Dawkowanie i sposób podawania leku Morphini sulfas WZF

Dawkowanie leku Morphini sulfas WZF powinno być zawsze ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta, z uwzględnieniem charakteru bólu, wieku pacjenta oraz ewentualnych chorób współistniejących. Produkt dostępny jest w dwóch stężeniach: 10 mg/ml oraz 20 mg/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań.¹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

W przypadku pacjentów dorosłych, dawkowanie morfiny zależy od rodzaju i nasilenia bólu:²

• W ostrym bólu zwykle podaje się 10-15 mg (0,1-0,15 mg/kg masy ciała) podskórnie lub domięśniowo, albo 2-8 mg dożylnie (z szybkością 2 mg/min). W razie konieczności dawki można powtarzać co 4 godziny.³
• W bólu przewlekłym podaje się 5-20 mg doustnie, podskórnie lub domięśniowo co 4 godziny.⁴

Należy zaznaczyć, że pacjentom w podeszłym wieku zazwyczaj podaje się połowę dawki przeznaczonej dla młodszych osób dorosłych ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku w tej grupie wiekowej.⁵

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Nie zaleca się podawania morfiny doustnie u dzieci. U noworodków i małych dzieci należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ich małą masę ciała oraz większą wrażliwość na opioidy. W przypadku stosowania leku u noworodków lub niemowląt zaleca się stałą obserwację parametrów życiowych.⁶

Podanie podskórnie i domięśniowo u dzieci

• Zwykle stosuje się dawkę 0,1-0,2 mg/kg masy ciała (100-200 mikrogramów/kg mc.) podskórnie lub domięśniowo, w razie potrzeby co 4 godziny; nie należy przekraczać 15 mg na pojedynczą dawkę.⁷
• U noworodków zalecana dawka to 0,1 mg/kg mc. (100 mikrogramów/kg mc.) podskórnie, w razie potrzeby co 4 do 6 godzin.⁸

Podanie dożylne u dzieci

Ze względu na większe ryzyko depresji oddechowej podczas zastosowania morfiny w postaci dożylnych infuzji ciągłych u dzieci, zaleca się monitorowanie częstości tętna, oddechu i saturacji krwi.⁹

• Noworodki przedwcześnie urodzone: 0,025 mg/kg mc. (25 mikrogramów/kg mc.) dożylnie w powolnej 30-minutowej infuzji. Kolejne dawki mogą być podawane w odstępach 8-godzinnych. U dzieci ze skrajnym wcześniactwem dawkę można powtarzać co 12 godzin, proponowana infuzja ciągła 0,01-0,02 mg/kg mc./godzinę (10-20 mikrogramów/kg mc./godzinę).¹⁰
• Noworodki donoszone: 0,025-0,05 mg/kg mc. (25-50 mikrogramów/kg mc.) dożylnie co 6 godzin lub infuzja ciągła 0,01-0,03 mg/kg mc./godzinę (10-30 mikrogramów/kg mc./godzinę).¹¹
• Niemowlęta w wieku do 6 miesiąca życia: 0,05 mg/kg mc. (50 mikrogramów/kg mc.) dożylnie co 4-6 godzin lub infuzja ciągła 0,01-0,03 mg/kg mc./godzinę (10-30 mikrogramów/kg mc./godzinę).¹²
• Niemowlęta w wieku powyżej 6 miesiąca życia do 12 miesiąca życia: 0,05-0,1 mg/kg mc. (50-100 mikrogramów/kg mc.) co 4 godziny lub infuzja ciągła 0,01-0,04 mg/kg mc./godzinę (10-40 mikrogramów/kg mc./godzinę).¹³
• Dzieci w wieku powyżej 1 roku życia oraz młodzież w wieku do 18 lat: 0,05-0,1 mg/kg mc. (50-100 mikrogramów/kg mc.) dożylnie co 2-4 godzin lub infuzja ciągła 0,01-0,04 mg/kg mc./godzinę (10-40 mikrogramów/kg mc./godzinę).¹⁴

Leczenie bólu kontrolowane przez pacjenta (PCA)

Leczenie bólu kontrolowane przez pacjenta (Patient-controlled analgesia, PCA) można stosować u dzieci w wieku od 6 lat. Wstrzyknięcia dożylne (bolusy) wynoszą od 0,015-0,02 mg/kg mc. (15 do 20 mikrogramów/kg mc.), po czym następuje okres bez możliwości wstrzyknięcia – czas blokady pompy wynosi od 10 do 15 minut. Można podawać równocześnie wlew dożylny od 0,005-0,02 mg/kg mc./godzinę (5 do 20 mikrogramów/kg mc./godzinę).¹⁵

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

Zaburzenia czynności wątroby mogą wymagać modyfikacji dawkowania, należy zapoznać się z pełną charakterystyką produktu leczniczego.¹⁶

Zaburzenia czynności nerek mogą wymagać zmniejszenia dawki podtrzymującej, szczególnie w przypadku umiarkowanych do ciężkich zaburzeń czynności nerek. U dzieci z zaburzeniami czynności nerek stosuje się następujące zasady:¹⁷

• 75% dawki standardowej, jeśli klirens kreatyniny wynosi 10-50 ml/min/1,73 m²
• 50% dawki standardowej, jeśli klirens kreatyniny wynosi <10 ml/min/1,73 m²

Tabela dawkowania dla dzieci

Poniższa tabela przedstawia dawkowanie u dzieci w wieku poniżej 12 lat na podstawie masy ciała, co ułatwia prawidłowe obliczenie dawki. Należy pamiętać, że wyliczone dane dotyczą mocy 10 mg/ml; podczas użycia mocy 20 mg/ml należy dokonać odpowiedniego przeliczenia.¹⁸

Dawki i objętości dla dzieci muszą być obliczane, mierzone i dokładnie sprawdzane przez kompetentny personel medyczny, aby uniknąć błędów w dawkowaniu. Szczególną ostrożność należy zachować podczas pomiaru bardzo małych objętości.¹⁹

Sposób podawania

Morphini sulfas WZF podaje się podskórnie, domięśniowo lub dożylnie. Dorosłym pacjentom lekarz może zalecić rozcieńczenie zawartości ampułki wodą i zażycie doustne. Produkt w obu stężeniach (10 mg/ml i 20 mg/ml) można rozcieńczać zgodnie z instrukcjami podanymi w charakterystyce produktu leczniczego.²⁰

Cele leczenia i jego zakończenie

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Morphini sulfas WZF należy uzgodnić z pacjentem strategię terapeutyczną, która powinna obejmować: czas trwania leczenia, cele terapeutyczne oraz plan zakończenia leczenia, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi terapii bólu.²¹

W trakcie leczenia lekarz powinien regularnie kontaktować się z pacjentem w celu:²²

• Oceny konieczności kontynuowania leczenia
• Rozważenia przerwania leczenia
• Modyfikacji dawkowania, jeśli to konieczne

Jeśli leczenie produktem Morphini sulfas WZF nie jest już konieczne, wskazane jest stopniowe zmniejszanie dawki, co pozwala zapobiec wystąpieniu objawów odstawiennych. W przypadku gdy kontrola bólu jest niewystarczająca, należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji, rozwoju tolerancji na lek lub postępu choroby podstawowej.²³

Produktu Morphini sulfas WZF nie należy stosować dłużej niż jest to niezbędne z klinicznego punktu widzenia.²⁴