Działania niepożądane
Seretide 250 (250 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.

Lek Seretide, zawierający salmeterol ksynafonian oraz flutykazon propionian, wykazuje profil bezpieczeństwa wynikający z sumy działań niepożądanych obu składników, bez synergistycznego nasilenia efektów niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to kandydoza jamy ustnej i gardła (często), zapalenie płuc i oskrzeli (często), bóle głowy (bardzo często), hipokaliemia (często) oraz zapalenie części nosowej gardła (bardzo często). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, a także objawy endokrynologiczne, w tym zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu u dzieci. Wśród działań ze strony układu sercowo-naczyniowego odnotowano kołatanie serca, tachykardię, migotanie przedsionków oraz rzadkie zaburzenia rytmu serca. Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy oraz stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych w przypadku jej wystąpienia.

Działania niepożądane leku Seretide

Lek Seretide, zawierający w swoim składzie salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazonu propionian, może powodować działania niepożądane charakterystyczne dla każdego z tych składników aktywnych. Warto podkreślić, że nie stwierdzono dodatkowych działań niepożądanych wynikających z jednoczesnego stosowania obu substancji leczniczych. Profil bezpieczeństwa leku Seretide odzwierciedla zatem sumę działań niepożądanych każdego ze składników1.

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych określono według następujących kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Warto zaznaczyć, że przedstawione częstości pochodzą z badań klinicznych, a częstość występowania działań niepożądanych podczas stosowania placebo nie była brana pod uwagę2.

Działania niepożądane według układów i narządów

Poniżej przedstawiono działania niepożądane leku Seretide w zależności od układów i narządów, których dotyczą3.

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Kandydoza jamy ustnej i gardła występuje często u pacjentów przyjmujących Seretide. Jest to typowe działanie niepożądane związane z inhalacyjnymi glikokortykosteroidami. U niektórych pacjentów może również wystąpić chrypka, a w rzadkich przypadkach kandydoza przełyku. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia tych dolegliwości, zaleca się płukanie jamy ustnej wodą lub szczotkowanie zębów po inhalacji leku. Objawową kandydozę należy leczyć miejscowymi lekami przeciwgrzybiczymi, kontynuując leczenie produktem Seretide4.

Dodatkowo często obserwuje się zapalenie płuc oraz zapalenie oskrzeli5.

Zaburzenia układu immunologicznego

Wśród reakcji nadwrażliwości mogą wystąpić:

  • Skórne reakcje nadwrażliwości – niezbyt często
  • Obrzęk naczynioruchowy (głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła) – rzadko
  • Objawy ze strony układu oddechowego (duszność) – niezbyt często
  • Objawy ze strony układu oddechowego (skurcz oskrzeli) – rzadko
  • Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny – rzadko6

Zaburzenia endokrynologiczne

Rzadko mogą wystąpić takie działania niepożądane jak: zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości7.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Często obserwuje się hipokaliemię, a niezbyt często hiperglikemię8.

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często mogą wystąpić lęk oraz zaburzenia snu. Rzadko odnotowuje się zmiany zachowania, w tym nadpobudliwość psychoruchową i drażliwość (głównie u dzieci). Z nieznaną częstotliwością mogą występować depresja i agresja (głównie u dzieci)9.

Zaburzenia układu nerwowego

Bardzo często zgłaszane są bóle głowy, a niezbyt często drżenia10. Należy zaznaczyć, że odnotowane objawy niepożądane typowe dla β2-mimetyków (takie jak drżenia mięśni, kołatanie serca i bóle głowy) były przemijające i łagodniały podczas regularnego stosowania leku11.

Zaburzenia oka

Niezbyt często występuje zaćma, rzadko jaskra, a z nieznaną częstotliwością nieostre widzenie12.

Zaburzenia serca

Do niezbyt często występujących działań niepożądanych należą kołatanie serca, tachykardia, migotanie przedsionków oraz choroba niedokrwienna serca. Rzadko mogą pojawić się zaburzenia rytmu serca (w tym częstoskurcz nadkomorowy oraz skurcze dodatkowe)13.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Bardzo często występuje zapalenie części nosowej gardła. Często obserwuje się podrażnienie gardła, chrypkę, bezgłos oraz zapalenie zatok. Rzadko może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli14.

Paradoksalny skurcz oskrzeli objawia się nagle nasilającymi się świstami i dusznością bezpośrednio po przyjęciu leku. Stan ten reaguje na szybko działające wziewne leki rozszerzające oskrzela i należy go leczyć natychmiast. W takiej sytuacji należy natychmiast przerwać podawanie leku Seretide, ocenić stan pacjenta i w razie konieczności zastosować alternatywne leczenie15.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często zgłaszane jest łatwiejsze siniaczenie16.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często występują: kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów oraz bóle mięśni17.

Szczególne uwagi dotyczące dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane typowe dla kortykosteroidów, takie jak: zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz spowolnienie wzrostu. Ponadto u dzieci mogą pojawić się lęk, zaburzenia snu oraz zmiany zachowania, w tym nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość18.

Tabela działań niepożądanych leku Seretide

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Kandydoza jamy ustnej i gardła Często Infekcja grzybicza związana ze stosowaniem kortykosteroidów wziewnych, zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji
Zapalenie płuc Często Może wymagać interwencji medycznej i leczenia antybiotykami
Zapalenie oskrzeli Często Stan zapalny dolnych dróg oddechowych
Kandydoza przełyku Rzadko Infekcja grzybicza przełyku, objawia się trudnościami i bólem przy przełykaniu
Zaburzenia układu immunologicznego Skórne reakcje nadwrażliwości Niezbyt często Wysypka, świąd, rumień
Obrzęk naczynioruchowy Rzadko Głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła
Objawy ze strony układu oddechowego (duszność) Niezbyt często Trudności w oddychaniu związane z reakcją nadwrażliwości
Objawy ze strony układu oddechowego (skurcz oskrzeli) Rzadko Zwężenie dróg oddechowych z nasileniem objawów astmy
Reakcje anafilaktyczne Rzadko Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna, może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego
Zaburzenia endokrynologiczne Zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży, zmniejszenie gęstości mineralnej kości Rzadko Objawy ogólnoustrojowe związane z działaniem kortykosteroidów, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipokaliemia Często Obniżony poziom potasu we krwi
Hiperglikemia Niezbyt często Podwyższony poziom glukozy we krwi
Zaburzenia psychiczne Lęk Niezbyt często Uczucie niepokoju, obaw
Zaburzenia snu Niezbyt często Trudności z zasypianiem, bezsenność
Zmiany zachowania, w tym nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość Rzadko Głównie u dzieci, objawia się wzmożoną aktywnością i rozdrażnieniem
Depresja, agresja Nieznana Głównie u dzieci
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy Bardzo często Zwykle przemijające, ustępują w czasie regularnego stosowania
Drżenia Niezbyt często Mimowolne ruchy, zwykle drobne oscylacje, przemijające przy regularnym stosowaniu
Zaburzenia oka Zaćma Niezbyt często Zmętnienie soczewki oka
Jaskra Rzadko Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
Nieostre widzenie Nieznana Pogorszenie ostrości widzenia
Zaburzenia serca Kołatanie serca Niezbyt często Odczuwanie bicia własnego serca
Tachykardia Niezbyt często Przyspieszony rytm serca
Zaburzenia rytmu serca Rzadko Obejmuje częstoskurcz nadkomorowy oraz skurcze dodatkowe
Migotanie przedsionków Niezbyt często Nieregularny rytm serca, chaotyczne skurcze przedsionków
Choroba niedokrwienna serca Niezbyt często Zmniejszony przepływ krwi przez tętnice wieńcowe
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zapalenie części nosowej gardła Bardzo często Stan zapalny błony śluzowej nosa i gardła
Podrażnienie gardła Często Uczucie dyskomfortu, pieczenia w gardle
Chrypka, bezgłos Często Zaburzenia głosu, zmiana barwy głosu
Zapalenie zatok Często Stan zapalny błony śluzowej zatok przynosowych
Paradoksalny skurcz oskrzeli Rzadko Nagłe nasilenie duszności i świstów bezpośrednio po inhalacji, wymaga natychmiastowego leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Łatwiejsze siniaczenie Często Zwiększona tendencja do powstawania siniaków
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Kurcze mięśni Często Mimowolne, bolesne skurcze mięśni
Złamania pourazowe Często Złamania związane z urazami
Bóle stawów Często Dolegliwości bólowe w obrębie stawów
Bóle mięśni Często Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych19.

Postępowanie w przypadku wybranych działań niepożądanych

W przypadku występowania kandydozy jamy ustnej i gardła zaleca się stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych, jednocześnie kontynuując leczenie produktem Seretide. Dla zmniejszenia ryzyka wystąpienia kandydozy oraz chrypki, pacjent powinien płukać jamę ustną wodą i/lub szczotkować zęby po każdej inhalacji leku20.

W razie wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli (nagle nasilające się świsty i duszność bezpośrednio po przyjęciu leku), należy natychmiast zastosować szybko działający wziewny lek rozszerzający oskrzela, przerwać podawanie produktu Seretide, ocenić stan pacjenta i w razie konieczności zastosować alternatywne leczenie21.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl