Działania niepożądane
Ricordo 10 mg

Donepezil w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Ricordo) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), układu nerwowego (bezsenność, zawroty głowy) oraz mięśniowo-szkieletowego (kurcze mięśni). Często obserwuje się także zmęczenie, które może wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak rabdomioliza, związaną czasowo z rozpoczęciem terapii lub zwiększeniem dawki, oraz zaburzenia kardiologiczne, w tym bradykardię, blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy, polimorficzny częstoskurcz komorowy (w tym Torsade de Pointes) i wydłużenie odstępu QT, które mogą zagrażać życiu. Wystąpienie omdleń lub napadów padaczkowych wymaga pilnej diagnostyki kardiologicznej.

Działania niepożądane leku Ricordo

Podczas stosowania chlorowodorku donepezylu w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Ricordo) obserwuje się szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego leku jest kluczowa dla odpowiedniego prowadzenia terapii i minimalizacji ryzyka wystąpienia poważnych powikłań.1

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród pacjentów przyjmujących Ricordo najczęściej raportowane są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), układu nerwowego (bezsenność) oraz mięśniowo-szkieletowego (kurcze mięśni). Często występuje również zmęczenie, które może istotnie wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta.2

Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Szczególnej uwagi wymagają rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak rabdomioliza, która może wystąpić niezależnie od złośliwego zespołu neuroleptycznego i wykazuje ścisły związek czasowy z rozpoczęciem leczenia donepezilem lub zwiększeniem jego dawki.3

W przypadku wystąpienia omdleń lub napadów padaczkowych u pacjentów należy rozważyć możliwość bloku serca lub zahamowania zatokowego, co wymaga natychmiastowej oceny kardiologicznej.4

Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest również możliwość wystąpienia zaburzeń psychiatrycznych, takich jak omamy, pobudzenie i agresywne zachowanie, które zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.5

W przypadku zaobserwowania niewyjaśnionych zaburzeń czynności wątroby, należy rozważyć odstawienie produktu Ricordo, aby zapobiec dalszemu uszkodzeniu wątroby.6

Zaburzenia kardiologiczne

Donepezyl może powodować szereg zaburzeń kardiologicznych, które w niektórych przypadkach mogą zagrażać życiu. Należą do nich:

  • Bradykardia – zwolnienie rytmu serca, które może prowadzić do zawrotów głowy i omdleń7
  • Blok zatokowo-przedsionkowy – zaburzenie przewodzenia między węzłem zatokowym a przedsionkiem8
  • Blok przedsionkowo-komorowy – zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami9
  • Polimorficzny częstoskurcz komorowy, w tym częstoskurcz typu Torsade de Pointes – groźna arytmia komorowa10
  • Wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG – zaburzenie repolaryzacji komór, zwiększające ryzyko arytmii11

Zaburzenia neurologiczne

Oprócz wcześniej wspomnianych działań niepożądanych, Ricordo może powodować szereg zaburzeń neurologicznych, takich jak:

  • Zawroty głowy – mogące zwiększać ryzyko upadków12
  • Drgawki – napady drgawkowe wymagające natychmiastowej interwencji13
  • Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe przypominające chorobę Parkinsona14
  • Złośliwy zespół neuroleptyczny – rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie15
  • Kamptokormia (pleurothotonus, objaw krzywej wieży w Pizie) – zaburzenie postawy charakteryzujące się nadmiernym zgięciem tułowia16

Tabela działań niepożądanych donepezylu (Ricordo)

Klasyfikacja narządowa Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i znaczenie kliniczne
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Przeziębienie Często (≥1/100 do <1/10) Objawy infekcji górnych dróg oddechowych
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Często (≥1/100 do <1/10) Utrata apetytu, potencjalnie prowadząca do niedożywienia
Zaburzenia psychiczne Omamy Często (≥1/100 do <1/10) Percepcja nieistniejących bodźców, ustępuje po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia
Pobudzenie Często (≥1/100 do <1/10) Wzmożony niepokój, drażliwość
Agresywne zachowanie, zwiększone libido, hiperseksualność Nieznana Zaburzenia zachowania wymagające dostosowania dawki
Zaburzenia układu nerwowego Bezsenność Często (≥1/100 do <1/10) Problemy z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Zawroty głowy Często (≥1/100 do <1/10) Zwiększają ryzyko upadków
Omdlenia Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Wymaga diagnostyki kardiologicznej (możliwy blok serca)
Drgawki Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Napady drgawkowe wymagające interwencji
Objawy pozapiramidowe Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Sztywność, drżenie, spowolnienie ruchowe
Złośliwy zespół neuroleptyczny, Kamptokormia Bardzo rzadko (<1/10 000) Stan zagrożenia życia (ZZN); zaburzenie postawy (kamptokormia)
Zaburzenia serca Bradykardia Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Zwolnienie rytmu serca, może wymagać interwencji
Blok zatokowo-przedsionkowy, Blok przedsionkowo-komorowy Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Zaburzenia przewodzenia, wymagające diagnostyki i leczenia
Polimorficzny częstoskurcz komorowy (Torsade de Pointes), wydłużenie odstępu QT Rzadko (≥1/10,000 do <1/1000) Zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Bardzo często (≥1/10) Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
Nudności Bardzo często (≥1/10) Może wpływać na przyjmowanie pokarmu i leków
Wymioty Często (≥1/100 do <1/10) Ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
Niestrawność, Krwotok z przewodu pokarmowego, Wrzody żołądka i dwunastnicy Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Potencjalnie poważne powikłania wymagające interwencji
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) W przypadku niewyjaśnionego zaburzenia czynności wątroby należy rozważyć odstawienie leku
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, Świąd Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Reakcje skórne mogące świadczyć o nadwrażliwości
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Kurcze mięśni Często (≥1/100 do <1/10) Bolesne skurcze mięśni, często w kończynach dolnych
Rabdomioliza Rzadko (≥1/10,000 do <1/1000) Rozpad mięśni prążkowanych, zagrażający uszkodzeniem nerek
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nietrzymanie moczu Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Niekontrolowane oddawanie moczu, obniżające jakość życia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból głowy, Zmęczenie, Ból Często (≥1/100 do <1/10) Objawy ogólne wpływające na codzienne funkcjonowanie
Badania diagnostyczne Niewielkie zwiększenie aktywności mięśniowej kinazy kreatynowej w surowicy Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Wskaźnik uszkodzenia mięśni, wymaga monitorowania
Urazy i zatrucia Wypadki, w tym przewracanie się Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Zwiększone ryzyko upadków związane z zawrotami głowy

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć dostosowanie dawkowania lub odstawienie leku. Szczególnie istotne jest to w następujących sytuacjach:

  • Przy omamach, pobudzeniu i agresywnym zachowaniu, które zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia17
  • W przypadku rabdomiolizy, która wykazuje ścisły związek czasowy z rozpoczęciem leczenia donepezilem lub zwiększeniem jego dawki18
  • Przy niewyjaśnionych zaburzeniach czynności wątroby, kiedy należy rozważyć odstąpienie od stosowania produktu Ricordo19

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl