Działania niepożądane
Tolutris 80 mg + 5 mg + 12,5 mg
Lek Tolutris, zawierający telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek oraz zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadki, ale poważny obrzęk naczynioruchowy (≥1/10 000 do <1/1000). Składniki leku mogą wpływać na morfologię krwi (np. niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia), wywoływać zakażenia (np. zapalenie oskrzeli, posocznica), reakcje alergiczne i nadwrażliwości, a także zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperkaliemia (częstość często u telmisartanu), hipoglikemia, hiperglikemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia, hipokaliemia i hiponatremia. Hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry, co jest istotnym czynnikiem przy długotrwałej terapii.
- Działania niepożądane leku Tolutris
- Profil bezpieczeństwa – najczęstsze działania niepożądane
- Działania niepożądane w poszczególnych układach i narządach
- Wpływ na układ krwionośny i układ krwiotwórczy
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia oka i ucha
- Zaburzenia serca i naczyń
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Tabela działań niepożądanych leku Tolutris
- Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Tolutris
Lek Tolutris, zawierający jako substancje czynne telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Właściwa znajomość tych działań jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia farmakoterapii nadciśnienia tętniczego z użyciem tego produktu leczniczego.1
Profil bezpieczeństwa – najczęstsze działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa leku Tolutris charakteryzuje się występowaniem najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych, które obejmują: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek, obrzęk oraz zmęczenie. Na szczególną uwagę zasługuje możliwość wystąpienia ciężkiego obrzęku naczynioruchowego, który choć rzadki (≥1/10 000 do <1/1000), stanowi potencjalnie poważne powikłanie terapii.2
Działania niepożądane w poszczególnych układach i narządach
Kompleksowa analiza bezpieczeństwa leku Tolutris wymaga uwzględnienia działań niepożądanych w odniesieniu do poszczególnych układów i narządów. Działania te zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania zgodnie z przyjętą konwencją:3
- Bardzo często: ≥1/10
- Często: ≥1/100 do <1/10
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000
- Bardzo rzadko: <1/10 000
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Wpływ na układ krwionośny i układ krwiotwórczy
Lek Tolutris może wpływać na parametry morfologiczne krwi. W przypadku składnika telmisartan odnotowano niezbyt często występującą niedokrwistość oraz eozynofilię i małopłytkowość z nieznaną częstością występowania. Składnik amlodypiny związany jest z bardzo rzadko występującą leukopenią i trombocytopenią. Hydrochlorotiazyd może powodować małopłytkowość (niekiedy ze skazą krwotoczną) oraz poważniejsze zaburzenia hematologiczne takie jak niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia i agranulocytoza.4
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
W trakcie terapii lekiem Tolutris może dojść do wystąpienia różnych zakażeń. Dla telmisartanu odnotowano niezbyt często występujące zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia układu moczowego (w tym zapalenie pęcherza), a także rzadko występującą posocznicę, która może zakończyć się zgonem. W przypadku połączenia telmisartanu z hydrochlorotiazydem niezbyt często obserwowano zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła oraz zapalenie zatok. Hydrochlorotiazyd może rzadko powodować zapalenie ślinianki.5
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone
Hydrochlorotiazyd, będący składnikiem leku Tolutris, wiąże się z ryzykiem wystąpienia nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (raka podstawnokomórkowego i raka kolczystokomórkowego skóry). Istnieje związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem tych nowotworów, co potwierdzają dane z badań epidemiologicznych.6
Zaburzenia układu immunologicznego
Wszystkie składniki leku Tolutris mogą wywoływać reakcje z nadwrażliwości o różnym nasileniu. W przypadku amlodypiny bardzo rzadko obserwowano nadwrażliwość i reakcje anafilaktyczne. Hydrochlorotiazyd może powodować reakcje alergiczne, reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość, a także zaostrzenie lub aktywację tocznia rumieniowatego układowego.7
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Terapia lekiem Tolutris może prowadzić do różnorodnych zaburzeń metabolicznych. Telmisartan może powodować często występującą hiperkaliemię oraz niezbyt często hipoglikemię u pacjentów z cukrzycą. Amlodypina rzadko powoduje hiperglikemię. Hydrochlorotiazyd może wywoływać: hipomagnezemię, hiperkalcemię, alkalozę hipochloremiczną, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zaburzenia równowagi elektrolitowej, hipercholesterolemię, hiperglikemię, hipowolemię, hipokaliemię, hiperurykemię oraz hiponatremię.8
Zaburzenia psychiczne
Składniki leku Tolutris mogą wywoływać różnorodne zaburzenia psychiczne. Amlodypina niezbyt często powoduje bezsenność, zmiany nastroju (w tym lęk), depresję, a rzadko splątanie. Hydrochlorotiazyd może wywoływać zaburzenia snu, niepokój i depresję.9
Zaburzenia układu nerwowego
Zarówno telmisartan, amlodypina jak i hydrochlorotiazyd mogą wywoływać objawy neurologiczne. Amlodypina często powoduje senność, zawroty głowy, ból głowy (szczególnie na początku leczenia), niezbyt często drżenie, zaburzenia smaku, niedoczulicę, parestezje, bardzo rzadko hipertonię, neuropatię obwodową, a z nieznaną częstością zaburzenia pozapiramidowe. Telmisartan często może wywoływać ból głowy i niezbyt często zawroty głowy. Hydrochlorotiazyd często powoduje zawroty głowy, a także omdlenia, parestezje, bezsenność i zaburzenia snu.10
Zaburzenia oka i ucha
Amlodypina może niezbyt często powodować zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie) i szumy uszne. Hydrochlorotiazyd może wywoływać widzenie na żółto, nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostrą krótkowzroczność, ostrą jaskrę z zamkniętym kątem przesączania, a także zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.11
Zaburzenia serca i naczyń
Amlodypina może niezbyt często powodować bradykardię, często kołatanie serca, niezbyt często zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków), a bardzo rzadko zawał mięśnia sercowego. W zakresie naczyń amlodypina często powoduje nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy, niezbyt często niedociśnienie, a bardzo rzadko zapalenie naczyń krwionośnych. Hydrochlorotiazyd może wywoływać tachykardię, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne oraz martwicze zapalenie naczyń krwionośnych.12
Zaburzenia układu oddechowego
Telmisartan może niezbyt często wywoływać kaszel, a rzadko śródmiąższową chorobę płuc, przy czym związek przyczynowy nie został jeszcze jednoznacznie ustalony. Amlodypina niezbyt często powoduje kaszel i zapalenie błony śluzowej nosa, natomiast hydrochlorotiazyd może powodować nudności, duszność, niewydolność oddechową (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc) oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).13
Zaburzenia żołądka i jelit
Składniki leku Tolutris mogą powodować różnorodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Amlodypina często wywołuje ból brzucha, nudności, niestrawność, zmianę rytmu wypróżnień (w tym biegunka i zaparcie), niezbyt często wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej, a bardzo rzadko zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka i rozrost dziąseł. Telmisartan niezbyt często wywołuje dolegliwości żołądkowe, a hydrochlorotiazyd może powodować biegunkę, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, ból brzucha, zaparcia, niestrawność, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz zapalenie trzustki.14
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Amlodypina rzadko może wywoływać zapalenie wątroby, żółtaczkę i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, a hydrochlorotiazyd żółtaczkę cholestatyczną i żółtaczkę. W przypadku telmisartanu, zwłaszcza u pacjentów pochodzenia japońskiego, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia nieprawidłowej czynności wątroby i zaburzeń czynności wątroby.15
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Telmisartan rzadko powoduje wyprysk, wykwity skórne i toksyczne wykwity skórne. Amlodypina niezbyt często powoduje łysienie, plamica, zmiana koloru skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny i pokrzywka, a bardzo rzadko obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Hydrochlorotiazyd może powodować zespół toczniopodobny, reakcje nadwrażliwości na światło, zapalenie naczyń skóry, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i rumień wielopostaciowy.16
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego amlodypina często wywołuje obrzęk okolicy kostek i kurcze mięśni.17
Tabela działań niepożądanych leku Tolutris
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Składnik leku odpowiedzialny |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Zakażenie górnych dróg oddechowych | Telmisartan |
| Zakażenie układu moczowego, w tym zapalenie pęcherza | Telmisartan | ||
| Zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła, zapalenie zatok | Telmisartan + HCTZ | ||
| Rzadko | Posocznica, w tym zakończona zgonem | Telmisartan | |
| Zapalenie ślinianki | HCTZ | ||
| Nieznana | Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy skóry) | HCTZ | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Niedokrwistość | Telmisartan |
| Rzadko | Małopłytkowość (niekiedy ze skazą krwotoczną) | HCTZ | |
| Bardzo rzadko | Leukocytopenia, trombocytopenia | Amlodypina | |
| Nieznana | Eozynofilia | Telmisartan | |
| Małopłytkowość | Telmisartan | ||
| Niedokrwistość aplastyczna | HCTZ | ||
| Niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza | HCTZ | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Bardzo rzadko | Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne | Amlodypina |
| Nieznana | Reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość, zaostrzenie lub aktywacja tocznia rumieniowatego układowego | HCTZ | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hiperkaliemia | Telmisartan |
| Niezbyt często | Hipoglikemia (u pacjentów z cukrzycą) | Telmisartan | |
| Rzadko | Hiperglikemia | Amlodypina | |
| Nieznana | Hipomagnezemia | HCTZ | |
| Hiperkalcemia | HCTZ | ||
| Alkaloza hipochloremiczna | HCTZ | ||
| Jadłowstręt, zmniejszony apetyt | HCTZ | ||
