Działania niepożądane
Rivaroxaban Reddy 15 mg
Rywaroksaban, lek przeciwzakrzepowy, był badany w 13 kluczowych badaniach fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Profil bezpieczeństwa charakteryzuje się głównie działaniami niepożądanymi związanymi z mechanizmem działania, przede wszystkim krwawieniami, które występowały najczęściej jako krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień zależy od wskazania klinicznego, a ryzyko obejmuje zarówno krwawienia jawne, jak i utajone, mogące prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Wśród działań niepożądanych zgłaszano m.in. niedokrwistość (często), trombocytopenię (niezbyt często), reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z układu moczowo-płciowego oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powodował krwawienia z błon śluzowych i niedokrwistość, co wymaga monitorowania hemoglobiny i hematokrytu.
- Działania niepożądane leku Rivaroxaban Reddy 15 mg – charakterystyka ogólna
- Szczegółowy wykaz działań niepożądanych rywaroksabanu
- Powikłania krwotoczne i ich konsekwencje kliniczne
- Grupy pacjentów o zwiększonym ryzyku krwawienia
- Wtórne powikłania ciężkiego krwawienia
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Częstość występowania powikłań krwotocznych w badaniach klinicznych
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową
- profilaktyka nawrotów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich
- profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej
- profilaktyka udaru
- profilaktyka zatorowości obwodowej
- zakrzepica żył głębokich
- zatorowość płucna
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Działania niepożądane leku Rivaroxaban Reddy 15 mg – charakterystyka ogólna
Rywaroksaban jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego bezpieczeństwo stosowania zostało dokładnie przebadane w trzynastu kluczowych badaniach fazy III. Lek podawano łącznie 69 608 dorosłym pacjentom w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem działań niepożądanych związanych z jego mechanizmem działania farmakologicznego.1
Profil krwawień jako główne działanie niepożądane
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów otrzymujących rywaroksaban były krwawienia. Wśród nich najczęściej raportowano krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość występowania zdarzeń krwotocznych jest ściśle związana ze wskazaniem klinicznym, dla którego stosowany jest rywaroksaban.2
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu, które może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy podmiotowe, przedmiotowe oraz nasilenie krwawienia różnią się w zależności od miejsca oraz stopnia nasilenia lub rozległości krwawienia i/lub niedokrwistości.3
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych rywaroksabanu
Poniższa tabela przedstawia wszystkie działania niepożądane zgłaszane u dorosłych pacjentów w badaniach klinicznych fazy III oraz po wprowadzeniu rywaroksabanu do obrotu, a także w badaniach z udziałem dzieci i młodzieży. Działania te zostały skategoryzowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.4
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Często |
| Nadpłytkowość, trombocytopenia | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry | Niezbyt często |
| Obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Rzadko | |
| Reakcja anafilaktyczna | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Często |
| Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | Niezbyt często | |
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny | Często |
| Zaburzenia serca | Tachykardia | Niezbyt często |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | Często |
| Zaburzenia układu oddechowego | Krwawienie z nosa, krwioplucie | Często |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego, bóle brzucha, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty | Często |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Często |
| Żółtaczka | Niezbyt często | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, pokrzywka | Niezbyt często |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Ból kończyny | Często |
| Wylew krwi do stawu | Niezbyt często | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego | Często |
| Zaburzenie czynności nerek | Niezbyt często | |
| Zaburzenia ogólne | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne obniżenie siły i energii | Często |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie LDH, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | Niezbyt często |
| Urazy i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu medycznym | Często |
| Tętniak rzekomy | Rzadko |
Powikłania krwotoczne i ich konsekwencje kliniczne
W badaniach klinicznych w trakcie długotrwałego leczenia rywaroksabanem, w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych i niedokrwistość. Należy zwrócić uwagę, że oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, badania laboratoryjne hemoglobiny/hematokrytu mogą być przydatne do wykrywania utajonego krwawienia i określania jego znaczenia klinicznego.5
Objawami powikłań krwotocznych mogą być:6
- Osłabienie – występujące nawet przy niewielkich krwawieniach, które mogą prowadzić do anemii
- Bladość – szczególnie zauważalna przy niedokrwistości pokrwotocznej
- Zawroty głowy – wynikające z niedokrwienia mózgu na skutek zmniejszonej objętości krwi krążącej
- Ból głowy – często towarzyszący niedokrwistości
- Obrzęk niewiadomego pochodzenia – mogący wskazywać na krwiak lub wylew krwi do tkanek
- Duszność – często występująca przy znacznej utracie krwi i anemii
- Wstrząs niewiadomego pochodzenia – w przypadku masywnego krwawienia
W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości, obserwowano objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.7
Grupy pacjentów o zwiększonym ryzyku krwawienia
Dla niektórych grup pacjentów ryzyko krwawienia może być zwiększone. Dotyczy to szczególnie:8
- Pacjentów z niekontrolowalnym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- Pacjentów jednocześnie stosujących leki wpływające na hemostazę (np. leki przeciwpłytkowe, inne antykoagulanty, niesteroidowe leki przeciwzapalne)
U kobiet stosujących rywaroksaban istnieje możliwość, że krwawienie menstruacyjne może mieć większe nasilenie i/lub być dłuższe niż zwykle.9
Wtórne powikłania ciężkiego krwawienia
Dla rywaroksabanu zgłaszano znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:10
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan spowodowany obrzękiem i krwawieniem do zamkniętych przestrzeni anatomicznych
- Niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji – zmniejszenie przepływu krwi przez nerki prowadzące do uszkodzenia funkcji nerek
- Nefropatia związana z antykoagulantami – specyficzne uszkodzenie nerek związane ze stosowaniem leków przeciwzakrzepowych
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Ocena bezpieczeństwa stosowania rywaroksabanu u dzieci i młodzieży opiera się na danych z dwóch badań fazy II i jednego fazy III, które były badaniami otwartymi, z grupą kontrolną otrzymującą substancję czynną. Badania te obejmowały dzieci i młodzież w wieku od urodzenia do poniżej 18 lat.11
Profil bezpieczeństwa u 412 dzieci i młodzieży leczonych rywaroksabanem był generalnie podobny do obserwowanego u dorosłych oraz spójny wśród różnych podgrup wiekowych, choć ocena jest ograniczona małą liczbą pacjentów.12
U dzieci i młodzieży zgłaszano częściej niż u dorosłych następujące działania niepożądane:13
- Ból głowy – częsty objaw u dzieci, może świadczyć o wpływie leku na układ nerwowy
- Gorączka – może być objawem reakcji organizmu na lek
- Krwawienie z nosa – szczególnie częste u dzieci, może być nasilone przez działanie przeciwzakrzepowe
- Wymioty – częstsze u młodszych pacjentów
- Tachykardia – przyspieszenie rytmu serca
- Zwiększenie stężenia bilirubiny – może wskazywać na wpływ leku na funkcję wątroby
- Zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny – parametr wskazujący na metabolizm wątrobowy
Podobnie jak u dorosłych, krwotok miesiączkowy obserwowano u 6,6% dziewczynek po pierwszej miesiączce. Małopłytkowość, obserwowana podczas doświadczenia po wprowadzeniu produktu do obrotu u dorosłych, występowała często w badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży.14
Działania niepożądane leku u dzieci i młodzieży miały głównie nasilenie łagodne do umiarkowanego.15
Częstość występowania powikłań krwotocznych w badaniach klinicznych
Ryzyko krwawień przy stosowaniu rywaroksabanu różni się w zależności od wskazania, w którym lek jest stosowany. Poniższa tabela przedstawia częstość występowania krwawień i anemii u pacjentów, którym podawano rywaroksaban w zakończonych badaniach klinicznych.16
| Wskazanie kliniczne | Odsetek pacjentów z krwawieniem | Odsetek pacjentów z anemią |
|---|---|---|
| Profilaktyka ŻChZZ u dorosłych pacjentów po przebytej planowej alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% | 5,9% |
| Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych | 12,6% | 2,1% |
| Leczenie ZŻG, ZP i profilaktyka nawrotów | 23% | 1,6% |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% | 4,6% |
| Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28 na 100 pacjentolat | Nie określono dokładnie |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22 na 100 pacjentolat | Nie określono dokładnie |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania rywaroksabanu, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjentów pod kątem występowania krwawień oraz niedokrwistości. Oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, pomocne mogą być badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu, szczególnie przy podejrzeniu utajonego krwawienia.17
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.:+ 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl18
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania