz monitorowanie pacjenta są kluczowe dla zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych podczas terapii.¹

Sposób podawania i drogi podania

Przy stosowaniu kwasu traneksamowego należy przestrzegać następujących zasad dotyczących podawania:

• Wstrzyknięcia dożylne muszą być wykonywane bardzo powoli, z prędkością nieprzekraczającą 1 mL na minutę, co minimalizuje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych ze zbyt szybkim podaniem leku
• Bezwzględnie zabronione jest podawanie leku drogą domięśniową ze względu na ryzyko wystąpienia miejscowych powikłań

²

Ryzyko wystąpienia drgawek

Podczas terapii kwasem traneksamowym raportowano przypadki wystąpienia drgawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów poddawanych zabiegom pomostowania tętnic wieńcowych (CABG). W tej grupie chorych większość incydentów drgawkowych występowała po dożylnym podaniu wysokich dawek leku. Istotne jest, że przy zastosowaniu rekomendowanych niższych dawek, częstość występowania drgawek pooperacyjnych nie różniła się od tej obserwowanej u pacjentów nieotrzymujących kwasu traneksamowego.³

Zaburzenia widzenia

U pacjentów leczonych kwasem traneksamowym mogą wystąpić zaburzenia widzenia, które manifestują się jako:

• Osłabienie ostrości widzenia
• Niewyraźne widzenie
• Zaburzenia widzenia kolorów

W przypadku pojawienia się takich objawów należy rozważyć przerwanie leczenia. Przy długotrwałym stosowaniu preparatu wskazane jest prowadzenie regularnych badań okulistycznych obejmujących:

• Ocenę ostrości widzenia
• Badanie widzenia barwnego
• Ocenę dna oka
• Badanie pola widzenia

Jeśli podczas kontroli okulistycznej stwierdzi się patologiczne zmiany w obrębie narządu wzroku, zwłaszcza dotyczące siatkówki, decyzja o kontynuacji leczenia powinna być podejmowana indywidualnie, po konsultacji ze specjalistą okulistą.⁴

Krwiomocz

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania kwasu traneksamowego u pacjentów z krwiomoczem pochodzącym z górnych dróg moczowych. W tej sytuacji istnieje podwyższone ryzyko niedrożności cewki moczowej wskutek tworzenia się skrzepów, co może prowadzić do zatrzymania moczu i powikłań z tym związanych.⁵

Ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych

Przed rozpoczęciem terapii kwasem traneksamowym konieczna jest dokładna ocena czynników ryzyka wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci:

• Z chorobami zakrzepowo-zatorowymi w wywiadzie
• Z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku zwiększonej częstości występowania zdarzeń zakrzepowo-zatorowych (pacjenci z wysokim ryzykiem trombofilii)

U tych pacjentów kwas traneksamowy należy stosować wyłącznie w przypadku istnienia jednoznacznych wskazań medycznych, po konsultacji ze specjalistą doświadczonym w utrzymywaniu hemostazy oraz pod ścisłym nadzorem lekarskim.⁶

Wzmożoną ostrożność należy zachować również u pacjentek stosujących doustne leki antykoncepcyjne ze względu na addytywny efekt zwiększający ryzyko powikłań zakrzepowych. W takich przypadkach zaleca się wnikliwą analizę stosunku korzyści do ryzyka przed wdrożeniem terapii kwasem traneksamowym.⁷

Zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC)

W większości przypadków stosowanie kwasu traneksamowego jest przeciwwskazane u pacjentów z zespołem rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC, ang. Disseminated Intravascular Coagulation). Jednak w ściśle określonych sytuacjach klinicznych jego podanie może być uzasadnione.⁸

Podawanie kwasu traneksamowego w zespole DIC może być rozważane wyłącznie w następujących okolicznościach:

• U pacjentów, u których dominuje aktywacja układu fibrynolitycznego
• W przypadku ostrych ciężkich krwawień wymagających natychmiastowej interwencji

⁹

Charakterystyczny profil hematologiczny uzasadniający rozważenie zastosowania kwasu traneksamowego w DIC obejmuje następujące parametry:

• Skrócony czas lizy skrzepu euglobulinowego
• Wydłużony czas protrombinowy
• Zmniejszone stężenie fibrynogenu w osoczu
• Obniżony poziom czynników V i VIII, plazminogenu, plazminy i alfa-2 makroglobuliny
• Prawidłowe stężenie P i P-kompleksu w osoczu krwi (czynniki II, VIII i X)
• Zwiększone stężenie produktów degradacji fibrynogenu
• Prawidłowa liczba płytek krwi

¹⁰

Należy pamiętać, że powyższe parametry mogą być modyfikowane przez podstawową chorobę wywołującą DIC. W ostrych przypadkach, gdy dominuje nadmierna fibrynoliza, często pojedyncza dawka 1 g kwasu traneksamowego jest wystarczająca do opanowania krwawienia.¹¹

Podkreślić należy, że stosowanie kwasu traneksamowego w przypadkach DIC powinno być rozważane wyłącznie w ośrodkach dysponujących odpowiednim zapleczem laboratoryjnym hematologicznym oraz specjalistyczną wiedzą umożliwiającą właściwą ocenę stanu pacjenta i monitorowanie efektów leczenia.¹²