| Zaburzenia równowagi elektrolitowej | HCTZ | ||
| Hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipowolemia | HCTZ | ||
| Hipokaliemia | HCTZ | ||
| Hiperurykemia, hiponatremia | HCTZ | ||
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Bezsenność, zmiany nastroju (w tym lęk), depresja | Amlodypina |
| Rzadko | Splątanie | Amlodypina | |
| Nieznana | Zaburzenia snu | HCTZ | |
| Niepokój | HCTZ | ||
| Depresja | HCTZ | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Senność, zawroty głowy, ból głowy (szczególnie na początku leczenia) | Amlodypina |
| Ból głowy | Telmisartan | ||
| Niezbyt często | Drżenie, zaburzenia smaku, niedoczulica, parestezja | Amlodypina | |
| Zawroty głowy | Telmisartan | ||
| Zawroty głowy | HCTZ | ||
| Bardzo rzadko | Hipertonia, neuropatia obwodowa | Amlodypina | |
| Nieznana | Zaburzenia pozapiramidowe | Amlodypina | |
| Omdlenia | HCTZ | ||
| Parestezja | HCTZ | ||
| Bezsenność | HCTZ | ||
| Zaburzenia snu | HCTZ | ||
| Omdlenie | HCTZ | ||
| Zaburzenia oka i ucha | Często | Zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie) | Amlodypina |
| Rzadko | Szumy uszne | Amlodypina | |
| Nieznana | Widzenie na żółto | HCTZ | |
| Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką | HCTZ | ||
| Ostra krótkowzroczność, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania | HCTZ | ||
| Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie | HCTZ | ||
| Zaburzenia serca i naczyń | Często | Kołatanie serca | Amlodypina |
| Nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy | Amlodypina | ||
| Niezbyt często | Bradykardia, zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków) | Amlodypina | |
| Niedociśnienie | Amlodypina | ||
| Bardzo rzadko | Zawał mięśnia sercowego | Amlodypina | |
| Zapalenie naczyń krwionośnych | Amlodypina | ||
| Nieznana | Tachykardia, zaburzenia rytmu serca | HCTZ | |
| Niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne | HCTZ | ||
| Martwicze zapalenie naczyń krwionośnych | HCTZ | ||
| Zaburzenia układu oddechowego | Niezbyt często | Kaszel, kaszel, zapalenie błony śluzowej nosa | Telmisartan, Amlodypina |
| Rzadko | Śródmiąższowa choroba płuc | Telmisartan | |
| Nieznana | Nudności | HCTZ | |
| Duszność | HCTZ | ||
| Niewydolność oddechowa (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc) | HCTZ | ||
| Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) | HCTZ | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Ból brzucha, nudności, niestrawność, zmiana rytmu wypróżnień (w tym biegunka i zaparcie) | Amlodypina |
| Niezbyt często | Wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Amlodypina | |
| Dolegliwości żołądkowe | Telmisartan | ||
| Bardzo rzadko | Zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł | Amlodypina | |
| Nieznana | Biegunka | HCTZ | |
| Suchość błony śluzowej jamy ustnej | HCTZ | ||
| Wzdęcia | HCTZ | ||
| Ból brzucha | HCTZ | ||
| Zaparcia | HCTZ | ||
| Niestrawność | HCTZ | ||
| Wymioty | HCTZ | ||
| Zapalenie błony śluzowej żołądka | HCTZ | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Amlodypina |
| Nieznana | Nieprawidłowa czynność wątroby/zaburzenia czynności wątroby | Telmisartan | |
| Żółtaczka cholestatyczna | HCTZ | ||
| Żółtaczka | HCTZ | ||
| Zapalenie trzustki | HCTZ | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Łysienie, plamica, zmiana koloru skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny, pokrzywka | Amlodypina |
| Rzadko | Wyprysk, wykwity skórne, toksyczne wykwity skórne | Telmisartan | |
| Bardzo rzadko | Obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło | Amlodypina | |
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Amlodypina | ||
| Nieznana | Zespół toczniopodobny | HCTZ | |
| Reakcje nadwrażliwości na światło | HCTZ | ||
| Zapalenie naczyń skóry | HCTZ | ||
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | HCTZ | ||
| Rumień wielopostaciowy | HCTZ | ||
| Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | HCTZ | ||
| Reakcje alergiczne | HCTZ | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Często | Obrzęk okolicy kostek, kurcze mięśni | Amlodypina |
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Posocznica
W badaniu PRoFESS u pacjentów przyjmujących telmisartan zaobserwowano większą częstość występowania posocznicy w porównaniu do grupy placebo. Zjawisko to może być przypadkowe lub związane z mechanizmem, który nie został jeszcze poznany.18
Śródmiąższowa choroba płuc
Po wprowadzeniu telmisartanu do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w związku czasowym z przyjmowaniem tego leku. Jednakże, związek przyczynowo-skutkowy nie został jednoznacznie ustalony.19
Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry
Na podstawie danych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC), co stanowi istotne ostrzeżenie dla długotrwałej terapii z użyciem tego składnika.20
Zaburzenia czynności wątroby u pacjentów japońskich
Szczególnej uwagi wymagają pacjenci pochodzenia japońskiego, u których istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowej czynności wątroby/zaburzeń czynności wątroby związanych ze stosowaniem telmisartanu.21
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:22
Al. Jerozolimskie 181C, 02 222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl23
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania