Działania niepożądane
Tolutris 80 mg + 5 mg + 12,5 mg

Lek Tolutris, zawierający telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek oraz zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadki, ale poważny obrzęk naczynioruchowy (≥1/10 000 do <1/1000). Składniki leku mogą wpływać na morfologię krwi (np. niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia), wywoływać zakażenia (np. zapalenie oskrzeli, posocznica), reakcje alergiczne i nadwrażliwości, a także zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperkaliemia (częstość często u telmisartanu), hipoglikemia, hiperglikemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia, hipokaliemia i hiponatremia. Hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry, co jest istotnym czynnikiem przy długotrwałej terapii.

Działania niepożądane leku Tolutris

Lek Tolutris, zawierający jako substancje czynne telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Właściwa znajomość tych działań jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia farmakoterapii nadciśnienia tętniczego z użyciem tego produktu leczniczego.1

Profil bezpieczeństwa – najczęstsze działania niepożądane

Profil bezpieczeństwa leku Tolutris charakteryzuje się występowaniem najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych, które obejmują: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek, obrzęk oraz zmęczenie. Na szczególną uwagę zasługuje możliwość wystąpienia ciężkiego obrzęku naczynioruchowego, który choć rzadki (≥1/10 000 do <1/1000), stanowi potencjalnie poważne powikłanie terapii.2

Działania niepożądane w poszczególnych układach i narządach

Kompleksowa analiza bezpieczeństwa leku Tolutris wymaga uwzględnienia działań niepożądanych w odniesieniu do poszczególnych układów i narządów. Działania te zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania zgodnie z przyjętą konwencją:3

  • Bardzo często: ≥1/10
  • Często: ≥1/100 do <1/10
  • Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000
  • Bardzo rzadko: <1/10 000
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Wpływ na układ krwionośny i układ krwiotwórczy

Lek Tolutris może wpływać na parametry morfologiczne krwi. W przypadku składnika telmisartan odnotowano niezbyt często występującą niedokrwistość oraz eozynofilię i małopłytkowość z nieznaną częstością występowania. Składnik amlodypiny związany jest z bardzo rzadko występującą leukopenią i trombocytopenią. Hydrochlorotiazyd może powodować małopłytkowość (niekiedy ze skazą krwotoczną) oraz poważniejsze zaburzenia hematologiczne takie jak niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia i agranulocytoza.4

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W trakcie terapii lekiem Tolutris może dojść do wystąpienia różnych zakażeń. Dla telmisartanu odnotowano niezbyt często występujące zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia układu moczowego (w tym zapalenie pęcherza), a także rzadko występującą posocznicę, która może zakończyć się zgonem. W przypadku połączenia telmisartanu z hydrochlorotiazydem niezbyt często obserwowano zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła oraz zapalenie zatok. Hydrochlorotiazyd może rzadko powodować zapalenie ślinianki.5

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone

Hydrochlorotiazyd, będący składnikiem leku Tolutris, wiąże się z ryzykiem wystąpienia nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (raka podstawnokomórkowego i raka kolczystokomórkowego skóry). Istnieje związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem tych nowotworów, co potwierdzają dane z badań epidemiologicznych.6

Zaburzenia układu immunologicznego

Wszystkie składniki leku Tolutris mogą wywoływać reakcje z nadwrażliwości o różnym nasileniu. W przypadku amlodypiny bardzo rzadko obserwowano nadwrażliwość i reakcje anafilaktyczne. Hydrochlorotiazyd może powodować reakcje alergiczne, reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość, a także zaostrzenie lub aktywację tocznia rumieniowatego układowego.7

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Terapia lekiem Tolutris może prowadzić do różnorodnych zaburzeń metabolicznych. Telmisartan może powodować często występującą hiperkaliemię oraz niezbyt często hipoglikemię u pacjentów z cukrzycą. Amlodypina rzadko powoduje hiperglikemię. Hydrochlorotiazyd może wywoływać: hipomagnezemię, hiperkalcemię, alkalozę hipochloremiczną, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zaburzenia równowagi elektrolitowej, hipercholesterolemię, hiperglikemię, hipowolemię, hipokaliemię, hiperurykemię oraz hiponatremię.8

Zaburzenia psychiczne

Składniki leku Tolutris mogą wywoływać różnorodne zaburzenia psychiczne. Amlodypina niezbyt często powoduje bezsenność, zmiany nastroju (w tym lęk), depresję, a rzadko splątanie. Hydrochlorotiazyd może wywoływać zaburzenia snu, niepokój i depresję.9

