Specjalne ostrzeżenia
Palifren Long

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Palifren Long

W trakcie leczenia produktem Palifren Long należy zachować szczególną ostrożność ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń i działań niepożądanych, które mogą wystąpić u pacjentów przyjmujących ten lek. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania paliperydonu, które personel medyczny powinien wziąć pod uwagę podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia.¹

Ograniczenia zastosowania

Produkt leczniczy Palifren Long nie powinien być stosowany do leczenia pacjentów będących w stanie silnego pobudzenia lub w ostrych stanach psychotycznych, gdy wymagane jest natychmiastowe złagodzenie objawów. W takich przypadkach należy rozważyć zastosowanie innych form farmaceutycznych lub produktów leczniczych o szybszym początku działania.²

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym lub podczas jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych wydłużających odstęp QT. Wydłużenie odstępu QT może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, w tym potencjalnie zagrażających życiu arytmii komorowych.³

Ze względu na działanie blokujące receptory alfa-adrenergiczne, paliperydon może wywoływać hipotonię ortostatyczną u niektórych pacjentów. W badaniach klinicznych z użyciem podawanych doustnie tabletek paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu stwierdzono niedociśnienie ortostatyczne u 2,5% badanych przyjmujących paliperydon i 0,8% badanych przyjmujących placebo. Produkt Palifren Long należy stosować szczególnie ostrożnie u pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego (np. niewydolnością serca, zawałem lub niedokrwieniem serca, zaburzeniami przewodnictwa), chorobą naczyń mózgowych lub stanami predysponującymi do niedociśnienia (np. odwodnienie, hipowolemia).⁴

Zaburzenia neurologiczne

Podczas przyjmowania paliperydonu zgłaszano występowanie złośliwego zespołu neuroleptycznego (ang. Neuroleptic Malignant Syndrome, NMS), charakteryzującego się następującymi objawami:

• podwyższenie temperatury ciała
• sztywność mięśni
• niestabilność układu autonomicznego
• zaburzenia świadomości
• zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej w surowicy

Ponadto może wystąpić mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek. W przypadku rozwinięcia się objawów wskazujących na złośliwy zespół neuroleptyczny, należy natychmiast przerwać stosowanie paliperydonu i wdrożyć odpowiednie leczenie.⁵

Produkty lecznicze o właściwościach antagonistycznych w stosunku do receptorów dopaminy, w tym paliperydon, mogą powodować późne dyskinezy, charakteryzujące się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy. W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.⁶

Należy również zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania paliperydonu i leków psychostymulujących (np. metylofenidatu), ponieważ mogą wystąpić objawy pozapiramidowe podczas dostosowywania dawki jednego lub obu leków. W takich przypadkach zaleca się stopniowe wycofywanie terapii stymulantem.⁷

Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu Palifren Long u pacjentów, u których występowały wcześniej drgawki lub stany mogące obniżać próg drgawkowy.⁸

Zaburzenia hematologiczne

Podczas stosowania produktu leczniczego Palifren Long stwierdzano wystąpienie leukopenii, neutropenii i agranulocytozy. Agranulocytozę po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano bardzo rzadko (< 1/10 000 pacjentów). Pacjentów z klinicznie istotną leukopenią lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie należy dokładnie obserwować przez pierwsze kilka miesięcy leczenia.⁹

Należy rozważyć odstawienie produktu leczniczego Palifren Long przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów, jeśli nie występują inne czynniki przyczynowe. Pacjentów z klinicznie znaczącą neutropenią należy uważnie obserwować pod kątem wystąpienia gorączki lub innych objawów infekcji, a w razie ich pojawienia się należy natychmiast wdrożyć odpowiednie leczenie. W przypadku ciężkiej neutropenii (bezwzględna liczba neutrofilów < 1 x 10⁹/l) należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Palifren Long i monitorować liczbę leukocytów do czasu powrotu wyniku do normy.¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu rzadko stwierdzano reakcje anafilaktyczne u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub doustny paliperydon. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy:

1. Natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Palifren Long
2. Wdrożyć odpowiednie środki wspomagające
3. Obserwować pacjenta do czasu ustąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych

Należy zwrócić szczególną uwagę na ten fakt podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia.¹¹

Zaburzenia metaboliczne

Podczas leczenia paliperydonem stwierdzano występowanie hiperglikemii, cukrzycy i zaostrzenia przebiegu wcześniej występującej cukrzycy, w tym śpiączki cukrzycowej i kwasicy ketonowej. Dlatego zaleca się odpowiednią obserwację kliniczną zgodnie z wytycznymi terapii przeciwpsychotycznej. Pacjentów leczonych produktem Palifren Long należy obserwować pod kątem wystąpienia objawów hiperglikemii, takich jak:

• polidypsja (wzmożone pragnienie)
• poliuria (nadmierne wydalanie moczu)
• nadmierne łaknienie
• osłabienie

Pacjenci z już rozpoznaną cukrzycą powinni być regularnie badani pod kątem pogorszenia kontroli glikemii.¹²

Podczas stosowania produktu Palifren Long zgłaszano znaczne zwiększenie masy ciała. Należy regularnie kontrolować masę ciała pacjentów przyjmujących ten lek.¹³

Zaburzenia endokrynologiczne

Należy zachować ostrożność podczas stosowania paliperydonu u pacjentów z nowotworami zależnymi od prolaktyny. Badania hodowli tkankowych sugerują, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi u ludzi. Choć badania kliniczne i epidemiologiczne nie wykazały jednoznacznego związku między stosowaniem leków przeciwpsychotycznych a rozwojem nowotworów, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z wywiadem sugerującym takie ryzyko.¹⁴

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Stężenia paliperydonu w osoczu są zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dlatego u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się dostosowanie dawki. Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Palifren Long u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 50 ml/min).¹⁵

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha) brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania paliperydonu. W tej grupie pacjentów zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania leku.¹⁶

Stosowanie u osób starszych z otępieniem

Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania produktu leczniczego Palifren Long u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu tego leku u osób starszych z otępieniem, u których występuje zwiększone ryzyko udaru mózgu.¹⁷

Należy zauważyć, że w metaanalizie 17 badań klinicznych z grupą kontrolną, w grupie pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi (rysperydon, arypiprazol, olanzapina, kwetiapina) stwierdzono większe ryzyko zgonu niż w grupie przyjmującej placebo.¹⁸

Ponadto, w randomizowanych badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem stosujących niektóre atypowe leki przeciwpsychotyczne (w tym rysperydon) wykazano około 3-krotne zwiększenie ryzyka zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych. Mechanizm tego zwiększonego ryzyka nie został dotychczas wyjaśniony.¹⁹

Choroba Parkinsona i otępienie z ciałami Lewy’ego

Lekarz przepisujący produkt leczniczy Palifren Long pacjentowi z chorobą Parkinsona lub otępieniem z obecnością ciał Lewy’ego (ang. Dementia with Lewy Bodies, DLB) powinien dokładnie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści. W tych grupach pacjentów występuje podwyższone ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz zwiększona wrażliwość na leki przeciwpsychotyczne. Zwiększona wrażliwość może manifestować się:

• splątaniem
• zaburzeniem świadomości
• niestabilnością postawy z częstymi upadkami
• objawami pozapiramidowymi

Te objawy mogą istotnie wpływać na bezpieczeństwo pacjenta podczas terapii.²⁰

Inne istotne działania niepożądane

U pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne o działaniu blokującym receptory alfa-adrenergiczne, w tym paliperydon, donoszono o przypadkach priapizmu. Pacjentów należy poinformować o konieczności pilnego zgłoszenia się do lekarza, jeśli bolesny wzwód utrzymuje się dłużej niż 4 godziny.²¹

Lekom przeciwpsychotycznym przypisywano właściwość zakłócania zdolności organizmu do regulacji temperatury ciała. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku przypisywania produktu leczniczego Palifren Long pacjentom, którzy mogą znaleźć się w sytuacjach sprzyjających podwyższeniu podstawowej temperatury ciała, takich jak:

• podejmowanie intensywnego wysiłku fizycznego
• narażenie na działanie skrajnie wysokich temperatur
• jednoczesne przyjmowanie leków o działaniu przeciwcholinergicznym
• stan odwodnienia

Takie sytuacje mogą nasilać potencjalne zaburzenia termoregulacji związane ze stosowaniem leku.²²

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano incydenty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ang. venous thromboembolism, VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepicy z zatorami w układzie żylnym, dlatego przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia produktem leczniczym Palifren Long należy zidentyfikować wszystkie potencjalne czynniki ryzyka VTE i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.²³

W badaniach przedklinicznych paliperydonu obserwowano działanie przeciwwymiotne. U ludzi działanie to może maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania niektórych leków lub stany, takie jak niedrożność jelit, zespół Reye’a czy nowotwór mózgu.²⁴

U pacjentów przyjmujących produkty lecznicze o działaniu antagonistycznym na receptory alfa 1a-adrenergiczne, takie jak Palifren Long, stwierdzano podczas operacji usunięcia zaćmy śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (ang. intraoperative floppy iris syndrome, IFIS). Zespół ten może zwiększać ryzyko powikłań ocznych w trakcie i po zabiegu. Przed zabiegiem należy poinformować wykonującego go okulistę o aktualnym lub wcześniejszym przyjmowaniu produktów leczniczych blokujących receptory alfa 1a-adrenergiczne. Nie ustalono jednoznacznych korzyści z odstawienia tych leków przed zabiegiem usunięcia zaćmy, dlatego należy każdorazowo rozważyć to ryzyko wobec potencjalnych zagrożeń wynikających z przerwania leczenia przeciwpsychotycznego.²⁵

Podawanie leku

Podczas podawania produktu leczniczego Palifren Long należy zachować szczególną ostrożność, aby uniknąć nieumyślnego podania do naczynia krwionośnego. Przypadkowe podanie donaczyniowe może spowodować poważne działania niepożądane.²⁶

Informacje dodatkowe

Produkt leczniczy Palifren Long zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu i można go uznać za „wolny od sodu”.²⁷