Wpływ paracetamolu na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie paracetamolu w okresie ciąży i karmienia piersią powinno być rozważone wyłącznie w przypadku bezwzględnej konieczności medycznej. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być poprzedzona dokładną oceną stosunku korzyści do ryzyka.¹

Stosowanie w ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania paracetamolu u kobiet w ciąży są obszerne i nie wskazują na potencjał teratogenny ani toksyczny dla płodów i noworodków. Zgromadzone dane epidemiologiczne wykazały bezpieczeństwo stosowania paracetamolu u kobiet ciężarnych pod względem ryzyka wad rozwojowych.²

Należy jednak zwrócić uwagę, że wnioski z badań epidemiologicznych dotyczących wpływu leku na rozwój układu nerwowego u dzieci, które były narażone na działanie paracetamolu in utero, nie są jednoznaczne i nie pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych konkluzji.³

Jeżeli zastosowanie paracetamolu u kobiety ciężarnej jest klinicznie uzasadnione, należy przestrzegać następujących zasad:⁴

• stosować najmniejszą skuteczną dawkę terapeutyczną,⁵
• ograniczyć czas terapii do możliwie najkrótszego okresu,⁶
• podawać lek możliwie jak najrzadziej.⁷

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Paracetamol przenika do mleka kobiet karmiących, jednak stężenia, w jakich jest wykrywany, nie mają znaczenia klinicznego dla dziecka. Dane farmakokinetyczne wskazują, że ilość paracetamolu, która mogłaby dostać się do organizmu niemowlęcia drogą pokarmową poprzez mleko matki, jest na tyle niewielka, że nie powoduje ryzyka działań niepożądanych.⁸

W związku z powyższym, paracetamol w postaci syropu (120 mg/5 ml) może być stosowany u kobiet karmiących piersią, przy zachowaniu zalecanych dawek i ograniczeniu czasu terapii do niezbędnego minimum.

Wpływ na płodność

Obecnie nie są dostępne wystarczające dane kliniczne, które pozwalałyby ocenić potencjalny wpływ paracetamolu na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Obecny stan wiedzy nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków dotyczących oddziaływania paracetamolu na funkcje rozrodcze.⁹

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom

Przekazując informacje pacjentce w ciąży lub karmiącej piersią na temat stosowania paracetamolu, lekarz powinien:

1. Poinformować o ogólnym profilu bezpieczeństwa paracetamolu w ciąży w porównaniu z innymi lekami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi.
2. Wyjaśnić, że lek powinien być stosowany tylko w razie bezwzględnej konieczności medycznej, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
3. Zalecić stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez jak najkrótszy czas.
4. Poinstruować pacjentkę o konieczności skonsultowania z lekarzem każdego przypadku przedłużonego stosowania leku lub potrzeby zwiększenia dawki.
5. Uspokoić kobietę karmiącą piersią, że paracetamol przenika do mleka w ilościach nieistotnych klinicznie, które nie stanowią zagrożenia dla dziecka.

Należy także zwrócić uwagę na skład produktu Paracetamol Galena (syrop 120 mg/5 ml), który zawiera substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak: glicerol, sorbitol ciekły niekrystalizujący (E 420), propyl parahydroksybenzoesan (E 216), czerwień koszenilowa (E 124), glikol propylenowy i etanol. Substancje te mogą wymagać dodatkowego monitorowania u określonych grup pacjentek.¹⁰