Działania niepożądane
Pirfenidon Medical Valley 801 mg

Profil bezpieczeństwa pirfenidonu został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 1650 pacjentów, w tym ponad 170 osób obserwowanych przez okres powyżej 5 lat, co umożliwia wiarygodną ocenę długoterminowego bezpieczeństwa terapii. Stosowanie dawki 2403 mg/dobę wiązało się z istotnym wzrostem częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo, w tym nudności (32,4% vs 12,2%), wysypki (26,2% vs 7,7%), biegunki (18,8% vs 14,4%), zmęczenia (18,5% vs 10,4%), niestrawności (16,1% vs 5,0%), zmniejszenia apetytu (20,7% vs 8,0%), bólu głowy (10,1% vs 7,7%) oraz reakcji nadwrażliwości na światło (9,3% vs 1,1%). Działania niepożądane o częstości ≥ 2% obejmują m.in. zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hepatotoksyczność, zaburzenia skórne, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ogólne jak zmęczenie i osłabienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym przypadki zakończone zgonem, oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół DRESS.

Działania niepożądane pirfenidonu – charakterystyka kliniczna

Profil bezpieczeństwa pirfenidonu został kompleksowo przeanalizowany w badaniach klinicznych obejmujących 1650 ochotników i pacjentów. Szczególnie istotne są dane pochodzące z badań długoterminowych, w których ponad 170 pacjentów obserwowano przez okres dłuższy niż pięć lat, a niektórych nawet do 10 lat, co pozwala na wiarygodną ocenę profilu bezpieczeństwa tego leku1.

Ogólny profil bezpieczeństwa

W trakcie badań klinicznych, w których pirfenidon stosowano w dawce 2403 mg/dobę, zaobserwowano wyraźną różnicę w częstości występowania niektórych działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: nudności (32,4% vs 12,2% w grupie placebo), wysypka (26,2% vs 7,7%), biegunka (18,8% vs 14,4%), zmęczenie (18,5% vs 10,4%), niestrawność (16,1% vs 5,0%), zmniejszenie apetytu (20,7% vs 8,0%), ból głowy (10,1% vs 7,7%) oraz reakcja nadwrażliwości na światło (9,3% vs 1,1%)2.

Szczegółowa analiza działań niepożądanych

W poniższej tabeli przedstawiono zbiorczo działania niepożądane występujące z częstością ≥ 2% wśród 623 pacjentów otrzymujących pirfenidon w zalecanej dawce 2403 mg/dobę w trzech podstawowych badaniach fazy 3. Dodatkowo uwzględniono działania niepożądane zidentyfikowane w ramach monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii po wprowadzeniu produktu do obrotu3.

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenie górnych dróg oddechowych
Zakażenie układu moczowego
Bardzo często
Często
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Agranulocytoza Niezbyt często
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk naczynioruchowy
Anafilaksja
Niezbyt często
Częstość nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie masy ciała
Zmniejszenie apetytu
Hiponatremia
Bardzo często
Bardzo często
Niezbyt często
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo często
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy
Zawroty głowy
Senność
Zaburzenia smaku
Letarg
Bardzo często
Bardzo często
Często
Często
Często
Zaburzenia naczyniowe Uderzenia gorąca Często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność
Kaszel
Kaszel z odkrztuszaniem
Bardzo często
Bardzo często
Często
Zaburzenia żołądka i jelit Niestrawność
Nudności
Biegunka
Choroba refluksowa przełyku
Wymioty
Zaparcie
Rozdęcie brzucha
Dolegliwości brzuszne
Bóle brzucha
Bóle w nadbrzuszu
Dolegliwości żołądkowe
Zapalenie żołądka
Wzdęcia
Bardzo często
Bardzo często
Bardzo często
Bardzo często
Bardzo często
Bardzo często
Często
Często
Często
Często
Często
Często
Często
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności AlAT
Zwiększenie aktywności AspAT
Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy
Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT
Polekowe uszkodzenie wątroby
Często
Często
Często
Niezbyt często
Niezbyt często
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka
Reakcja nadwrażliwości na światło
Świąd
Rumień
Suchość skóry
Wysypka rumieniowa
Wysypka plamkowa
Wysypka swędząca
Zespół Stevensa-Johnsona
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)
Bardzo często
Często
Często
Często
Często
Często
Często
Często
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Częstość nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle stawów
Bóle mięśni
Bardzo często
Często
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie
Osłabienie
Niepochodzący od serca ból w klatce piersiowej
Bardzo często
Często
Często
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Oparzenie słoneczne Często

Zagrożenia związane z ciężkimi działaniami niepożądanymi

Hepatotoksyczność stanowi istotne zagrożenie podczas terapii pirfenidonem. Na podstawie danych z monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby, włączając przypadki zakończone zgonem4. Klinicyści powinni systematycznie monitorować parametry wątrobowe u pacjentów przyjmujących pirfenidon, szczególnie zwracając uwagę na jednoczesne zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej i aktywności aminotransferaz.

Ciężkie reakcje skórne należą do poważnych zagrożeń związanych z terapią pirfenidonem. W ramach monitorowania po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) oraz reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)5. Są to zagrażające życiu stany dermatologiczne wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia intensywnego leczenia.

Reakcje anafilaktyczne stanowią bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta. Obrzęk naczynioruchowy oraz anafilaksja zostały zgłoszone jako potencjalne działania niepożądane pirfenidonu6. Każdy przypadek wystąpienia objawów sugerujących reakcję anafilaktyczną wymaga natychmiastowego przerwania podawania leku i wdrożenia właściwego postępowania ratunkowego.

Zaburzenia żywienia i apetytu

Zmniejszenie apetytu jest bardzo częstym działaniem niepożądanym pirfenidonu, które może prowadzić do istotnej utraty masy ciała. W większości przypadków działanie to ma charakter łagodny i nie wymaga specjalistycznej interwencji. Jednak w niektórych przypadkach zmniejszenie apetytu może wiązać się ze znaczną utratą masy ciała, co wymaga odpowiedniej interwencji medycznej7.

Monitorowanie bezpieczeństwa terapii

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania pirfenidonu. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8.

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Zgodnie z klasyfikacją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych definiowana jest w następujący sposób9:

  • Bardzo często: występują u ≥ 1/10 pacjentów (≥10%)
  • Często: występują u ≥ 1/100 do < 1/10 pacjentów (≥1% i <10%)
  • Niezbyt często: występują u ≥ 1/1000 do < 1/100 pacjentów (≥0,1% i <1%)
  • Rzadko: występują u ≥ 1/10 000 do < 1/1000 pacjentów (≥0,01% i <0,1%)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Znajomość częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych ma istotne znaczenie kliniczne, pozwalając lekarzom na właściwą ocenę ryzyka wystąpienia konkretnych powikłań u indywidualnego pacjenta oraz odpowiednie planowanie monitorowania bezpieczeństwa terapii.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl