Właściwości farmakodynamiczne leku NO-SPA

NO-SPA zawiera substancję czynną chlorowodorek drotaweryny w dawce 40 mg i należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w czynnościowych zaburzeniach jelit, a dokładniej do pochodnych papaweryny (kod ATC: A03AD02). ¹

Mechanizm działania drotaweryny

Drotaweryna jest pochodną izochinoliny wykazującą działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie. Mechanizm działania leku polega na hamowaniu enzymu fosfodiesterazy typu 4 (PDE4), co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cyklicznego adenozynomonofosforanu (cAMP). ² Podwyższony poziom cAMP prowadzi do inaktywacji kinazy łańcucha lekkiego miozyny (MLCK), co w efekcie skutkuje rozkurczem mięśni gładkich. ³

Badania in vitro wykazały, że drotaweryna wykazuje selektywność wobec izoenzymu PDE4, nie hamując jednocześnie izoenzymów PDE3 oraz PDE5. ⁴ Jest to istotna cecha farmakodynamiczna tego leku, ponieważ PDE4 odgrywa kluczową rolę w regulacji aktywności skurczowej mięśni gładkich. ⁵ Dzięki temu selektywne inhibitory PDE4, do których należy drotaweryna, znajdują zastosowanie w leczeniu zaburzeń przebiegających z nadmierną aktywnością ruchową jelit oraz różnych chorób, którym towarzyszą stany skurczowe przewodu pokarmowego. ⁶

Bezpieczeństwo w zakresie układu krążenia

Istotnym aspektem farmakodynamiki drotaweryny jest jej bezpieczeństwo w stosunku do układu sercowo-naczyniowego. Wynika to z faktu, że hydroliza cAMP w mięśniu sercowym oraz w komórkach mięśni gładkich naczyń odbywa się głównie za pośrednictwem izoenzymu PDE3, a nie PDE4. ⁷ Ponieważ drotaweryna nie wykazuje aktywności wobec PDE3, nie wywołuje poważnych działań niepożądanych ze strony układu krążenia, zachowując jednocześnie silne działanie spazmolityczne. ⁸

Zakres działania terapeutycznego

Drotaweryna wykazuje skuteczność w leczeniu skurczów mięśni gładkich zarówno pochodzenia neurogennego, jak i mięśniowego. ⁹ Działanie leku nie jest zależne od rodzaju unerwienia autonomicznego, co sprawia, że wpływa na mięśnie gładkie znajdujące się w różnych układach organizmu, takich jak:

• Przewód pokarmowy – łagodzenie skurczów i bólu spastycznego
• Drogi żółciowe – zmniejszenie napięcia i ułatwienie odpływu żółci
• Układ moczowo-płciowy – łagodzenie kolki nerkowej i bólów menstruacyjnych
• Układ krążenia – działanie wazodylatacyjne

¹⁰

Dodatkowo, ze względu na działanie rozszerzające naczynia krwionośne, drotaweryna zwiększa przepływ krwi w tkankach, co może przyczyniać się do jej skuteczności terapeutycznej. ¹¹

Porównanie z papaweryną

W porównaniu z papaweryną, która jest innym przedstawicielem tej samej grupy leków, drotaweryna wykazuje szereg przewag farmakodynamicznych:

Istotną zaletą drotaweryny jest fakt, że po jej podaniu nie obserwuje się działania niepożądanego w postaci pobudzenia oddychania, które występuje po pozajelitowym podaniu papaweryny. ¹²

Dodatkowe cechy drotaweryny zwiększające jej wartość terapeutyczną to silniejsze działanie spazmolityczne w porównaniu do papaweryny, szybsze i pełniejsze wchłanianie oraz mniejszy stopień wiązania z białkami surowicy krwi. ¹³