Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Proursan 500 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kwasu ursodeoksycholowego

Przeprowadzono szereg badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania kwasu ursodeoksycholowego, obejmujących analizę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego i mutagennego oraz wpływu na rozrodczość. Dane te są istotne dla pełnej oceny profilu bezpieczeństwa leku Proursan.¹

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały działania toksycznego kwasu ursodeoksycholowego. Jednorazowe podanie substancji, nawet w wysokich dawkach, nie powodowało istotnych efektów toksycznych w organizmach badanych zwierząt.²

Toksyczność przewlekła

W badaniach z długotrwałym podawaniem kwasu ursodeoksycholowego, przeprowadzonych na małpach, zaobserwowano hepatotoksyczny wpływ dużych dawek substancji czynnej. Toksyczność przejawiała się zarówno zmianami czynnościowymi, jak i morfologicznymi wątroby, w tym:³

• Zmiany aktywności enzymów wątrobowych
• Proliferacja przewodów żółciowych
• Ogniskowe zapalenie wrotne
• Martwica komórek wątrobowych

Istotnym jest jednak, że obserwowane działanie toksyczne najprawdopodobniej związane jest z obecnością kwasu litocholowego, będącego metabolitem kwasu ursodeoksycholowego. W organizmie małp kwas litocholowy nie ulega detoksykacji, w przeciwieństwie do organizmu ludzkiego, gdzie procesy detoksykacji przebiegają efektywnie. Wieloletnie doświadczenie kliniczne jednoznacznie potwierdza, że opisane działania hepatotoksyczne obserwowane u małp nie mają znaczenia klinicznego u ludzi.⁴

Potencjał rakotwórczy i mutagenny

Badania z długim okresem obserwacji, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (myszy i szczury), nie dostarczyły żadnych dowodów na rakotwórcze działanie kwasu ursodeoksycholowego. Substancja nie indukowała powstawania nowotworów nawet przy długotrwałej ekspozycji.⁵

Przeprowadzono również kompleksowe badania oceniające potencjał genotoksyczny kwasu ursodeoksycholowego, zarówno w warunkach in vitro (na liniach komórkowych), jak i in vivo (na żywych organizmach). Wszystkie wyniki badań genotoksyczności były negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego substancji czynnej.⁶

Wpływ na rozrodczość

Przedkliniczne badania wpływu kwasu ursodeoksycholowego na rozrodczość przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. Wyniki tych badań wykazały:⁷

• W badaniach na szczurach obserwowano aplazję ogona (brak wykształcenia ogona) po podaniu bardzo wysokiej dawki 2000 mg kwasu ursodeoksycholowego na kg masy ciała
• W badaniach na królikach nie stwierdzono toksycznego działania na płód przy podawaniu dawki 100 mg na kg masy ciała
• Kwas ursodeoksycholowy nie wpływał negatywnie na płodność szczurów
• Substancja nie upośledzała rozwoju potomstwa szczurów ani w okresie okołoporodowym, ani poporodowym

Powyższe dane wskazują, że kwas ursodeoksycholowy charakteryzuje się niskim potencjałem toksycznego działania na rozrodczość, zwłaszcza w dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi, które są znacząco niższe od tych powodujących efekty toksyczne w badaniach na zwierzętach.⁸