Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Podczas leczenia produktem leczniczym Tractiva należy pamiętać, że poprawa kliniczna u pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach od rozpoczęcia terapii. W tym okresie pacjent wymaga ścisłej obserwacji w celu monitorowania jego stanu zdrowia i potencjalnych działań niepożądanych¹.

Zachowania samobójcze

Choroby psychiczne i zaburzenia nastroju wiążą się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia zachowań samobójczych. W niektórych przypadkach zachowania te były zgłaszane wkrótce po wprowadzeniu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, w tym również podczas terapii arypiprazolem. Pacjenci z wysokim ryzykiem samobójczym wymagają ścisłego nadzoru klinicznego podczas całego okresu leczenia produktem Tractiva².

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Produkt Tractiva należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z:

• Chorobą sercowo-naczyniową (zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia)
• Chorobą naczyń mózgu
• Stanami predysponującymi do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi)
• Nadciśnieniem tętniczym, w tym postępującym lub złośliwym

Po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych obserwowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ze względu na fakt, że u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka VTE, konieczna jest identyfikacja wszystkich możliwych czynników ryzyka przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia arypiprazolem, a także wdrożenie odpowiednich środków zapobiegawczych³.

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach klinicznych częstość występowania wydłużenia odstępu QT podczas leczenia arypiprazolem była porównywalna z obserwowaną w grupie placebo. Należy jednak zachować ostrożność podczas stosowania produktu Tractiva u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym⁴.

Późne dyskinezy

W badaniach klinicznych trwających do roku odnotowano niezbyt częste przypadki dyskinez wymagających interwencji podczas leczenia arypiprazolem. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych lub przedmiotowych późnych dyskinez u pacjentów leczonych produktem Tractiva, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Objawy dyskinez mogą ulegać czasowemu nasileniu lub pojawić się dopiero po przerwaniu terapii⁵.

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. Jeśli u pacjenta przyjmującego produkt Tractiva wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe innych zaburzeń pozapiramidowych, należy rozważyć zmniejszenie dawki oraz wprowadzić ścisłą kontrolę kliniczną⁶.

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS) to potencjalnie śmiertelny zespół objawów mogący wystąpić w związku z podawaniem leków przeciwpsychotycznych. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS podczas stosowania arypiprazolu. Kliniczne objawy NMS obejmują:

• Bardzo wysoką gorączkę
• Sztywność mięśni
• Zaburzenia świadomości
• Objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Dodatkowo mogą występować: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. Należy jednak pamiętać, że zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomioliza mogą występować także bez związku z NMS.

W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych lub przedmiotowych wskazujących na NMS bądź niewyjaśnionej wysokiej gorączki bez innych objawów NMS, należy przerwać leczenie wszystkimi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym produktem Tractiva⁷.

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawkowych podczas leczenia arypiprazolem. Z tego powodu produkt Tractiva należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie lub u których występują choroby związane z drgawkami⁸.

Osoby w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach kontrolowanych placebo (n = 938, średnia wieku: 82,4 lata; zakres: 56-99 lat) u osób w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera leczonych arypiprazolem wykazano zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów wynosiła 3,5% u pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Mimo że przyczyny zgonów były zróżnicowane, większość z nich była związana z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) lub chorobami infekcyjnymi (np. zapalenie płuc)⁹.

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach odnotowano również działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienia), w tym zakończone zgonem (średnia wieku: 84 lata; zakres 78-88 lat). Ogólnie, 1,3% wszystkich pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Różnica ta nie była istotna statystycznie. Jednak w jednym z badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania u pacjentów leczonych arypiprazolem stwierdzono zależną od dawki istotną statystycznie częstość występowania działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego¹⁰.

Produkt Tractiva nie jest wskazany w leczeniu pacjentów z psychozami związanymi z demencją¹¹.

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych nietypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano hiperglikemię, w niektórych przypadkach bardzo wysoką, z kwasicą ketonową i śpiączką hiperosmotyczną lub zgonem. Czynnikami ryzyka predysponującymi do wystąpienia ciężkich powikłań są otyłość i cukrzyca w wywiadzie rodzinnym.

W badaniach klinicznych arypiprazolu nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) ani nieprawidłowych laboratoryjnych wartości stężenia glukozy w porównaniu do placebo. Nie jest jednak dostępna dokładna ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z hiperglikemią, która umożliwiałaby bezpośrednie porównanie ryzyka między arypiprazolem a innymi atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi.

Pacjenci leczeni jakimkolwiek lekiem przeciwpsychotycznym, w tym produktem Tractiva, powinni być obserwowani pod kątem występowania objawów podmiotowych i przedmiotowych hiperglikemii, takich jak:

• Nadmierne pragnienie
• Wielomocz
• Nadmierny apetyt
• Osłabienie

¹²

Nadwrażliwość

Po zastosowaniu arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami uczulenia¹³.

Zwiększenie masy ciała

U pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym często obserwuje się zwiększenie masy ciała, co może być spowodowane współistniejącymi chorobami, stosowaniem leków przeciwpsychotycznych o znanym wpływie na masę ciała lub niewłaściwym stylem życia. Zwiększenie masy ciała może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych.

Po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu obserwowano przypadki zwiększenia masy ciała. Występowało ono głównie u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, zaburzenia tarczycy lub gruczolak przysadki w wywiadzie. W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował jednak klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych¹⁴.

W badaniach klinicznych z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu wiąże się ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia. U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym należy monitorować przyrost masy ciała. Jeśli przyrost ten jest istotny klinicznie, należy rozważyć zmniejszenie dawki¹⁵.

Dysfagia

Zaburzenia kurczliwości mięśniówki przełyku i aspiracja są związane ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. Dysfagia (trudności w połykaniu) może zwiększać ryzyko zachłystowego zapalenia płuc. Produkt Tractiva należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia aspiracji¹⁶.

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą wystąpić zwiększone popędy i trudności z ich kontrolą, szczególnie dotyczące:

• Hazardu (patologiczny popęd do uprawiania hazardu)
• Zachowań seksualnych (zwiększone popędy seksualne)
• Kompulsywnego wydawania pieniędzy
• Objadania się (obżarstwo lub kompulsywne objadanie się)
• Innych impulsywnych i kompulsywnych zachowań

Istotne jest, aby lekarze przepisujący Tractiva pytali pacjentów lub ich opiekunów o pojawienie się nowych lub nasilenie istniejących popędów podczas leczenia arypiprazolem. Należy podkreślić, że objawy zaburzenia kontroli impulsów mogą być związane z chorobą podstawową, jednak w niektórych przypadkach zgłaszano ich ustąpienie po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Niekontrolowane zaburzenia impulsów mogą mieć negatywny wpływ zarówno na pacjenta, jak i na osoby z jego otoczenia, jeśli nie zostaną rozpoznane. W przypadku wystąpienia takich popędów podczas stosowania produktu Tractiva, lekarz powinien rozważyć zmianę dawki lub odstawienie leku¹⁷.

Laktoza

Produkt leczniczy Tractiva zawiera laktozę w następujących ilościach:

Pacjenci z rzadką, wrodzoną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego¹⁸.

Pacjenci ze współistniejącym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Pomimo wysokiej częstości współwystępowania zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu i leków stymulujących są bardzo ograniczone. Z tego powodu należy zachować wyjątkową ostrożność podczas równoczesnego podawania tych produktów leczniczych¹⁹.

Upadki

Arypiprazol może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność ruchową i czuciową, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie w grupach podwyższonego ryzyka. Podczas leczenia pacjentów należących do grupy zwiększonego ryzyka upadku (np. osoby w podeszłym wieku lub pacjenci osłabieni) zaleca się zachowanie ostrożności i rozważenie zmniejszenia dawki początkowej²⁰.