Przedawkowanie
Omnipaque 755 mg/ml (350 mg jodu/ml)

Omnipaque, zawierający joheksol w stężeniu 755 mg/ml (350 mg jodu/ml), jest niejonowym, monomerycznym środkiem kontrastującym o wysokim marginesie bezpieczeństwa, szeroko stosowanym w diagnostyce radiologicznej. Przedawkowanie, choć rzadkie u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, może wystąpić przy dawce przekraczającej 2000 mg I/kg masy ciała, zwłaszcza podczas długotrwałych lub wielokrotnych podawań, np. w angiografii dziecięcej. Czas półtrwania leku wynosi około 2 godzin, co ma znaczenie przy ocenie ryzyka nefrotoksyczności i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. W przypadku przedawkowania obserwuje się objawy takie jak pogorszenie funkcji nerek (wzrost kreatyniny i mocznika, zmniejszenie diurezy), zaburzenia elektrolitowe, objawy sercowo-naczyniowe (hipotensja, arytmie), neurotoksyczność oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą wystąpić niezależnie od dawki.

Przedawkowanie leku Omnipaque

Omnipaque (substancja czynna: joheksol) to niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastujący stosowany w diagnostyce radiologicznej. Występuje w stężeniu 755 mg/ml, co odpowiada 350 mg jodu/ml. Pomimo wysokiego profilu bezpieczeństwa leku, w pewnych okolicznościach może dojść do jego przedawkowania, co wymaga szczególnej uwagi personelu medycznego.1

Margines bezpieczeństwa

Badania przedkliniczne wykazały, że Omnipaque charakteryzuje się dużym marginesem bezpieczeństwa. W praktyce klinicznej nie ustalono górnego limitu dawki produktu leczniczego podczas rutynowego podania donaczyniowego. Jest to istotna informacja podczas planowania procedur diagnostycznych wymagających podania znacznych ilości środka kontrastującego.2

Dawka graniczna i czynniki ryzyka

U pacjentów z prawidłową funkcją nerek objawowe przedawkowanie jest mało prawdopodobne, jeśli w określonym czasie nie zostanie przekroczona dawka 2000 mg I/kg masy ciała. Należy zwrócić uwagę, że przy podawaniu dużych dawek środka kontrastującego, istotny wpływ na tolerancję produktu przez nerki ma czas zabiegu, przy czym okres półtrwania (t1/2) wynosi około 2 godzin.3

Szczególne ryzyko przedawkowania u dzieci

Warto podkreślić, że przypadkowe przedawkowanie Omnipaque może wystąpić szczególnie u dzieci, zwłaszcza w trakcie kompleksowych badań angiograficznych, gdy konieczne jest wielokrotne podawanie środka o dużym stężeniu. W tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność, precyzyjnie obliczając dawkę w oparciu o masę ciała dziecka.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji przedawkowania Omnipaque należy zastosować następujące działania:5

  • Wyrównanie zaburzeń gospodarki wodnej i elektrolitowej – kluczowe dla stabilizacji stanu pacjenta
  • Monitorowanie czynności nerek przez co najmniej 3 kolejne doby po przedawkowaniu
  • Hemodializa – może być zastosowana w celu usunięcia nadmiaru środka kontrastującego z organizmu, jeśli zachodzi taka potrzeba

Istotną informacją dla klinicystów jest fakt, że nie istnieje specyficzne antidotum dla tego produktu leczniczego, co podkreśla znaczenie szybkiego wdrożenia odpowiedniego leczenia objawowego.6

Właściwości fizykochemiczne a bezpieczeństwo

Omawiając bezpieczeństwo stosowania leku Omnipaque (755 mg/ml, równoważne 350 mg I/ml), warto wspomnieć o jego właściwościach fizykochemicznych. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 0,78 Osm/kg H₂O (w temp. 37°C) oraz lepkością wynoszącą 23,3 mPa × s w temperaturze 20°C i 10,6 mPa × s w temperaturze 37°C. Parametry te mają istotny wpływ na tolerancję leku i potencjalne działania niepożądane w przypadku przedawkowania.7

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania Opis Dawka graniczna
Nefrotoksyczność Pogorszenie funkcji nerek, mogące prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy krwi, zmniejszeniem diurezy. Możliwa przy przekroczeniu 2000 mg I/kg masy ciała w krótkim czasie u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej Obejmują dysbalans elektrolitów, szczególnie sodu i potasu, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i innych powikłań. Występuje przy znacznym przedawkowaniu, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego Hipotensja, tachykardia lub bradykardia, zaburzenia rytmu serca, pogorszenie funkcji mięśnia sercowego. Brak określonej dawki granicznej, ryzyko wzrasta przy szybkim podaniu dużej ilości środka.
Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego Bóle i zawroty głowy, dezorientacja, drgawki, zaburzenia świadomości. Brak określonej dawki granicznej, większe ryzyko przy przekroczeniu 2000 mg I/kg.
Reakcje nadwrażliwości Nasilone reakcje alergiczne, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktoidalne, wstrząs. Mogą wystąpić niezależnie od dawki, ale ryzyko wzrasta przy większych dawkach.
Objawy miejscowe Ból, obrzęk, zapalenie w miejscu podania, szczególnie przy wynaczynieniu. Brak określonej dawki granicznej, zależy od ilości wynaczynienia.
Specyficzne objawy u dzieci Większa wrażliwość na zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, szybsza manifestacja objawów neurotoksycznych i nefrotoksycznych. Niższa niż u dorosłych ze względu na mniejszą masę ciała, szczególne ryzyko podczas kompleksowej angiografii.

Monitorowanie pacjenta po podaniu środka kontrastującego Omnipaque powinno uwzględniać możliwość wystąpienia powyższych objawów, szczególnie w przypadkach gdy podano znaczne ilości leku lub u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia funkcji nerek, odwodnienie czy choroby sercowo-naczyniowe.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl