Interakcje leku
Ricordo 10 mg

Donepezyl, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) zwiększają stężenie donepezylu o około 30%, co może nasilać zarówno działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane. Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, chinidyna) również podnoszą poziom donepezylu, natomiast induktory enzymów wątrobowych (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) przyspieszają jego metabolizm, obniżając stężenie i potencjalnie osłabiając efekt terapeutyczny. Alkohol etylowy, działając jako induktor enzymów wątrobowych i wpływając na ośrodkowy układ nerwowy, może zmniejszać skuteczność donepezylu oraz nasilać działania niepożądane, takie jak zawroty głowy i senność, co zwiększa ryzyko upadków u osób starszych.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Donepezyl, substancja czynna produktu leczniczego Ricordo, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków, co wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii skojarzonej. Metabolizm donepezylu odbywa się głównie przy udziale izoenzymów 3A4 cytochromu P450 oraz, w mniejszym stopniu, izoenzymów 2D6, co determinuje potencjalne interakcje farmakologiczne.1

Interakcje z inhibitorami enzymów

Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) oraz inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, chinidyna) mogą hamować metabolizm donepezylu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w organizmie. W badaniach klinicznych wykazano, że ketokonazol zwiększał średnie stężenie donepezylu o około 30%.2

Interakcje z induktorami enzymów

Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, mogą przyspieszać metabolizm donepezylu, co potencjalnie prowadzi do zmniejszenia jego stężenia we krwi i osłabienia działania terapeutycznego. Ze względu na brak dokładnych danych dotyczących stopnia tych interakcji, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.3

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Stosowanie donepezylu może wiązać się z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc i wystąpienia częstoskurczu komorowego typu Torsade de Pointes. Ryzyko to znacząco wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających odstęp QTc, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania elektrokardiograficznego (EKG).4

Do leków tych należą:

  • Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna)5
  • Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)6
  • Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. citalopram, escitalopram, amitryptylina)7
  • Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, sertindol, pimozyd, zyprazydon)8
  • Niektóre antybiotyki (np. klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)9

Interakcje z lekami cholinergicznymi i antycholinergicznymi

Donepezyl, jako inhibitor cholinesterazy, może wchodzić w istotne interakcje z lekami o działaniu antycholinergicznym, co może osłabiać jego działanie terapeutyczne. Ponadto, obserwuje się synergizm działania w przypadku jednoczesnego stosowania donepezylu z pochodnymi sukcynylocholiny, innymi lekami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, agonistami cholinergicznymi oraz lekami beta-adrenolitycznymi wpływającymi na układ przewodzący serca.10

Udokumentowany brak istotnych interakcji

Badania kliniczne wykazały, że chlorowodorek donepezylu ani jego metabolity nie hamują metabolizmu następujących leków: teofiliny, warfaryny, cymetydyny oraz digoksyny. Jednocześnie stwierdzono, że jednoczesne stosowanie digoksyny lub cymetydyny nie wpływa na metabolizm donepezylu.11

Interakcje donepezylu z alkoholem

Alkohol etylowy wykazuje właściwości indukujące enzymy wątrobowe, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia donepezylu w organizmie i potencjalnego osłabienia jego działania terapeutycznego. Interakcja ta ma szczególne znaczenie kliniczne, ponieważ może skutkować zmniejszeniem skuteczności leczenia choroby Alzheimera.12

Dodatkowo, alkohol może nasilać działania niepożądane donepezylu związane z ośrodkowym układem nerwowym, takie jak zawroty głowy, senność czy problemy z koncentracją, co zwiększa ryzyko upadków i urazów, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Ze względu na powyższe interakcje, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii donepezylem.

Tabela interakcji donepezylu (Ricordo) z innymi substancjami

Substancja/grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Efekt kliniczny Poziom istotności
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu donepezylu Zwiększenie stężenia donepezylu o około 30%, nasilenie działania terapeutycznego i niepożądanego Wysoki
Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, chinidyna) Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu donepezylu Zwiększenie stężenia donepezylu, nasilenie działania terapeutycznego i niepożądanego Średni
Induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) Farmakokinetyczna Przyspieszenie metabolizmu donepezylu Zmniejszenie stężenia donepezylu, osłabienie działania terapeutycznego Średni
Alkohol Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Indukcja enzymów i działanie na OUN Zmniejszenie stężenia donepezylu, osłabienie działania terapeutycznego, nasilenie sedacji Średni
Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III Farmakodynamiczna Sumowanie wpływu na przewodnictwo sercowe Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii typu Torsade de Pointes Wysoki
Leki przeciwdepresyjne (citalopram, escitalopram, amitryptylina) Farmakodynamiczna Sumowanie wpływu na przewodnictwo sercowe Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QTc Wysoki
Leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny, sertindol, pimozyd, zyprazydon) Farmakodynamiczna Sumowanie wpływu na przewodnictwo sercowe Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QTc Wysoki
Antybiotyki (klarytromycyna, erytromycyna, fluorochinolony) Farmakodynamiczna Sumowanie wpływu na przewodnictwo sercowe Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QTc Wysoki
Leki antycholinergiczne Farmakodynamiczna Przeciwstawne działanie na układ cholinergiczny Osłabienie działania terapeutycznego donepezylu Wysoki
Pochodne sukcynylocholiny, inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Farmakodynamiczna Synergia działania na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej Wysoki
Agoniści cholinergiczni Farmakodynamiczna Synergia działania na układ cholinergiczny Nasilenie działania cholinergicznego, zwiększone ryzyko działań niepożądanych Wysoki
Leki beta-adrenolityczne Farmakodynamiczna Wpływ na układ przewodzący serca Zwiększone ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia Średni
Teofilina, warfaryna, cymetydyna, digoksyna Farmakokinetyczna Brak interakcji na poziomie metabolizmu Brak istotnego klinicznie wpływu na stężenie i działanie leków Niski
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl