Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania rysperydonu (Torendo Q-Tab) obejmują szereg badań na modelach zwierzęcych oraz testów laboratoryjnych, które dostarczyły istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku u ludzi. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis wyników tych badań w poszczególnych obszarach bezpieczeństwa farmakologicznego.¹

Wpływ na układ hormonalny i rozrodczy

W badaniach toksyczności podprzewlekłej przeprowadzonych na niedojrzałych płciowo szczurach i psach wykazano, że rysperydon wywiera zależne od dawki działanie na gruczoły piersiowe oraz układ rozrodczy zarówno u samców, jak i samic. Zaobserwowane efekty były bezpośrednio związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny w surowicy krwi, co wynikało z blokady receptorów dopaminergicznych D2 przez rysperydon. Co istotne, badania na kulturach tkankowych sugerują, że prolaktyna może stymulować rozwój komórek w ludzkich guzach piersi.²

Badania teratogenności i wpływu na rozród

Rysperydon nie wykazywał działania teratogennego (uszkadzającego płód) u szczurów i królików. Jednak w badaniach dotyczących rozrodu u szczurów zaobserwowano szereg niekorzystnych działań związanych z ekspozycją na ten lek. Obejmowały one zaburzenia zachowań rodziców podczas kojarzenia się w pary oraz zmniejszenie masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa. Szczególnie istotne jest, że ekspozycja na rysperydon w okresie płodowym wiązała się z deficytami funkcji poznawczych u dorosłych zwierząt.³

Warto podkreślić, że inne substancje o działaniu antagonistycznym wobec dopaminy, podawane ciężarnym zwierzętom, również wykazywały negatywny wpływ na procesy uczenia się oraz rozwój motoryczny potomstwa.⁴

Badania toksykologiczne u młodych zwierząt

Badania toksykologiczne przeprowadzone na młodych szczurach wykazały zwiększoną śmiertelność oraz opóźnienie rozwoju. W 40-tygodniowym badaniu na młodych psach zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płciowego. Analizując wyniki w odniesieniu do pola pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC), nie stwierdzono zaburzeń wzrostu kości długich u psów przy narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji obserwowanej u młodzieży (dawka 1,5 mg/dobę). Natomiast przy ekspozycji 15 razy większej od maksymalnej ekspozycji u młodzieży zaobserwowano już wyraźny wpływ na kości długie oraz procesy dojrzewania płciowego.⁵

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego w szeregu przeprowadzonych testów. Jednak w badaniach dotyczących potencjału rakotwórczego u szczurów i myszy zaobserwowano wzrost częstości występowania następujących nowotworów:⁶

• Gruczolaka przysadki (u myszy)
• Gruczolaka trzustki (u szczurów)
• Gruczolaka gruczołów mlecznych (u obu badanych gatunków)

Guzy te można powiązać z przedłużającym się antagonizmem wobec receptorów dopaminergicznych D2 oraz wywołaną przez rysperydon hiperprolaktynemią. Należy jednak zaznaczyć, że znaczenie tych obserwacji pochodzących z badań na gryzoniach dla oceny ryzyka stosowania leku u ludzi pozostaje nieznane.⁷

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Modele zwierzęce badane zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym. Zjawisko to teoretycznie może zwiększać ryzyko wystąpienia groźnego dla życia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.⁸

Podsumowanie istotnych danych przedklinicznych