Zaburzenia układu nerwowego

Zarówno telmisartan, amlodypina jak i hydrochlorotiazyd mogą wywoływać objawy neurologiczne. Amlodypina często powoduje senność, zawroty głowy, ból głowy (szczególnie na początku leczenia), niezbyt często drżenie, zaburzenia smaku, niedoczulicę, parestezje, bardzo rzadko hipertonię, neuropatię obwodową, a z nieznaną częstością zaburzenia pozapiramidowe. Telmisartan często może wywoływać ból głowy i niezbyt często zawroty głowy. Hydrochlorotiazyd często powoduje zawroty głowy, a także omdlenia, parestezje, bezsenność i zaburzenia snu.10

Zaburzenia oka i ucha

Amlodypina może niezbyt często powodować zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie) i szumy uszne. Hydrochlorotiazyd może wywoływać widzenie na żółto, nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostrą krótkowzroczność, ostrą jaskrę z zamkniętym kątem przesączania, a także zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.11

Zaburzenia serca i naczyń

Amlodypina może niezbyt często powodować bradykardię, często kołatanie serca, niezbyt często zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków), a bardzo rzadko zawał mięśnia sercowego. W zakresie naczyń amlodypina często powoduje nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy, niezbyt często niedociśnienie, a bardzo rzadko zapalenie naczyń krwionośnych. Hydrochlorotiazyd może wywoływać tachykardię, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne oraz martwicze zapalenie naczyń krwionośnych.12

Zaburzenia układu oddechowego

Telmisartan może niezbyt często wywoływać kaszel, a rzadko śródmiąższową chorobę płuc, przy czym związek przyczynowy nie został jeszcze jednoznacznie ustalony. Amlodypina niezbyt często powoduje kaszel i zapalenie błony śluzowej nosa, natomiast hydrochlorotiazyd może powodować nudności, duszność, niewydolność oddechową (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc) oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).13

Zaburzenia żołądka i jelit

Składniki leku Tolutris mogą powodować różnorodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Amlodypina często wywołuje ból brzucha, nudności, niestrawność, zmianę rytmu wypróżnień (w tym biegunka i zaparcie), niezbyt często wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej, a bardzo rzadko zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka i rozrost dziąseł. Telmisartan niezbyt często wywołuje dolegliwości żołądkowe, a hydrochlorotiazyd może powodować biegunkę, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, ból brzucha, zaparcia, niestrawność, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz zapalenie trzustki.14

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Amlodypina rzadko może wywoływać zapalenie wątroby, żółtaczkę i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, a hydrochlorotiazyd żółtaczkę cholestatyczną i żółtaczkę. W przypadku telmisartanu, zwłaszcza u pacjentów pochodzenia japońskiego, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia nieprawidłowej czynności wątroby i zaburzeń czynności wątroby.15

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Telmisartan rzadko powoduje wyprysk, wykwity skórne i toksyczne wykwity skórne. Amlodypina niezbyt często powoduje łysienie, plamica, zmiana koloru skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny i pokrzywka, a bardzo rzadko obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Hydrochlorotiazyd może powodować zespół toczniopodobny, reakcje nadwrażliwości na światło, zapalenie naczyń skóry, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i rumień wielopostaciowy.16

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego amlodypina często wywołuje obrzęk okolicy kostek i kurcze mięśni.17

Tabela działań niepożądanych leku Tolutris

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Składnik leku odpowiedzialny
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zakażenie górnych dróg oddechowych Telmisartan
Zakażenie układu moczowego, w tym zapalenie pęcherza Telmisartan
Zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła, zapalenie zatok Telmisartan + HCTZ
Rzadko Posocznica, w tym zakończona zgonem Telmisartan
Zapalenie ślinianki HCTZ
Nieznana Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy skóry) HCTZ
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Niedokrwistość Telmisartan
Rzadko Małopłytkowość (niekiedy ze skazą krwotoczną) HCTZ
Bardzo rzadko Leukocytopenia, trombocytopenia Amlodypina
Nieznana Eozynofilia Telmisartan
Małopłytkowość Telmisartan
Niedokrwistość aplastyczna HCTZ
Niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza HCTZ
Zaburzenia układu immunologicznego Bardzo rzadko Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne Amlodypina
Nieznana Reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość, zaostrzenie lub aktywacja tocznia rumieniowatego układowego HCTZ
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Hiperkaliemia Telmisartan
Niezbyt często Hipoglikemia (u pacjentów z cukrzycą) Telmisartan
Rzadko Hiperglikemia Amlodypina
Nieznana Hipomagnezemia HCTZ
Hiperkalcemia HCTZ
Alkaloza hipochloremiczna HCTZ
Jadłowstręt, zmniejszony apetyt HCTZ
Zaburzenia równowagi elektrolitowej HCTZ
Hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipowolemia HCTZ
Hipokaliemia HCTZ
Hiperurykemia, hiponatremia HCTZ
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często Bezsenność, zmiany nastroju (w tym lęk), depresja Amlodypina
Rzadko Splątanie Amlodypina
Nieznana Zaburzenia snu HCTZ
Niepokój HCTZ
Depresja HCTZ
Zaburzenia układu nerwowego Często Senność, zawroty głowy, ból głowy (szczególnie na początku leczenia) Amlodypina
Ból głowy Telmisartan
Niezbyt często Drżenie, zaburzenia smaku, niedoczulica, parestezja Amlodypina
Zawroty głowy Telmisartan
Zawroty głowy HCTZ
Bardzo rzadko Hipertonia, neuropatia obwodowa Amlodypina
Nieznana Zaburzenia pozapiramidowe Amlodypina
Omdlenia HCTZ
Parestezja HCTZ
Bezsenność HCTZ
Zaburzenia snu HCTZ
Omdlenie HCTZ
Zaburzenia oka i ucha Często Zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie) Amlodypina
Rzadko Szumy uszne Amlodypina
Nieznana Widzenie na żółto HCTZ
Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką HCTZ
Ostra krótkowzroczność, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania HCTZ
Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie HCTZ
Zaburzenia serca i naczyń Często Kołatanie serca Amlodypina
Nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy Amlodypina
Niezbyt często Bradykardia, zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków) Amlodypina
Niedociśnienie Amlodypina
Bardzo rzadko Zawał mięśnia sercowego Amlodypina
Zapalenie naczyń krwionośnych Amlodypina
Nieznana Tachykardia, zaburzenia rytmu serca HCTZ
Niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne HCTZ
Martwicze zapalenie naczyń krwionośnych HCTZ
Zaburzenia układu oddechowego Niezbyt często Kaszel, kaszel, zapalenie błony śluzowej nosa Telmisartan, Amlodypina
Rzadko Śródmiąższowa choroba płuc Telmisartan
Nieznana Nudności HCTZ
Duszność HCTZ
Niewydolność oddechowa (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc) HCTZ
Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) HCTZ
Zaburzenia żołądka i jelit Często Ból brzucha, nudności, niestrawność, zmiana rytmu wypróżnień (w tym biegunka i zaparcie) Amlodypina
Niezbyt często Wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej Amlodypina
Dolegliwości żołądkowe Telmisartan
Bardzo rzadko Zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł Amlodypina
Nieznana Biegunka HCTZ
Suchość błony śluzowej jamy ustnej HCTZ
Wzdęcia HCTZ
Ból brzucha HCTZ
Zaparcia HCTZ
Niestrawność HCTZ
Wymioty HCTZ
Zapalenie błony śluzowej żołądka HCTZ
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Amlodypina
Nieznana Nieprawidłowa czynność wątroby/zaburzenia czynności wątroby Telmisartan
Żółtaczka cholestatyczna HCTZ
Żółtaczka HCTZ
Zapalenie trzustki HCTZ
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Łysienie, plamica, zmiana koloru skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny, pokrzywka Amlodypina
Rzadko Wyprysk, wykwity skórne, toksyczne wykwity skórne Telmisartan
Bardzo rzadko Obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło Amlodypina
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Amlodypina
Nieznana Zespół toczniopodobny HCTZ
Reakcje nadwrażliwości na światło HCTZ
Zapalenie naczyń skóry HCTZ
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka HCTZ
Rumień wielopostaciowy HCTZ
Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego HCTZ
Reakcje alergiczne HCTZ
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Często Obrzęk okolicy kostek, kurcze mięśni Amlodypina

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Posocznica

W badaniu PRoFESS u pacjentów przyjmujących telmisartan zaobserwowano większą częstość występowania posocznicy w porównaniu do grupy placebo. Zjawisko to może być przypadkowe lub związane z mechanizmem, który nie został jeszcze poznany.18

Śródmiąższowa choroba płuc

Po wprowadzeniu telmisartanu do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w związku czasowym z przyjmowaniem tego leku. Jednakże, związek przyczynowo-skutkowy nie został jednoznacznie ustalony.19

Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry

Na podstawie danych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC), co stanowi istotne ostrzeżenie dla długotrwałej terapii z użyciem tego składnika.20

Zaburzenia czynności wątroby u pacjentów japońskich

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci pochodzenia japońskiego, u których istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowej czynności wątroby/zaburzeń czynności wątroby związanych ze stosowaniem telmisartanu.21

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:22

Al. Jerozolimskie 181C, 02 222 Warszawa
tel.: + 48 22 49 21 301
faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl23

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.24

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl