Działania niepożądane rasagiliny

Rasagilina jest selektywnym inhibitorem MAO-B stosowanym w leczeniu choroby Parkinsona, zarówno w monoterapii, jak i jako leczenie wspomagające do lewodopy. Znajomość profilu bezpieczeństwa rasagiliny jest kluczowa dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszane działania niepożądane różniły się w zależności od schematu leczenia. W przypadku monoterapii rasagiliną najczęściej zgłaszano: bóle głowy, depresję, zawroty głowy i grypę (nieżyt nosa). Natomiast podczas leczenia wspomagającego do lewodopy częściej występowały: dyskinezy, niedociśnienie ortostatyczne, upadki, ból brzucha, nudności, wymioty oraz suchość w jamie ustnej. Niezależnie od schematu leczenia często obserwowano dolegliwości mięśniowo-szkieletowe, w tym ból pleców, szyi oraz bóle stawów. Co istotne, wymienione działania niepożądane zwykle nie prowadziły do przerwania stosowania leku.²

Działania niepożądane w monoterapii

W monoterapii rasagiliną w dawce 1 mg/dobę zgłaszano działania niepożądane z większą częstością niż w grupie placebo, dotyczące różnych układów i narządów. Wśród nich znalazły się m.in. grypa (bardzo często), nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (często), a także rak skóry, leukopenia, reakcje alergiczne, zmniejszenie łaknienia czy depresja (niezbyt często). Szczególnie istotne są zaburzenia psychiczne oraz neurologiczne, w tym omamy i zaburzenia kontroli impulsów.³

Działania niepożądane w leczeniu wspomagającym

W terapii skojarzonej z lewodopą profil działań niepożądanych rasagiliny różni się nieco od obserwowanego w monoterapii. Częściej zgłaszano zaburzenia neurologiczne (dyskinezy, dystonie), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej) oraz niedociśnienie ortostatyczne. Szczególną uwagę zwraca wyższa częstość występowania czerniaka skóry, który klasyfikowano jako bardzo częste działanie niepożądane w tej grupie pacjentów.⁴

Wybrane istotne działania niepożądane

Niedociśnienie ortostatyczne obserwowano głównie w pierwszych dwóch miesiącach leczenia rasagiliną, a objawy zazwyczaj ustępowały z czasem. W badaniach kontrolowanych placebo niedociśnienie ortostatyczne wystąpiło u 0,3% pacjentów przyjmujących rasagilinę w schemacie leczenia wspomagającego.⁵

Nadciśnienie – rasagilina w dawce 1 mg/dobę selektywnie hamuje MAO-B i nie jest związana z podwyższoną wrażliwością na tyraminę. Jednak po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki podwyższonego ciśnienia krwi, w tym rzadkie, ciężkie przypadki przełomu nadciśnieniowego po spożyciu żywności bogatej w tyraminę.⁶

Zaburzenia kontroli impulsów mogą obejmować szerokie spektrum problemów behawioralnych, takich jak hiperseksualność, kompulsywne zakupy, patologiczne skubanie skóry, hazard czy kradzieże. Połowa zgłoszonych przypadków miała charakter ciężki. Te zaburzenia mogą być związane z dysregulacją układu dopaminergicznego.⁷

Nadmierna senność w ciągu dnia (EDS) i epizody nagłego zasypiania (SOS) odnotowano u pacjentów leczonych rasagiliną, podobnie jak w przypadku innych leków dopaminergicznych. Niektórzy pacjenci zasypiali podczas wykonywania codziennych czynności, bez wcześniejszych objawów ostrzegawczych, co może być szczególnie niebezpieczne. Zdarzenia te zgłaszano nawet po upływie roku od rozpoczęcia leczenia.⁸

Omamy i splątanie są znanymi objawami choroby Parkinsona, jednak obserwowano je również u pacjentów leczonych rasagiliną.⁹

Zespół serotoninowy – po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki zagrażającego życiu zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących rasagilinę w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi, meperydyną, tramadolem, metadonem lub propoksyfenem. Objawami były: pobudzenie, splątanie, sztywność, gorączka i drgawki kloniczne mięśni.¹⁰

Czerniak złośliwy – w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo częstość występowania czerniaka skóry wynosiła 0,5% w grupie otrzymującej rasagilinę jako leczenie wspomagające do lewodopy, w porównaniu z 0,3% w grupie placebo. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano kolejne przypadki czerniaka złośliwego, które zawsze określano jako ciężkie.¹¹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych rasagiliny z podziałem na schemat leczenia i częstość występowania według następującej klasyfikacji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).¹²

Istotne aspekty kliniczne działań niepożądanych

Podczas stosowania rasagiliny należy zwrócić szczególną uwagę na kilka istotnych aspektów klinicznych związanych z występowaniem działań niepożądanych:¹³

• Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu rasagiliny z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. W badaniach klinicznych dopuszczano stosowanie rasagiliny z określonymi dawkami niektórych leków przeciwdepresyjnych: amitryptylina ≤50 mg/dobę, trazodon ≤100 mg/dobę, citalopram ≤20 mg/dobę, sertralina ≤100 mg/dobę i paroksetyna ≤30 mg/dobę. Jednak rasagilina nie powinna być stosowana jednocześnie z fluoksetyną ani fluwoksaminą.¹⁴
• Ryzyko czerniaka skóry – obserwowano zwiększoną częstość występowania czerniaka skóry u pacjentów leczonych rasagiliną, szczególnie w terapii skojarzonej z lewodopą. Wskazane jest regularne monitorowanie skóry pacjentów pod kątem zmian barwnikowych.¹⁵
• Zaburzenia kontroli impulsów – należy regularnie monitorować pacjentów pod kątem rozwoju zaburzeń behawioralnych, w tym patologicznych zachowań (hazard, hiperseksualność, kompulsywne zakupy). Pacjenta i jego opiekunów należy poinformować o możliwości wystąpienia tych objawów.¹⁶
• Ryzyko nagłego zasypiania – pacjentów należy poinformować o ryzyku nagłego zasypiania podczas wykonywania codziennych czynności, co może stanowić zagrożenie np. podczas prowadzenia pojazdów.¹⁷
• Niedociśnienie ortostatyczne – najczęściej występuje w początkowym okresie leczenia (pierwsze dwa miesiące) i zwykle ustępuje z czasem. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, szczególnie na początku terapii.¹⁸

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁹