Działania niepożądane
Pirfenidon Medical Valley 801 mg
Profil bezpieczeństwa pirfenidonu został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 1650 pacjentów, w tym ponad 170 osób obserwowanych przez okres powyżej 5 lat, co umożliwia wiarygodną ocenę długoterminowego bezpieczeństwa terapii. Stosowanie dawki 2403 mg/dobę wiązało się z istotnym wzrostem częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo, w tym nudności (32,4% vs 12,2%), wysypki (26,2% vs 7,7%), biegunki (18,8% vs 14,4%), zmęczenia (18,5% vs 10,4%), niestrawności (16,1% vs 5,0%), zmniejszenia apetytu (20,7% vs 8,0%), bólu głowy (10,1% vs 7,7%) oraz reakcji nadwrażliwości na światło (9,3% vs 1,1%). Działania niepożądane o częstości ≥ 2% obejmują m.in. zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hepatotoksyczność, zaburzenia skórne, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ogólne jak zmęczenie i osłabienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym przypadki zakończone zgonem, oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół DRESS.
Działania niepożądane pirfenidonu – charakterystyka kliniczna
Profil bezpieczeństwa pirfenidonu został kompleksowo przeanalizowany w badaniach klinicznych obejmujących 1650 ochotników i pacjentów. Szczególnie istotne są dane pochodzące z badań długoterminowych, w których ponad 170 pacjentów obserwowano przez okres dłuższy niż pięć lat, a niektórych nawet do 10 lat, co pozwala na wiarygodną ocenę profilu bezpieczeństwa tego leku1.
Ogólny profil bezpieczeństwa
W trakcie badań klinicznych, w których pirfenidon stosowano w dawce 2403 mg/dobę, zaobserwowano wyraźną różnicę w częstości występowania niektórych działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: nudności (32,4% vs 12,2% w grupie placebo), wysypka (26,2% vs 7,7%), biegunka (18,8% vs 14,4%), zmęczenie (18,5% vs 10,4%), niestrawność (16,1% vs 5,0%), zmniejszenie apetytu (20,7% vs 8,0%), ból głowy (10,1% vs 7,7%) oraz reakcja nadwrażliwości na światło (9,3% vs 1,1%)2.
Szczegółowa analiza działań niepożądanych
W poniższej tabeli przedstawiono zbiorczo działania niepożądane występujące z częstością ≥ 2% wśród 623 pacjentów otrzymujących pirfenidon w zalecanej dawce 2403 mg/dobę w trzech podstawowych badaniach fazy 3. Dodatkowo uwzględniono działania niepożądane zidentyfikowane w ramach monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii po wprowadzeniu produktu do obrotu3.
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie górnych dróg oddechowych Zakażenie układu moczowego |
Bardzo często Często |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Agranulocytoza | Niezbyt często |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Obrzęk naczynioruchowy Anafilaksja |
Niezbyt często Częstość nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie masy ciała Zmniejszenie apetytu Hiponatremia |
Bardzo często Bardzo często Niezbyt często |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo często |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy Zawroty głowy Senność Zaburzenia smaku Letarg |
Bardzo często Bardzo często Często Często Często |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca | Często |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność Kaszel Kaszel z odkrztuszaniem |
Bardzo często Bardzo często Często |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niestrawność Nudności Biegunka Choroba refluksowa przełyku Wymioty Zaparcie Rozdęcie brzucha Dolegliwości brzuszne Bóle brzucha Bóle w nadbrzuszu Dolegliwości żołądkowe Zapalenie żołądka Wzdęcia |
Bardzo często Bardzo często Bardzo często Bardzo często Bardzo często Bardzo często Często Często Często Często Często Często Często |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności AlAT Zwiększenie aktywności AspAT Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT Polekowe uszkodzenie wątroby |
Często Często Często Niezbyt często Niezbyt często |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka Reakcja nadwrażliwości na światło Świąd Rumień Suchość skóry Wysypka rumieniowa Wysypka plamkowa Wysypka swędząca Zespół Stevensa-Johnsona Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) |
Bardzo często Często Często Często Często Często Często Często Częstość nieznana Częstość nieznana Częstość nieznana |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów Bóle mięśni |
Bardzo często Często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie Osłabienie Niepochodzący od serca ból w klatce piersiowej |
Bardzo często Często Często |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Oparzenie słoneczne | Często |
Zagrożenia związane z ciężkimi działaniami niepożądanymi
Hepatotoksyczność stanowi istotne zagrożenie podczas terapii pirfenidonem. Na podstawie danych z monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby, włączając przypadki zakończone zgonem4. Klinicyści powinni systematycznie monitorować parametry wątrobowe u pacjentów przyjmujących pirfenidon, szczególnie zwracając uwagę na jednoczesne zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej i aktywności aminotransferaz.
Ciężkie reakcje skórne należą do poważnych zagrożeń związanych z terapią pirfenidonem. W ramach monitorowania po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) oraz reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)5. Są to zagrażające życiu stany dermatologiczne wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia intensywnego leczenia.
Reakcje anafilaktyczne stanowią bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta. Obrzęk naczynioruchowy oraz anafilaksja zostały zgłoszone jako potencjalne działania niepożądane pirfenidonu6. Każdy przypadek wystąpienia objawów sugerujących reakcję anafilaktyczną wymaga natychmiastowego przerwania podawania leku i wdrożenia właściwego postępowania ratunkowego.
Zaburzenia żywienia i apetytu
Zmniejszenie apetytu jest bardzo częstym działaniem niepożądanym pirfenidonu, które może prowadzić do istotnej utraty masy ciała. W większości przypadków działanie to ma charakter łagodny i nie wymaga specjalistycznej interwencji. Jednak w niektórych przypadkach zmniejszenie apetytu może wiązać się ze znaczną utratą masy ciała, co wymaga odpowiedniej interwencji medycznej7.
Monitorowanie bezpieczeństwa terapii
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania pirfenidonu. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych8.
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Zgodnie z klasyfikacją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych definiowana jest w następujący sposób9:
- Bardzo często: występują u ≥ 1/10 pacjentów (≥10%)
- Często: występują u ≥ 1/100 do < 1/10 pacjentów (≥1% i <10%)
- Niezbyt często: występują u ≥ 1/1000 do < 1/100 pacjentów (≥0,1% i <1%)
- Rzadko: występują u ≥ 1/10 000 do < 1/1000 pacjentów (≥0,01% i <0,1%)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Znajomość częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych ma istotne znaczenie kliniczne, pozwalając lekarzom na właściwą ocenę ryzyka wystąpienia konkretnych powikłań u indywidualnego pacjenta oraz odpowiednie planowanie monitorowania bezpieczeństwa terapii.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania