Interakcje leku
Moxifloxacin Accord 400 mg
Moksyfloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk podawany doustnie w dawce 400 mg (preparat Moxifloxacin Accord), wykazuje istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie niebezpieczne są addycyjne efekty wydłużające odstęp QT w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, lekami przeciwpsychotycznymi, trójpierścieniowymi przeciwdepresyjnymi, niektórymi antybiotykami (np. sakwinawir, erytromycyna i inne) oraz lekami przeciwhistaminowymi, co znacząco zwiększa ryzyko torsade de pointes i innych groźnych arytmii komorowych. Dodatkowo, hipokaliemia indukowana przez diuretyki pętlowe, tiazydowe, kortykosteroidy czy amfoterycynę B potęguje ryzyko zaburzeń rytmu, dlatego konieczne jest monitorowanie poziomu potasu. Wchłanianie moksyfloksacyny jest istotnie obniżane przez preparaty zawierające kationy dwuwartościowe i trójwartościowe (magnez, glin, żelazo, cynk, sukralfat, dydanozyna) – zaleca się zachowanie co najmniej 6-godzinnej przerwy między podaniami. Węgiel aktywowany podany jednocześnie zmniejsza biodostępność leku o ponad 80%, co wyklucza ich równoczesne stosowanie poza sytuacjami przedawkowania.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT
- Interakcje z lekami wpływającymi na gospodarkę elektrolitową
- Interakcje z lekami zawierającymi kationy wielowartościowe
- Interakcja z węglem aktywowanym
- Interakcja z digoksyną
- Interakcja z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi
- Interakcja z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
- Brak istotnych interakcji
- Interakcje z żywnością
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji moksyfloksacyny z innymi lekami
- Postępowanie w przypadku przedawkowania związanego z interakcjami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Moksyfloksacyna, jako antybiotyk z grupy fluorochinolonów, może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z szeregiem produktów leczniczych oraz innymi substancjami. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące tych interakcji, ich znaczenia klinicznego oraz zalecenia dotyczące postępowania w przypadku jednoczesnego stosowania.1
Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość addycyjnego wpływu moksyfloksacyny i innych produktów leczniczych na wydłużenie odstępu QT. Zjawisko to może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym potencjalnie zagrażających życiu zaburzeń typu torsade de pointes.2
Z tego powodu skojarzone stosowanie moksyfloksacyny z następującymi lekami jest przeciwwskazane:
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)3
- Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid)4
- Leki przeciwpsychotyczne (np. fenotioazyny, pimozyd, sertindol, haloperydol, sultopryd)5
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne6
- Niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (sakwinawir, sparfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna)7
- Niektóre leki przeciwhistaminowe (terfenadyna, astemizol, mizolastyna)8
- Inne (cyzapryd, winkamina podawana dożylnie, beprydyl, difemanil)9
Interakcje z lekami wpływającymi na gospodarkę elektrolitową
Ostrożność należy zachować podczas stosowania moksyfloksacyny u pacjentów przyjmujących leki, które mogą zmniejszać stężenie potasu w surowicy, co dodatkowo zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Do leków tych należą:10
- Leki moczopędne pętlowe
- Leki moczopędne tiazydowe
- Leki przeczyszczające i lewatywy (stosowane w dużych dawkach)
- Kortykosteroidy
- Amfoterycyna B
Podobną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wywołującymi istotną klinicznie bradykardię.11
Interakcje z lekami zawierającymi kationy wielowartościowe
Moksyfloksacyna może wchodzić w interakcje z produktami zawierającymi kationy dwu- lub trójwartościowe, co prowadzi do zmniejszenia wchłaniania antybiotyku. Należy zachować około 6-godzinną przerwę między podaniem moksyfloksacyny a przyjęciem następujących produktów:12
- Leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające magnez lub glin
- Dydanozyna w postaci tabletek
- Sukralfat
- Leki zawierające żelazo lub cynk
Interakcja z węglem aktywowanym
Jednoczesne podanie węgla aktywowanego i moksyfloksacyny w doustnej dawce 400 mg znacząco ogranicza wchłanianie antybiotyku i zmniejsza jego dostępność ogólnoustrojową o ponad 80%. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego stosowania obu leków, z wyjątkiem przypadków przedawkowania moksyfloksacyny.13
Interakcja z digoksyną
Moksyfloksacyna podawana wielokrotnie zdrowym ochotnikom zwiększała wartość Cmax jednocześnie stosowanej digoksyny o około 30%, nie wpływając jednak na wartość AUC ani na stężenia minimalne digoksyny. Nie są konieczne specjalne środki ostrożności podczas łącznego stosowania z digoksyną.14
Interakcja z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi
W badaniach u ochotników z cukrzycą jednoczesne podanie moksyfloksacyny i glibenklamidu powodowało zmniejszenie o około 21% maksymalnego stężenia glibenklamidu w osoczu. Teoretycznie, mogłoby to prowadzić do lekkiej i przemijającej hiperglikemii, jednak obserwowane zmiany farmakokinetyczne nie miały istotnego wpływu na parametry farmakodynamiczne (stężenia glukozy i insuliny we krwi).15
Interakcja z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
U pacjentów otrzymujących leki przeciwbakteryjne, w tym fluorochinolony, opisywano zmiany wartości INR (międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego) wskazujące na nasilenie działania doustnych leków przeciwzakrzepowych. Czynnikami ryzyka tych interakcji są:16
- Zakażenie i stan zapalny
- Wiek pacjenta
- Stan ogólny pacjenta
W takich warunkach często trudno jednoznacznie ocenić, czy zmiany wartości INR wynikają z samego zakażenia, czy z zastosowanego leczenia. Jako środek zapobiegawczy zaleca się częste kontrolowanie wartości INR i w razie konieczności modyfikację dawki doustnego leku przeciwzakrzepowego.17
Brak istotnych interakcji
Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji moksyfloksacyny z następującymi lekami:18
- Ranitydyna
- Probenecyd
- Doustne środki antykoncepcyjne
- Preparaty wapnia
- Morfina podawana pozajelitowo
- Teofilina
- Cyklosporyna
- Itrakonazol
Badania in vitro z zastosowaniem ludzkich enzymów cytochromu P450 potwierdziły te obserwacje, wskazując, że metaboliczne interakcje z udziałem enzymów cytochromu P450 są mało prawdopodobne.19
Interakcje z żywnością
Moksyfloksacyna nie wchodzi w istotne klinicznie interakcje z pokarmem, w tym z produktami mlecznymi. Może być zatem przyjmowana niezależnie od posiłków.20
Interakcje z alkoholem
Nie istnieją bezpośrednie dane odnośnie interakcji moksyfloksacyny z alkoholem. Jednak, biorąc pod uwagę szeroki profil działań niepożądanych moksyfloksacyny, szczególnie dotyczących ośrodkowego układu nerwowego, zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego spożywania alkoholu.
Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane moksyfloksacyny, takie jak:
- Zawroty głowy
- Senność
- Zaburzenia koordynacji
- Reakcje ze strony ośrodkowego układu nerwowego
- Zaburzenia widzenia
Ponadto, zarówno moksyfloksacyna, jak i alkohol mogą wpływać na czynność wątroby, co teoretycznie może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności. Pacjenci powinni być świadomi, że jednoczesne spożywanie alkoholu może negatywnie wpłynąć na ich zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Tabela interakcji moksyfloksacyny z innymi lekami
| Grupa leków/substancja | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid) | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid) | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwpsychotyczne (fenotioazyny, pimozyd, sertindol, haloperydol, sultopryd) | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (sakwinawir, sparfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne – zwł. halofantryna) | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Niektóre leki przeciwhistaminowe (terfenadyna, astemizol, mizolastyna) | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Cyzapryd, winkamina dożylna, beprydyl, difemanil | Addycyjne wydłużenie odstępu QT | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki zmniejszające stężenie potasu (diuretyki pętlowe, tiazydowe, leki przeczyszczające, kortykosteroidy, amfoterycyna B) | Hipokaliemia zwiększa ryzyko proarytmicznego działania moksyfloksacyny | Zwiększone ryzyko arytmii | Wysoki | Ostrożne stosowanie, monitorowanie poziomu potasu |
| Leki zawierające dwu- lub trójwartościowe kationy (preparaty z magnezem, glinem, żelazem, cynkiem, sukralfat, dydanozyna) | Chelatacja – zmniejszenie wchłaniania moksyfloksacyny | Zmniejszona skuteczność przeciwbakteryjna | Wysoki | Zachować 6-godzinną przerwę między podaniami |
| Węgiel aktywowany | Adsorpcja moksyfloksacyny | Zmniejszenie biodostępności o >80% | Wysoki | Nie stosować jednocześnie (poza przypadkami przedawkowania) |
| Digoksyna | Zwiększenie Cmax digoksyny o ok. 30% | Brak istotnego wpływu na AUC i stężenia minimalne | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Glibenklamid | Zmniejszenie Cmax glibenklamidu o ok. 21% | Teoretycznie lekka i przemijająca hiperglikemia | Niski | Zwykle nie wymaga modyfikacji dawek |
| Doustne leki przeciwzakrzepowe | Możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Zwiększone ryzyko krwawień | Średni | Częste kontrole INR, ewentualna modyfikacja dawki |
| Alkohol | Nasilenie działań niepożądanych ze strony OUN | Nasilone zawroty głowy, senność, zaburzenia koordynacji | Średni | Unikać jednoczesnego spożywania |
Istotnym aspektem przy rozważaniu potencjalnych interakcji jest postać moksyfloksacyny. Preparat Moxifloxacin Accord zawiera 400 mg moksyfloksacyny w postaci tabletek powlekanych, a omówione interakcje dotyczą głównie tej drogi podania.21
Postępowanie w przypadku przedawkowania związanego z interakcjami
W przypadku przedawkowania wynikającego z interakcji lekowych należy wdrożyć odpowiednie postępowanie objawowe. Ze względu na możliwość wydłużenia odstępu QT zaleca się monitorowanie EKG.22
Wczesne zastosowanie węgla aktywowanego może być korzystne na etapie wchłaniania moksyfloksacyny, ponieważ zapobiega nadmiernemu wzrostowi narażenia na lek po doustnym przedawkowaniu.23
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania