Właściwości farmakodynamiczne
Simorion 40 mg

Właściwości farmakodynamiczne symwastatyny

Symwastatyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków zmniejszających stężenie lipidów, a dokładniej inhibitorów reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA01). Jest to substancja stosowana powszechnie w leczeniu hiperlipidemii oraz w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego, wywierająca złożony wpływ na metabolizm lipidów w organizmie.¹

Mechanizm działania

Symwastatyna po podaniu doustnym występuje w formie nieaktywnego laktonu, który wymaga aktywacji metabolicznej. W wątrobie substancja ta ulega hydrolizie do odpowiedniego aktywnego beta-hydroksykwasu, który stanowi silny inhibitor reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (reduktazy HMG-CoA). Ten kluczowy enzym katalizuje przekształcenie HMG-CoA w mewalonian, co stanowi wczesny, limitujący szybkość etap biosyntezy cholesterolu w organizmie.²

Działanie symwastatyny prowadzi do zmniejszenia zarówno prawidłowego, jak i podwyższonego stężenia cholesterolu LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości). Warto przypomnieć, że lipoproteiny LDL powstają z lipoprotein o bardzo niskiej gęstości (VLDL) i są katabolizowane głównie za pośrednictwem receptora LDL o wysokim powinowactwie. Mechanizm hipocholesterolemicznego działania symwastatyny obejmuje dwa główne procesy: zmniejszenie stężenia cholesterolu VLDL (VLDL-C) oraz pobudzenie receptora LDL, co w konsekwencji prowadzi do redukcji wytwarzania i zwiększenia katabolizmu cholesterolu LDL.³

W trakcie terapii symwastatyną obserwuje się również znaczące zmniejszenie stężenia apolipoproteiny B, która jest głównym białkowym składnikiem lipoprotein LDL i VLDL. Dodatkowo lek powoduje niewielki wzrost stężenia cholesterolu HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) oraz obniżenie stężenia triglicerydów w osoczu. Te złożone działania prowadzą do korzystnej modyfikacji profilu lipidowego, co objawia się obniżeniem stosunku całkowitego cholesterolu do HDL-C oraz stosunku LDL-C do HDL-C.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badanie HPS (Heart Protection Study)

Istotnych dowodów na skuteczność kliniczną symwastatyny dostarczyło badanie HPS (Heart Protection Study), w którym oceniono wpływ leczenia tym lekiem w dużej grupie pacjentów. Badanie objęło 20 536 osób w wieku 40-80 lat, z lub bez hiperlipidemii, z chorobą wieńcową, inną zarostową chorobą tętnic lub cukrzycą. Przez średnio 5 lat 10 269 pacjentów otrzymywało symwastatynę w dawce 40 mg na dobę, natomiast 10 267 chorych przyjmowało placebo.⁵

Istotnym aspektem badania HPS było zróżnicowanie wyjściowych wartości parametrów lipidowych wśród uczestników. U 6 793 pacjentów (33%) wyjściowe stężenie cholesterolu LDL wynosiło poniżej 116 mg/dL, u 5 063 pacjentów (25%) mieściło się w zakresie 116-135 mg/dL, a u 8 680 pacjentów (42%) przekraczało wartość 135 mg/dL. Ta heterogeniczność grupy badanej pozwoliła ocenić skuteczność leku u osób z różnymi wartościami wyjściowymi cholesterolu LDL.⁶

Wpływ na śmiertelność

Wyniki badania HPS wykazały, że w porównaniu z placebo leczenie symwastatyną w dawce 40 mg/dobę istotnie zmniejszyło ryzyko śmierci z powodu wszystkich przyczyn. W grupie otrzymującej symwastatynę zgon nastąpił u 12,9% pacjentów (1 328 osób), natomiast w grupie placebo u 14,7% (1 507 osób), co stanowiło różnicę istotną statystycznie (p = 0,0003). Szczególnie wyraźny był wpływ leku na redukcję zgonów wieńcowych, których ryzyko zmniejszyło się o 18% (587 zgonów [5,7%] w grupie symwastatyny w porównaniu do 707 zgonów [6,9%] w grupie placebo; p = 0,0005), co przekłada się na absolutne zmniejszenie ryzyka o 1,2%. Należy jednak zaznaczyć, że zmniejszenie ilości zgonów z przyczyn innych niż naczyniowe nie osiągnęło poziomu istotności statystycznej.⁷

Wpływ na incydenty sercowo-naczyniowe

Symwastatyna wykazała znaczące działanie w redukcji poważnych zdarzeń wieńcowych. Złożony punkt końcowy, obejmujący zawał serca nieprowadzący do zgonu lub zgon z przyczyn wieńcowych, wystąpił o 27% rzadziej w grupie otrzymującej lek w porównaniu z grupą placebo (p < 0,0001). Ponadto, symwastatyna istotnie zmniejszała konieczność przeprowadzania zabiegów rewaskularyzacyjnych:<sup data-drug="Simorion" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Symwastatyna zmniejszała także ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń wieńcowych (złożony punkt końcowy składający się z zawału serca nieprowadzącego do zgonu lub zgonu z przyczyn wieńcowych) o 27% (p 8

• Potrzeba wykonania procedur rewaskularyzacji naczyń wieńcowych (w tym pomosty aortalno-wieńcowe lub przezskórna angioplastyka balonowa) zmniejszyła się o 30% (p < 0,0001)
• Konieczność rewaskularyzacji naczyń obwodowych oraz naczyń innych niż wieńcowe zmniejszyła się o 16% (p = 0,006)<sup data-drug="Simorion" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Symwastatyna zmniejszała potrzebę wykonania procedury rewaskularyzacji naczyń wieńcowych (w tym pomosty aortalno-wieńcowe lub przezskórna angioplastyka balonowa) i rewaskularyzację naczyń obwodowych oraz naczyń innych niż wieńcowych, odpowiednio o 30% (p 9

Wpływ na incydenty naczyniowo-mózgowe

W badaniu HPS odnotowano również znaczący wpływ symwastatyny na redukcję ryzyka udaru mózgu. Ogólne ryzyko wystąpienia udaru zmniejszyło się o 25% (p < 0,0001), przy czym szczególnie wyraźny efekt obserwowano w odniesieniu do udaru niedokrwiennego, którego ryzyko obniżyło się o 30% (p < 0,0001).<sup data-drug="Simorion" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Symwastatyna zmniejszała o 25% (p < 0,0001) ryzyko wystąpienia udaru, a do 30% zmniejszała ryzyko udaru z powodu niedokrwienia (p 10

Wpływ u pacjentów z cukrzycą

Szczególnie istotne wyniki uzyskano w podgrupie pacjentów z cukrzycą, u których symwastatyna wykazała wielokierunkowe działanie ochronne. W tej populacji lek zmniejszał o 21% (p = 0,0293) ryzyko wystąpienia następujących powikłań:¹¹

• Rozwój powikłań ze strony dużych naczyń krwionośnych
• Konieczność wykonania rewaskularyzacji naczyń obwodowych (zabiegi chirurgiczne lub angioplastyka)
• Konieczność wykonania amputacji kończyn
• Występowanie owrzodzeń nóg

Skuteczność w podgrupach

Istotnym aspektem badania HPS była obserwacja, że korzystny efekt terapeutyczny symwastatyny występował proporcjonalnie we wszystkich badanych podgrupach pacjentów, niezależnie od ich charakterystyki wyjściowej. Podobne zmniejszenie częstości zdarzeń sercowo-naczyniowych obserwowano w następujących podgrupach:¹²

• U pacjentów bez potwierdzonej choroby wieńcowej, ale ze schorzeniami naczyń mózgowych lub tętnic obwodowych
• W grupie kobiet i mężczyzn
• U osób poniżej i powyżej 70 lat
• U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i bez nadciśnienia
• Szczególnie istotna była skuteczność symwastatyny u pacjentów, u których wyjściowe stężenie cholesterolu LDL było niższe niż 3,0 mmol/L

Ta ostatnia obserwacja ma szczególne znaczenie kliniczne, gdyż sugeruje korzyści z leczenia symwastatyną również u osób z relatywnie niskimi wartościami cholesterolu LDL, co podważa wcześniejsze przekonanie o konieczności stosowania statyn wyłącznie u pacjentów z wyraźnie podwyższonymi parametrami lipidowymi.¹³