Wpływ leku Qsiva na płodność, ciążę i laktację

Podczas rozmowy z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące wpływu produktu leczniczego Qsiva (fentermina + topiramat) na płodność, ciążę oraz laktację. Lek Qsiva, występujący w czterech dawkach (3,75 mg+23 mg, 7,5 mg+46 mg, 11,25 mg+69 mg oraz 15 mg+92 mg w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu), zawiera kombinację fenterminy chlorowodorku oraz topiramatu, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w okresie reprodukcyjnym.¹

Przeciwwskazania w okresie ciąży

Produkt leczniczy Qsiva jest bezwzględnie przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży. Ta informacja powinna być jednoznacznie przekazana pacjentkom przez lekarza prowadzącego.²

Teratogenne działanie topiramatu

Lekarz powinien wyjaśnić pacjentce, że jednym z głównych powodów przeciwwskazania stosowania leku Qsiva w ciąży jest udowodnione działanie teratogenne topiramatu, zarówno u zwierząt, jak i u ludzi. Istotne jest przekazanie informacji, że topiramat przenika przez barierę łożyskową u ludzi, osiągając podobne stężenia w krwi pępowinowej i krwi matki.³

Dane kliniczne zebrane z rejestrów ciąż wykazują, że u noworodków eksponowanych na topiramat w okresie życia płodowego występują poważne konsekwencje zdrowotne, o czym lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę.⁴

Ryzyko wad wrodzonych

Szczególnie ważne jest uświadomienie pacjentce znacznie zwiększonego ryzyka wystąpienia wrodzonych wad rozwojowych u płodu, zwłaszcza po ekspozycji w pierwszym trymestrze ciąży. Do najczęściej obserwowanych wad należą:⁵

• Rozszczep wargi i/lub podniebienia
• Spodziectwo
• Anomalie dotyczące różnych układów

Lekarz powinien przedstawić pacjentce dane epidemiologiczne dotyczące częstości występowania wad wrodzonych:⁶

• Według rejestru ciąż North American Antiepileptic Drug Pregnancy Registry, częstość występowania dużych wad wrodzonych po ekspozycji na topiramat w monoterapii jest około 3-krotnie wyższa (4,3%) w porównaniu z grupą kontrolną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (1,4%)
• Dane z rejestrów skandynawskich wykazują 2-3-krotny wzrost częstości występowania poważnych wad wrodzonych (nawet do 9,5%) w porównaniu z grupą kontrolną (3,0%)⁷

Należy także poinformować pacjentkę, że u kobiet, których dziecko miało wrodzone wady rozwojowe po ekspozycji na topiramat, występuje zwiększone ryzyko wad rozwojowych w kolejnych ciążach przy ponownej ekspozycji na ten lek.⁸

Wpływ na masę urodzeniową

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o zwiększonym ryzyku zaburzeń wzrastania płodu przy ekspozycji na topiramat, co przejawia się:<sup data-drug="Qsiva" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Większą częstość występowania małej masy urodzeniowej (9

• Większą częstością występowania małej masy urodzeniowej (poniżej 2500 gramów)
• Wyższym odsetkiem noworodków z masą ciała zbyt małą w stosunku do wieku ciążowego (SGA – small for gestational age), definiowaną jako masa ciała poniżej 10. percentyla skorygowana pod względem wieku ciążowego i płci¹⁰

Dane z rejestru ciąż North American Antiepileptic Drug Pregnancy Registry wskazują, że ryzyko wystąpienia SGA u dzieci matek przyjmujących topiramat wynosi 18%, w porównaniu z 5% u dzieci matek zdrowych, nieprzyjmujących leków przeciwpadaczkowych. Należy nadmienić, że długoterminowe konsekwencje SGA nie zostały w pełni określone.¹¹

Zaburzenia neurorozwojowe

Istotne jest, aby lekarz przekazał pacjentce informacje o potencjalnych zaburzeniach neurorozwojowych u dzieci eksponowanych na topiramat w życiu płodowym. Dane z obserwacyjnych rejestrów populacyjnych z krajów skandynawskich sugerują 2-3-krotnie wyższą częstość występowania:¹²

• Zaburzeń ze spektrum autyzmu
• Niepełnosprawności intelektualnej
• Zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Należy jednak wspomnieć, że badanie kohortowe przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych nie wykazało zwiększonej częstości występowania tych powikłań do 8. roku życia u dzieci matek z padaczką narażonych na topiramat w porównaniu z dziećmi matek z padaczką nieprzyjmujących leków przeciwpadaczkowych.¹³

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym

Lekarz powinien jasno poinformować pacjentkę, że produkt leczniczy Qsiva jest przeciwwskazany u kobiet zdolnych do zajścia w ciążę, które nie stosują wysoce skutecznej antykoncepcji.¹⁴

W przypadku konieczności stosowania leku Qsiva u kobiet w wieku rozrodczym, należy bezwzględnie zastosować odpowiednią antykoncepcję:¹⁵

• Co najmniej jedna wysoce skuteczna metoda antykoncepcji (np. wkładka wewnątrzmaciczna) lub
• Dwie uzupełniające się formy antykoncepcji, w tym metoda barierowa

Antykoncepcję należy stosować przez cały okres leczenia oraz przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia produktem Qsiva.

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien:¹⁶

1. Rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne dla pacjentek w wieku rozrodczym
2. Wykonać test ciążowy przed rozpoczęciem leczenia
3. Szczegółowo poinformować pacjentkę o ryzyku związanym ze stosowaniem leku Qsiva w trakcie ciąży

Pacjentka powinna być poinformowana o konieczności:¹⁷

• Konsultacji specjalistycznej w przypadku planowania ciąży
• Niezwłocznego kontaktu ze specjalistą w przypadku zajścia w ciążę lub podejrzenia ciąży podczas przyjmowania leku Qsiva

Wpływ na laktację i karmienie piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentki karmiące piersią, że produkt Qsiva nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią.¹⁸

W odniesieniu do topiramatu, który jest składnikiem leku Qsiva, należy poinformować pacjentkę, że:¹⁹

• Badania na zwierzętach wykazały przenikanie topiramatu do mleka
• Ograniczone obserwacje kliniczne wskazują, że topiramat w znacznym stopniu przenika do mleka ludzkiego

U noworodków/niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące topiramat obserwowano:²⁰

• Biegunkę
• Senność
• Drażliwość
• Nieprawidłowy przyrost masy ciała

W przypadku fenterminy, która jest drugim składnikiem leku Qsiva, brak jest danych na temat jej przenikania do mleka ludzkiego.²¹

Wpływ na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że wpływ topiramatu na płodność u ludzi nie został jednoznacznie określony. Nie istnieją także opublikowane dane dotyczące potencjalnego wpływu fenterminy na płodność.²²